Tập huấn AI giáo viên: Không còn là hoạt động bên lề
Tập huấn AI giáo viên và công nghệ số trong giảng dạy là chuỗi hoạt động đào tạo chuyên môn giúp giáo viên hiểu, sử dụng và tích hợp trí tuệ nhân tạo, nền tảng số vào thiết kế bài giảng, tổ chức lớp học và quản lý giáo dục, qua đó thay đổi trực tiếp trải nghiệm học tập của học sinh theo định hướng chuyển đổi số toàn ngành. Chỉ vài năm trước, AI trong trường học còn là câu chuyện mang tính thử nghiệm. Hiện nay, từ các trường phổ thông đến các cơ sở đặc thù, đào tạo bài bản về công nghệ số trong giảng dạy đã trở thành yêu cầu gần như bắt buộc, chứ không phải “phong trào” ngắn hạn. Điều này là tín hiệu tích cực, vì chất lượng học tập phụ thuộc rất nhiều vào năng lực công nghệ giáo dục của đội ngũ thầy cô, không phải số lượng thiết bị hay khẩu hiệu về chuyển đổi số.
Nhìn từ Phú Liễn: hơn 200 giáo viên bước vào môi trường số
Điểm đáng chú ý nhất hiện nay là quy mô và tính thực chất của các khóa tập huấn. Tại một chương trình gần đây, hơn 200 giáo viên từ nhiều trường trên địa bàn phường Phú Liễn đã tham gia khóa đào tạo về ứng dụng công nghệ thông tin, Google Workspace và trí tuệ nhân tạo trong quản lý, giảng dạy và tổ chức hoạt động giáo dục. Thay vì giới thiệu chung chung về tính năng, chương trình kết hợp lý thuyết với thực hành trên máy tính, dùng ngay các tình huống công việc thực tế trong trường học để giáo viên luyện tập. Chính cách tiếp cận này mới làm cho công nghệ số trong giảng dạy trở thành công cụ hằng ngày: giáo viên biết dùng nền tảng số để thiết kế học liệu, tổ chức giao bài, phối hợp nội bộ, đồng thời giảm đáng kể thời gian hành chính, nâng cao hiệu quả quản lý và chất lượng giáo dục.
CAND III và câu chuyện sử dụng AI đúng vai trò hỗ trợ
Ở Trường Văn hóa Công an nhân dân III, chương trình tập huấn được xây dựng xoay quanh hai trục rất rõ: ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong thiết kế giáo án, xây dựng học liệu số và sử dụng nền tảng số trong quản lý, tổ chức hoạt động dạy học. Các giảng viên được hướng dẫn dùng công cụ AI để tạo giáo án, ngân hàng câu hỏi, tài liệu ôn tập, đồng thời làm quen với hệ thống quản lý dạy học trực tuyến phục vụ việc giao nhiệm vụ, theo dõi và đánh giá học sinh. Điều đáng khen là cách nhấn mạnh vai trò "AI chỉ là công cụ hỗ trợ", phần kiểm tra, thẩm định nội dung và quyết định đưa vào giảng dạy vẫn thuộc trách nhiệm giáo viên. Đây là ranh giới mà nếu không được đào tạo kỹ, giáo viên rất dễ bị cuốn vào thói quen phụ thuộc công nghệ, làm suy yếu năng lực sư phạm cốt lõi.
Đào tạo giáo viên STEM: chuẩn bị cho thế hệ học sinh biết dùng AI
Tập huấn AI giáo viên không dừng ở kỹ năng thao tác công cụ; nó gắn trực tiếp với đào tạo giáo viên STEM và thiết kế chương trình cho học sinh. Tại một khóa tập huấn, Trưởng Bộ môn Vật lý của một trường sư phạm đã truyền đạt các nội dung về giáo dục STEM và giáo dục AI cho học sinh theo định hướng của Bộ Giáo dục và Đào tạo cho năm học mới. Chương trình giúp giáo viên nắm chính sách, nhận diện nội dung, cách tích hợp STEM và AI vào chương trình giáo dục phổ thông và mầm non. Thực tế, học viên không chỉ nghe lý thuyết mà còn thực hành hoạt động STEM, áp dụng quy trình sư phạm với AI để thiết kế và tổ chức giờ học. Theo lãnh đạo địa phương, AI mở ra cơ hội đổi mới phương pháp dạy – học, nhưng đồng thời đặt ra yêu cầu về kiểm chứng thông tin, bảo mật dữ liệu và sử dụng công nghệ có trách nhiệm. Đây chính là “bộ khung” đạo đức số mà học sinh cần được hình thành ngay từ lớp học.
Từ tập huấn đến thay đổi chất lượng học tập: giáo viên phải là trung tâm
Điểm chung của các chương trình tập huấn AI trong trường học là đều đặt giáo viên vào vai trò người đi đầu trong chuyển đổi số. Ở Trường Văn hóa CAND III, việc tham gia tập huấn được nhìn nhận là giải pháp nâng cao năng lực chuyên môn, kỹ năng số, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong tình hình mới và hướng tới nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Tại Sơn Đồng, lãnh đạo xã yêu cầu học viên không chỉ tiếp thu kiến thức mà phải chia sẻ kinh nghiệm, hướng dẫn học sinh dùng AI đúng mục đích và áp dụng nội dung tập huấn vào thực tế giảng dạy để thúc đẩy chuyển đổi số, nâng cao chất lượng giáo dục. Ở Phú Liễn, việc tổ chức tập huấn ngay trước thềm năm học mới được đánh giá là biểu hiện của tinh thần chuẩn bị sớm, chủ động xây dựng năng lực đội ngũ, tạo nền tảng để chuyển đổi số trong giáo dục đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả. Kết luận thẳng thắn: nếu giáo viên không làm chủ năng lực công nghệ giáo dục, mọi chiến lược số hóa sẽ chỉ dừng ở khẩu hiệu.
