Cánh cửa đào tạo mở sớm hơn
Đào tạo nghiệp vụ sư phạm là chương trình trang bị kiến thức và kỹ năng dạy học cho người muốn trở thành giáo viên phổ thông nhưng học ngành phù hợp ngoài ngành đào tạo giáo viên. Thông tư 91 do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành mở rộng nhóm được tham gia, trong đó có một số sinh viên chưa tốt nghiệp đã tích lũy ít nhất 70% khối lượng chương trình liên quan đến môn và cấp học dự định giảng dạy. Với sinh viên học sư phạm hoặc sinh viên ngành gần, thay đổi đáng chú ý là không nhất thiết phải đợi nhận bằng mới bắt đầu học nghiệp vụ. Đây là bước đi hợp lý trước tình trạng thiếu nhân lực ở một số môn, đồng thời giúp người học chủ động chuẩn bị nghề nghiệp sớm hơn. Tuy nhiên, điều kiện 70% không áp dụng tràn lan: ngành học vẫn phải phù hợp với môn và cấp học.
Thông tư 91 có hiệu lực từ ngày 8/12/2026. Quy định nhằm cụ thể hóa Luật Nhà giáo và Nghị định 93/2026, đồng thời đáp ứng yêu cầu chuẩn hóa đội ngũ tại các cơ sở giáo dục phổ thông.
Ai đủ điều kiện đăng ký?
Nhóm có thể tham gia đào tạo gồm người đã có bằng cao đẳng trở lên và sinh viên đang theo học chương trình cao đẳng hoặc cao hơn, nếu đã hoàn thành tối thiểu 70% chương trình trong lĩnh vực phù hợp. Phạm vi môn học được nêu gồm Mỹ thuật, Âm nhạc, Nghệ thuật, Ngoại ngữ ở cấp tiểu học, Tin học và Công nghệ, cùng tiếng dân tộc thiểu số; quy định cũng đề cập người dự định dạy ở trung học cơ sở, trung học phổ thông và giáo dục thể chất tiểu học, với ngành học tương ứng.
Điểm cần lưu ý là tỷ lệ tín chỉ chỉ là một phần của tiêu chí. Mức độ phù hợp được xác định bằng cách đối chiếu chuẩn đầu ra, nội dung và khối lượng kiến thức chuyên ngành với yêu cầu của môn học và cấp học tương ứng. Người học có thể đăng ký đào tạo ở một hoặc nhiều cấp nếu đáp ứng yêu cầu; việc công nhận, chuyển đổi kết quả học tập hoặc miễn học phần có thể được xem xét trên cơ sở đối sánh.
Vì vậy, cụm từ “đã học 70%” không nên được hiểu là mọi sinh viên đều đủ điều kiện. Ngành học và định hướng giảng dạy phải khớp; người dự định dạy trung học cần ngành đại học liên quan đến môn và cấp học, còn ứng viên dạy thể dục tiểu học cần chương trình phù hợp với giáo dục thể chất.
Rút ngắn thời gian, chuẩn bị nhân lực sớm
Lý do mở rộng đối tượng không chỉ nằm ở thuận tiện cho người học. Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết quy định mới hướng tới tháo gỡ khó khăn tuyển người vào nghề, nhất là các môn chuyên biệt như Âm nhạc, Mỹ thuật và Tin học đang thiếu ứng viên. Nhu cầu bổ sung giáo viên cho năm học 2026–2027 được tính toán sơ bộ ở mức khoảng 43.267 người, tập trung tại một số cấp học, môn học và địa bàn. Con số này cho thấy việc chờ người học tốt nghiệp rồi mới bắt đầu bồi dưỡng có thể làm chậm quá trình chuẩn bị nguồn giáo viên.
Chương trình được rút còn 32 tín chỉ, gồm 12 tín chỉ kiến thức chung và 20 tín chỉ kiến thức chuyên ngành cùng thực hành dạy học; trước đó khối lượng là 35 tín chỉ với tiểu học và 34 tín chỉ với trung học cơ sở, trung học phổ thông. Thời gian đào tạo tối thiểu là 6 tháng và tối đa 18 tháng.
Cho phép sinh viên tích lũy đủ học phần tham gia sớm giúp chuẩn bị lực lượng giáo viên trước và tăng tính linh hoạt cho hệ thống đào tạo. Đây là lợi ích thiết thực, dù chất lượng vẫn phụ thuộc vào mức độ phù hợp giữa nền tảng chuyên môn và yêu cầu đứng lớp.
Cơ hội học không đồng nghĩa có việc làm
Cần phân biệt rõ quyền đăng ký học với điều kiện làm giáo viên. Thông tư mở thêm lối vào chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm; điều đó không tự động đồng nghĩa người học được tuyển dụng hoặc bổ nhiệm. Việc đáp ứng điều kiện tham gia đào tạo chỉ xác nhận người học có thể theo chương trình khi ngành học và khối lượng học tập phù hợp, chứ không phải cam kết về vị trí việc làm.
Thông tư 91 thay thế các quy định trước đây tại Thông tư 11 và 12 năm 2021 về chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm; các khóa đã bắt đầu trước ngày 8/12/2026 tiếp tục thực hiện theo chương trình cũ. Với người đang cân nhắc chuyển hướng nghề nghiệp, bước nên làm là đối chiếu ngành đã học và cấp học mong muốn trước khi đăng ký, rồi tìm hiểu riêng yêu cầu tuyển dụng của vị trí cụ thể. Quy định mới mở thêm cửa vào đào tạo; để trở thành giáo viên, ứng viên vẫn cần đáp ứng những yêu cầu tuyển dụng và bổ nhiệm áp dụng cho công việc đó.
Tóm lại, thay đổi quan trọng nhất là sinh viên một số ngành không còn phải chờ tốt nghiệp mới bắt đầu học nghiệp vụ sư phạm. Đây là cơ hội đáng kể để mở rộng nguồn giáo viên và rút ngắn khâu chuẩn bị, nhưng không nên nhầm cánh cửa đào tạo với bảo đảm được nhận vào nghề.
