An toàn số học đường cần bắt đầu từ người lớn đáng tin cậy
An toàn số học đường là tập hợp kiến thức và kỹ năng giúp nhà trường nhận diện, phòng ngừa rủi ro trực tuyến, đồng thời hỗ trợ học sinh khi các em gặp lừa đảo, bắt nạt, dụ dỗ hoặc xâm phạm quyền riêng tư trên mạng. Đây không thể chỉ là bài học tự bảo vệ dành cho trẻ: các em cần người lớn biết lắng nghe và phản ứng đúng lúc.
Sáng 25/10/2026, Công an tỉnh Lâm Đồng phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Khoa học và Công nghệ cùng Câu lạc bộ Niềm tin số Lâm Đồng tổ chức chương trình tập huấn Chuyên gia An toàn số học đường. Đây là lần đầu tỉnh tổ chức chương trình trên quy mô toàn tỉnh, với hơn 2.000 cán bộ, giáo viên và đại diện các lực lượng tham gia nâng cao kỹ năng bảo vệ trẻ em trên không gian mạng.
Quy mô ấy có ý nghĩa nếu kiến thức được chuyển thành hành động ở lớp học và địa phương. Giáo viên thường xuyên tiếp xúc với học sinh, nên có thể nhận ra dấu hiệu bất an, thay đổi trong giao tiếp hoặc nỗi sợ mà trẻ chưa dám kể ở nhà. Tập huấn giáo viên vì thế không chỉ là phổ biến cảnh báo, mà là xây dựng một đầu mối hỗ trợ gần gũi.
Từ một điểm cầu đến 124 địa bàn
Chương trình tổ chức trực tiếp tại hội trường Công an tỉnh, kết hợp kết nối trực tuyến tới 124 xã, phường, đặc khu trên địa bàn. Cách làm này đưa nội dung tập huấn tới nhiều lực lượng cơ sở cùng lúc, thay vì giới hạn việc học trong một hội trường. Hơn 2.000 đại biểu gồm giáo viên các cơ sở giáo dục, cán bộ Công an và cán bộ phụ trách văn hóa – xã hội cấp xã, những nhóm có thể cùng tham gia bảo vệ và hỗ trợ trẻ.
Nội dung tập huấn gồm năm chuyên đề, tập trung vào nhận diện và phòng ngừa lừa đảo, bắt nạt, dụ dỗ, xâm phạm quyền riêng tư và các hành vi xâm hại trẻ em trên mạng. Học viên còn được hướng dẫn tiếp nhận thông tin, hỗ trợ ban đầu, xử lý tình huống và phối hợp với cơ quan chức năng. Đặc biệt, thủ đoạn dùng công nghệ và trí tuệ nhân tạo để giả mạo hình ảnh, giọng nói hay danh tính khiến việc kiểm tra thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân càng cần được chú trọng.
Điều đáng quan tâm là khi trẻ gặp sự cố, các em có thể sợ hãi, xấu hổ hoặc không biết tìm ai. Giáo viên không thay thế gia đình hay cơ quan chuyên trách, nhưng có thể là người đầu tiên tiếp nhận lời kể, tránh phán xét và giúp trẻ kết nối với nơi hỗ trợ phù hợp.
“Không Một Mình” phải trở thành cách phối hợp hằng ngày
Chiến dịch “Không Một Mình” năm 2026 triển khai từ ngày 10/10 đến 10/12, với chủ đề phòng, chống xâm hại trực tuyến đối với trẻ em và thanh thiếu niên. Thông điệp này có giá trị khi vượt khỏi khuôn khổ tuyên truyền để hình thành mạng lưới kết nối giữa gia đình, nhà trường, lực lượng Công an và cộng đồng, giúp trẻ biết cách tự bảo vệ và tìm được người tin cậy khi gặp nguy cơ.
Một gợi ý thiết thực là phong trào “5 phút cùng em”, khuyến khích cha mẹ, thầy cô và người chăm sóc dành ít nhất năm phút mỗi ngày để trò chuyện, lắng nghe và chia sẻ với trẻ về trải nghiệm trên Internet. Đây không phải giải pháp thay thế kỹ năng chuyên môn; đó là thói quen có thể giúp người lớn phát hiện sớm vấn đề và để trẻ cảm thấy an toàn khi lên tiếng.
Sau tập huấn, các cơ quan, đơn vị và cơ sở giáo dục dự kiến tiếp tục phổ biến kiến thức cho giáo viên, học sinh và phụ huynh; đồng thời lồng ghép an toàn số vào sinh hoạt lớp, hoạt động Đoàn, Đội, chương trình ngoại khóa và tuyên truyền tại địa phương. Thành công của chương trình sẽ không chỉ nằm ở số người tham dự, mà ở việc trẻ có được lắng nghe, được bảo vệ quyền riêng tư và được hỗ trợ kịp thời. Đó mới là cách biến “Không Một Mình” thành một mạng lưới thực sự.
