Thỏa thuận năng lượng TotalEnergies – bước đi chiến lược cho chuyển dịch xanh
Thỏa thuận hợp tác năng lượng giữa TotalEnergies với PV GAS và T&T Group là một bước đi chiến lược nhằm củng cố an ninh năng lượng, thúc đẩy chuyển dịch sang năng lượng sạch và nâng tầm vai trò của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị LNG, điện khí và năng lượng tái tạo, đồng thời tăng cường quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và Pháp. Đây không phải là những bản ghi nhớ mang tính nghi thức, mà là tín hiệu rõ ràng cho thấy Việt Nam chủ động mời gọi các "ông lớn" năng lượng toàn cầu cùng tham gia giải bài toán thiếu điện và phát thải cao. Hai biên bản ghi nhớ được ký tại Paris ngày 10/9, trong khuôn khổ Diễn đàn Lãnh đạo Việt Nam – Pháp, nhân chuyến thăm chính thức của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, đặt nền chính trị vững chắc cho một chương hợp tác dài hạn. Vấn đề không chỉ là thêm vài dự án điện khí, mà là tạo một mô hình hợp tác mới: doanh nghiệp tư nhân Việt Nam bắt tay tập đoàn đa năng lượng quốc tế để đi thẳng vào segment khó nhất – LNG-to-power và nghiên cứu, phát triển công nghệ năng lượng tương lai.
TotalEnergies Việt Nam và vai trò trong chuỗi LNG – năng lượng tái tạo
Nhìn dưới góc độ chiến lược, việc TotalEnergies mở rộng hiện diện tại Việt Nam không phải là bước khởi đầu, mà là giai đoạn tăng tốc sau 35 năm bám rễ thị trường qua hoạt động tiếp thị, dịch vụ và kinh doanh LPG. TotalEnergies là công ty đa năng lượng toàn cầu, sản xuất và tiếp thị từ dầu, nhiên liệu sinh học, khí tự nhiên, khí xanh tới năng lượng tái tạo và điện – đúng những mảng mà Việt Nam đang cần để bước qua kỷ nguyên điện than. Tại Việt Nam, TotalEnergies Gas & Power Activities đã cung cấp LNG cho kho Thị Vải, phục vụ nguồn khí cho các nhà máy điện Nhơn Trạch 3 và 4, chứng minh năng lực trong các dự án LNG-to-power quy mô lớn. Biên bản ghi nhớ với PV GAS đặt một khung hợp tác rộng: nghiên cứu và phát triển cơ hội mới trong toàn chuỗi giá trị năng lượng, với ba ưu tiên là LNG, năng lượng tái tạo và LPG. Điều này cho thấy Việt Nam không chỉ mua năng lượng, mà muốn học cách tổ chức chuỗi từ nguồn cung, hạ tầng, vận hành đến thị trường – một tham vọng cần thiết nếu muốn chuyển dịch năng lượng mà không đánh mất chủ quyền kinh tế.
Nhà máy LNG Long Sơn: tâm điểm hợp tác và biểu tượng Việt – Pháp
Dự án nhà máy điện khí LNG Long Sơn là trọng tâm rõ ràng nhất của hợp tác TotalEnergies – T&T Group và đang được định vị như một biểu tượng cho quan hệ hợp tác năng lượng Việt – Pháp. Quy hoạch điện điều chỉnh dành tỷ trọng đáng kể cho điện khí LNG nhờ hiệu suất cao và phát thải thấp hơn, với 22 dự án LNG dự kiến xây dựng giai đoạn 2025–2035; Long Sơn nằm trong nhóm dự án then chốt hướng tới vận hành thương mại đến năm 2030. Giai đoạn 1 của Long Sơn có công suất khoảng 1.500 MW trên diện tích hơn 42 ha ngoài KCN dầu khí Long Sơn, được thiết kế để bổ sung nguồn điện cho khu vực phía Nam và hệ thống điện quốc gia, thay thế các dự án nguồn khác bị chậm tiến độ. UBND TP.HCM thừa nhận công suất nguồn điện tại chỗ hiện mới đáp ứng khoảng 47% nhu cầu tiêu thụ, nên Long Sơn không chỉ là dự án năng lượng, mà là đòn bẩy an ninh năng lượng và tăng trưởng kinh tế – xã hội cho toàn vùng Đông Nam Bộ. Việc TotalEnergies tham gia với vai trò nhà cung cấp LNG độc quyền và đầu tư hạ tầng điện – LNG biến Long Sơn thành phép thử đầu tiên cho mô hình "LNG-to-power" hợp tác sâu giữa doanh nghiệp tư nhân Việt Nam và tập đoàn năng lượng châu Âu.
