An toàn bắt đầu từ kỹ năng đã được tập dượt
PCCC trường học là việc nhận diện, phòng ngừa nguy cơ cháy nổ và rèn luyện cho học sinh, giáo viên cách báo động, thoát nạn, chữa cháy ban đầu và hỗ trợ người gặp nạn trong khuôn viên giáo dục.
Đó không nên là nội dung chỉ được nhắc trong một buổi tuyên truyền. Khi xảy ra cháy, khói và hoảng loạn có thể khiến những chỉ dẫn quen thuộc trở nên khó nhớ; vì vậy, thực hành lặp lại mới giúp mỗi người biết mình cần làm gì. Những vụ cháy tại cơ sở giáo dục ở Hà Nội gần đây cũng là lời cảnh báo rằng chuẩn bị ứng phó không thể chờ đến khi sự cố xảy ra.
Các hoạt động tại trường mầm non, tiểu học, THCS và THPT cho thấy nội dung đang được triển khai theo nhiều lứa tuổi, kết hợp kiến thức với trải nghiệm. Hướng đi này đáng duy trì: an toàn học đường không chỉ dựa vào thiết bị, mà còn phụ thuộc vào khả năng phát hiện nguy hiểm và hành động bình tĩnh.
Từ mầm non đến THPT: học bằng tình huống thực tế
Tại Trường Mầm non Phạm Kha, buổi hướng dẫn có 43 cán bộ, giáo viên, nhân viên và 405 học sinh tham gia; trẻ được làm quen với cách thoát nạn phù hợp lứa tuổi, còn người lớn được nhắc về trách nhiệm tổ chức sơ tán và kiểm đếm sĩ số.
Ngày 14/10/2026, lực lượng PCCC và CNCH tỉnh Lâm Đồng tổ chức chương trình tuyên truyền, trải nghiệm tại Trường TH-THCS Hòa Bắc. Đến ngày 31/10/2026, Công an xã Sơn Hạ tập huấn cho khoảng 80 cán bộ, giáo viên, nhân viên Trường Tiểu học Sơn Hạ. Ở bậc THPT, Trường THPT Trần Phú cũng tổ chức hoạt động nhận diện nguy cơ, báo động và trải nghiệm phương tiện chữa cháy.
Quy mô lớn hơn được ghi nhận tại Trường THCS Trần Phú, nơi chương trình có toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên cùng 1.300 học sinh tham gia. Sự đa dạng về cấp học và quy mô cho thấy tập huấn có thể tiếp cận đông người; bước tiếp theo là bảo đảm từng em đều được thực hành, thay vì chỉ đứng xem.
Kỹ năng thoát nạn phải đi cùng thực hành chữa cháy
Các buổi tập huấn tập trung vào những nguy cơ gần gũi: hệ thống điện, thiết bị điện, bếp ăn, nguồn lửa, nguồn nhiệt và vật liệu dễ cháy. Học sinh được hướng dẫn báo động, chọn lối ra an toàn, di chuyển đến nơi tập kết; khi gặp khói, cần cúi thấp và dùng khăn ẩm che mũi, miệng nếu có điều kiện. Không chen lấn, không quay lại lấy đồ cá nhân là những quy tắc đơn giản nhưng cần được diễn tập để thành phản xạ.
Phần thực hành chữa cháy giúp giáo viên và học sinh làm quen với bình chữa cháy xách tay, cách hướng vòi vào gốc lửa và xử lý đám cháy mới phát sinh; một số chương trình còn diễn tập với tình huống rò rỉ khí gas. Việc dập lửa ban đầu chỉ phù hợp khi đám cháy còn nhỏ, người xử lý có lối thoát và bảo đảm an toàn.
Nội dung cứu hộ cũng cần thiết thực: học sinh được giới thiệu áo phao, phao tròn và sơ cứu ban đầu trong tình huống đuối nước. Trải nghiệm giúp các em luyện giữ bình tĩnh, nhận diện nguy hiểm và chọn cách xử lý thích hợp.
Nhà trường phải biến tập huấn thành kế hoạch thường xuyên
Trang bị kỹ năng cho học sinh là chưa đủ nếu cán bộ, giáo viên và nhân viên chưa nắm rõ vai trò khi có sự cố. Người lớn cần biết ai báo động, ai hướng dẫn sơ tán, ai kiểm đếm học sinh và ai liên hệ lực lượng chức năng. Buổi tập huấn tại Trường Tiểu học Sơn Hạ giúp người tham gia nắm nguyên tắc xử lý ban đầu, bình tĩnh ứng phó và hạn chế thiệt hại.
Nhà trường cũng cần kiểm tra hệ thống điện, bảo quản phương tiện chữa cháy tại chỗ và giữ hành lang, cầu thang, cửa thoát nạn thông thoáng. Diễn tập theo phương án phù hợp với từng cơ sở sẽ giúp các bộ phận phối hợp thay vì lúng túng khi khẩn cấp.
Công an xã Nguyễn Lương Bằng dự kiến tiếp tục phối hợp với các cơ sở giáo dục, chú trọng hướng dẫn thực hành sát tình hình; Công an xã Sơn Hạ cũng cho biết sẽ đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn và kiểm tra an toàn PCCC, CNCH trong thời gian tới. Đây nên là công việc định kỳ, không phải hoạt động phong trào nhất thời.
Kết luận: kỹ năng thoát nạn chỉ có giá trị khi học sinh biết thực hiện và người lớn biết tổ chức. Đầu tư cho PCCC trường học vì thế phải đồng thời gồm huấn luyện thực tế, phương án rõ trách nhiệm và kiểm tra thường xuyên—những nền tảng thiết yếu để bảo vệ an toàn học đường.
