Mở rộng hợp tác cần đi từ đối thoại đến dự án
Hợp tác Việt Nam Đức là quá trình hai nước kết nối chính sách, doanh nghiệp và năng lực chuyên môn để cùng phát triển các lĩnh vực có tiềm năng bổ trợ, từ công nghiệp, năng lượng đến công nghệ và hạ tầng. Các cuộc làm việc gần đây cho thấy đối thoại nghị viện đang được gắn với những nhu cầu phát triển cụ thể, thay vì dừng ở lời khẳng định về quan hệ song phương.
Trong cuộc gặp với Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Ngọc Bảo, Chủ tịch Ủy ban Kinh tế và Năng lượng Quốc hội Liên bang Đức Christian Freiherr von Stetten nhấn mạnh dư địa hợp tác trong công nghiệp, năng lượng, công nghệ và phát triển hạ tầng, đồng thời đề cao phối hợp giữa các cơ quan nghị viện. Đây là hướng tiếp cận đáng chú ý: các lĩnh vực ưu tiên chỉ thành cơ hội đầu tư khi có trao đổi thường xuyên và cơ chế phối hợp đủ rõ để doanh nghiệp triển khai.
Phía Việt Nam nêu định hướng tăng trưởng nhanh gắn với phát triển bền vững, ưu tiên công nghệ tiên tiến, giá trị gia tăng cao và liên kết với doanh nghiệp trong nước. Vì vậy, thước đo của hợp tác không nên chỉ là số cuộc gặp, mà là khả năng chuyển những ưu tiên chung thành kết nối thị trường, chuỗi cung ứng và dự án có chất lượng.
Điện lực là phép thử cụ thể cho năng lượng Việt Đức
Chiều 26/10 tại Hà Nội, Tổng giám đốc EVN Nguyễn Anh Tuấn làm việc với đoàn Ủy ban Kinh tế và Năng lượng của Quốc hội Liên bang Đức do ông von Stetten dẫn đầu. Đoàn Đức muốn tìm hiểu kế hoạch phát triển hệ thống điện để đáp ứng mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, đồng thời trao đổi về nhu cầu pin lưu trữ năng lượng (BESS).
Quy mô dự kiến khiến BESS trở thành một điểm hợp tác đáng theo dõi: trong 5 năm tới, Việt Nam dự kiến triển khai khoảng 8.000–12.000 MW hệ thống lưu trữ, trong đó EVN được giao đầu tư khoảng 2.000 MW. Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, các hệ thống này sẽ được bố trí gần trung tâm điện gió, điện mặt trời hoặc phụ tải lớn để hỗ trợ vận hành lưới điện.
Đây là phần hợp tác có mục tiêu kỹ thuật rõ ràng hơn những cam kết rộng về chuyển dịch năng lượng. Đức có thể đóng góp qua công nghệ, tài chính và hỗ trợ kỹ thuật; Việt Nam cần cơ chế đầu tư và triển khai phù hợp để biến nhu cầu lưu trữ thành năng lực vận hành thực tế. Hai bên thống nhất duy trì trao đổi thường xuyên và tạo điều kiện cho các đơn vị chuyên môn cụ thể hóa nội dung hợp tác.
Công nghiệp Việt Đức cần gắn với chuỗi giá trị
Trong cuộc làm việc với đoàn Đức, Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài nhấn mạnh vai trò của Đức như một đối tác kinh tế quan trọng tại châu Âu và mong muốn quan hệ song phương phát triển thực chất, cùng có lợi. Những lĩnh vực được nêu gồm chế biến, chế tạo, công nghiệp hỗ trợ, thiết bị công nghiệp, logistics, công nghệ cao và chuyển đổi năng lượng.
Cơ hội công nghiệp Việt Đức sẽ có giá trị hơn nếu doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu vào sản xuất và chuỗi cung ứng, thay vì chỉ tiếp nhận máy móc hoặc vốn đầu tư. Hai bên cũng đề cập việc tận dụng EVFTA, mở rộng trao đổi hàng hóa, kết nối nhà sản xuất với nhà nhập khẩu và hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng tiêu chuẩn thị trường EU.
Phía Đức đánh giá FDI có vai trò quan trọng đối với mục tiêu tăng trưởng kinh tế 10% của Việt Nam và mong muốn tiếp tục được hỗ trợ về pháp lý để duy trì hoạt động đầu tư. Việt Nam cho biết đang cải thiện môi trường kinh doanh; đồng thời đề nghị Đức ủng hộ việc các thành viên EU còn lại sớm phê chuẩn đầy đủ EVIPA. Đây là điều kiện quan trọng để lòng tin của nhà đầu tư đi cùng một khuôn khổ pháp lý ổn định.
Hạ tầng là nơi cần biến tiềm năng thành phối hợp dài hạn
Các cuộc trao đổi không giới hạn ở nhà máy điện hay sản xuất. Giao thông, công nghệ, đào tạo nhân lực và phát triển hạ tầng cũng được nhận diện là những lĩnh vực có thể mở rộng đầu tư, kết nối thị trường và giúp doanh nghiệp hai nước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Với Việt Nam đang công nghiệp hóa và chuyển đổi mô hình tăng trưởng, đây là các mảnh ghép liên quan trực tiếp đến năng lực cạnh tranh dài hạn.
Riêng hạ tầng Việt Nam Đức, cuộc trao đổi tại Bộ Công Thương còn hướng đến khả năng doanh nghiệp Đức tham gia phát triển hệ thống truyền tải điện, phù hợp với chính sách và quy định của Việt Nam. Cùng với đó, Việt Nam đề nghị Đức tiếp tục phát huy vai trò trong Quan hệ đối tác chuyển dịch năng lượng công bằng (JETP), hỗ trợ huy động nguồn lực tài chính, công nghệ và kỹ thuật.
Thông điệp chung khá rõ: hai bên đã xác định được các lĩnh vực có lợi ích giao nhau, nhưng kết quả sẽ phụ thuộc vào việc duy trì kênh làm việc, hoàn thiện điều kiện pháp lý và lựa chọn dự án có khả năng triển khai. Hợp tác Việt Nam Đức sẽ thuyết phục nhất khi những cuộc gặp nghị viện, ngành và doanh nghiệp nối thành một lộ trình thực hiện cụ thể.