T&T Group, TotalEnergies và lời giải cho các rủi ro LNG
Phát triển điện khí LNG tại Việt Nam đối mặt nhiều rủi ro khách quan: biến động địa chính trị khiến nguồn cung toàn cầu từng giảm tới 1/5, nguy cơ giá khí tăng có thể làm lệch tính toán hiệu quả dự án. Nhưng sự kết hợp thế mạnh của T&T Group và TotalEnergies cho thấy Long Sơn không bước vào cuộc chơi LNG một cách đơn độc. TotalEnergies là nhà kinh doanh LNG lớn thứ ba thế giới, từng bán khoảng 44 triệu tấn khí hóa lỏng trong năm 2025, chiếm khoảng 10% thị phần toàn cầu, đồng thời sở hữu kinh nghiệm vận hành 16 tổ máy điện khí với tổng công suất khoảng 6,7 GW tại châu Âu và Mỹ. Theo thỏa thuận, TotalEnergies không chỉ thu xếp tài chính quốc tế, mà còn chịu trách nhiệm đầu tư xây dựng nhà máy điện – hạ tầng LNG và đặc biệt cung cấp LNG với mức giá cạnh tranh. Về phía Việt Nam, T&T Group đã xây dựng danh mục dự án năng lượng khoảng 2.900 MW, với gần 1.200 MW đã vận hành thương mại, cùng kinh nghiệm điện gió xuyên biên giới tại Lào và dự án LNG Hải Lăng ở Quảng Trị. Sự chủ động của kinh tế tư nhân trong lĩnh vực năng lượng, đúng tinh thần Nghị quyết 70-NQ/TW, cho phép Việt Nam bớt phụ thuộc vào nguồn vốn công và thử nghiệm các mô hình chia sẻ rủi ro linh hoạt hơn.
Từ Long Sơn đến trung tâm công nghiệp năng lượng và tương lai hợp tác
Điểm đáng chú ý là dự án LNG Long Sơn được đặt trong tầm nhìn rộng hơn của TP.HCM: hình thành Trung tâm dự trữ năng lượng và từng bước xây dựng trung tâm công nghiệp năng lượng quốc gia tại xã Long Sơn, dựa trên lợi thế cảng biển nước sâu, kho cảng xăng dầu, LNG, LPG, công nghiệp dầu khí, điện khí và logistics. Nếu tầm nhìn này tiến triển, Long Sơn không chỉ cung cấp điện, mà còn là hạt nhân của một cụm công nghiệp năng lượng tích hợp – nơi TotalEnergies Việt Nam và các doanh nghiệp nội địa cùng nghiên cứu, phát triển công nghệ, thử nghiệm các mô hình vận hành mới và nhân rộng sang các địa bàn khác. Việc hai biên bản ghi nhớ được ký giữa lúc lãnh đạo cấp cao Việt Nam – Pháp tái khẳng định quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện cho thấy cả hai bên nhìn năng lượng như một trụ cột hợp tác dài hạn, chứ không phải thương vụ ngắn hạn. Về phía người dân và doanh nghiệp, tác động sẽ đi thẳng vào thực tế: thêm nguồn điện tại chỗ cho TP.HCM và phía Nam, giảm nguy cơ thiếu điện, đồng thời tạo thêm không gian cho năng lượng tái tạo thâm nhập hệ thống mà không phá vỡ cân bằng cung–cầu. Nếu Long Sơn được triển khai đúng tiến độ 2026–2030, Việt Nam sẽ có một minh chứng thuyết phục rằng chuyển dịch năng lượng sạch hoàn toàn có thể gắn với tăng trưởng và hội nhập, thay vì đánh đổi.
