An toàn phải bắt đầu từ cơ sở và con người
An toàn PCCC trường học là sự kết hợp giữa việc phát hiện, khắc phục nguy cơ cháy nổ tại cơ sở và khả năng ứng phó thực tế của học sinh, giáo viên khi sự cố xảy ra. Nếu thiếu một trong hai, kế hoạch bảo vệ vẫn có thể để lại khoảng trống nguy hiểm. Ngày 10/11, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM yêu cầu các trường tăng cường điều kiện an toàn; nhà trường cần phối hợp công an địa phương rà soát toàn diện công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Yêu cầu khẩn được đưa ra sau vụ cháy tại khu nhà học tạm ở Hà Nội khiến một học sinh tử vong. Đây không thể là đợt kiểm tra để hoàn thành thủ tục: khi có nguy cơ rõ ràng, chậm xử lý đồng nghĩa với việc để học sinh tiếp tục đối mặt rủi ro.
Rà soát kỹ những nơi nguy cơ dễ bị bỏ sót
Kiểm tra phải đi vào từng khu vực và thiết bị có khả năng gây cháy hoặc cản trở thoát hiểm. Sở yêu cầu chú ý mạng lưới dây dẫn, thiết bị tiêu thụ điện, hệ thống gas ở bếp ăn tập thể, phòng thí nghiệm, kho lưu trữ và khả năng hoạt động của phương tiện chữa cháy tại chỗ. Đây là những hạng mục không thể chỉ được đánh dấu đạt yêu cầu trên giấy; chúng cần được kiểm tra, sửa chữa và duy trì sử dụng được. Trách nhiệm còn bao gồm rà soát phòng học, phòng chức năng, thiết bị dạy học, cổng trường, tường bao, lan can, ban công và cây xanh; khu vực thi công hay vị trí nguy hiểm phải được rào chắn, cách ly. Ngành giáo dục TP.HCM có quy mô lớn nhất cả nước sau hợp nhất, trong khi một số cơ sở đang sửa chữa, có nơi phải học nhờ hoặc dùng phòng tạm. Điều đó càng khiến việc kiểm tra theo đúng điều kiện từng trường trở nên cấp thiết.
Tập thoát nạn để kiến thức thành phản xạ
Rà soát thiết bị giúp giảm nguy cơ, nhưng không thể thay thế việc dạy học sinh phải làm gì khi khói đã xuất hiện. Một chương trình tuyên truyền và thực hành trải nghiệm PCCC, cứu nạn, cứu hộ do Đội Chữa cháy và CNCH khu vực số 8 phối hợp Trường THCS Trần Phú tổ chức có sự tham gia của cán bộ, giáo viên, nhân viên và 1.300 học sinh. Học sinh được hướng dẫn sử dụng bình chữa cháy xách tay loại bột và khí CO2 để xử lý đám cháy từ sớm. Các em còn thực hành cúi thấp người, dùng khăn ẩm che miệng tránh ngạt khói, tìm lối thoát an toàn và giữ bình tĩnh nếu bị mắc kẹt. Những kỹ năng thoát nạn này cần được luyện tập có hướng dẫn, để học sinh biết ưu tiên rời khỏi nơi nguy hiểm thay vì hoảng loạn hoặc tự đặt mình vào tình thế rủi ro.
Phòng cháy học đường không thể dừng ở một buổi trải nghiệm
Một buổi thực hành có giá trị, nhưng phòng cháy học đường chỉ tạo được lá chắn khi hoạt động ấy nối tiếp bằng kiểm tra thường xuyên và hướng dẫn phù hợp với không gian từng trường. Học sinh cần hiểu cách nhận diện nguy cơ từ thiết bị điện, phòng học và phòng thí nghiệm, đồng thời biết lúc nào nên thoát ra và tìm người lớn hỗ trợ. Kỹ năng sinh tồn học sinh không phải là yêu cầu các em thay lực lượng chuyên nghiệp chữa cháy; đó là khả năng phản ứng an toàn trong những phút đầu. Người đứng đầu nhà trường cần chủ động tự rà soát, khắc phục nguy cơ thuộc phạm vi quản lý; nếu sự cố hoặc bất cập vượt quá khả năng xử lý, phải báo cáo cấp có thẩm quyền để được phối hợp giải quyết, không để kéo dài. Kết luận rất rõ: cơ sở an toàn và học sinh được thực hành ứng phó là hai phần không thể tách rời. Bỏ một phần, mọi kế hoạch bảo vệ đều yếu đi.
