Ẩm thực mở lối cho cuộc đối thoại văn hóa
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế là sự kiện giao lưu nơi món ăn trở thành điểm khởi đầu để khám phá bản sắc, câu chuyện lịch sử và những giá trị văn hóa của các cộng đồng. Với chủ đề “Giao lộ văn hóa - Beyond Flavors”, kỳ liên hoan tại Hà Nội đặt ẩm thực vào vai trò rộng hơn chuyện nếm thử: đó là phương tiện để các nền văn hóa gặp gỡ và để Việt Nam giới thiệu mình qua những điều gần gũi, giàu ký ức nhất. Sự kiện diễn ra trong hai ngày 21 và 22/11 tại Khu Ngoại giao đoàn, số 298 Kim Mã, Hà Nội. Việc kéo dài chương trình so với những kỳ trước tạo thêm thời gian để các đơn vị giới thiệu sản phẩm và khách tham quan trải nghiệm. Đó là lựa chọn hợp lý: giao lưu văn hóa cần thời gian để người ta nghe câu chuyện phía sau hương vị.
Từ món ăn đến câu chuyện nguồn cội
Điểm đáng chú ý của chủ đề “Giao lộ văn hóa” là lời mời nhìn xa hơn công thức và nguyên liệu. Mỗi món ăn có thể kể về cách chọn gia vị, kỹ thuật chế biến, sản vật địa phương và lịch sử hình thành của một vùng miền. Không gian “Tự hào Việt Nam” đưa tinh hoa ẩm thực ba miền, món truyền thống và đặc sản làng nghề vào trung tâm câu chuyện. Riêng không gian “Nguồn cội Việt” giới thiệu bánh chưng, bánh dày cùng sản vật địa phương; hoạt động làm bánh và nghi lễ dâng hương, dâng lễ gợi nhắc lòng tri ân tổ tiên, nền văn minh lúa nước và truyền thống dân tộc. Cách kể này khiến ẩm thực Việt Nam hiện lên không phải như một danh sách món ngon, mà như di sản sống được gìn giữ qua thực hành và ký ức.
Một diễn đàn giao lưu, không chỉ là nơi thưởng thức
Gần 100 gian hàng từ các đại sứ quán, lãnh sự quán, trung tâm văn hóa nước ngoài, địa phương và doanh nghiệp tạo nên quy mô quốc tế cho liên hoan. Ba không gian “Tự hào Việt Nam”, “Hương vị ASEAN” và “Hương vị thế giới” giúp khách tham quan đi từ bản sắc trong nước đến những nét riêng của khu vực và các nền ẩm thực khác. Bên cạnh gian hàng, chương trình dự kiến có quảng diễn món ăn, trải nghiệm văn hóa, giao lưu nghệ thuật và ứng dụng công nghệ số, gồm quả cầu kỹ thuật số cùng màn hình tra cứu thông tin món ăn. Đây là điểm cộng thiết thực: khách không chỉ nếm thử mà còn có thêm cách tiếp cận câu chuyện. Sự kiện cũng mở cơ hội để đầu bếp Việt Nam giao lưu, trao đổi kinh nghiệm với đồng nghiệp quốc tế, qua đó thúc đẩy sự giao thoa và hội nhập ẩm thực.
Ngoại giao văn hóa bắt đầu từ sự sẻ chia
Liên hoan được giới thiệu như một hoạt động ngoại giao văn hóa: tôn vinh ẩm thực Việt Nam và thế giới, mở rộng hợp tác quốc tế, đồng thời lan tỏa hình ảnh Việt Nam thân thiện, sáng tạo và hội nhập. Mục tiêu ấy có nền tảng từ hành trình 14 kỳ tổ chức, với định hướng quảng bá văn hóa Việt Nam ra thế giới và tôn vinh văn hóa các quốc gia tại Việt Nam. Nhưng sức thuyết phục của ngoại giao ẩm thực không chỉ nằm ở lời giới thiệu; nó nằm trong khả năng tạo ra một cuộc gặp bình đẳng quanh bàn ăn, nơi người tham dự có thể chia sẻ phong tục và tìm thấy điểm chung. Các hoạt động từ thiện được tổ chức song song cũng nối giao lưu với trách nhiệm cộng đồng. Khi món ăn được đặt cạnh câu chuyện nguồn cội, sự sẻ chia và đối thoại, liên hoan có thể đưa hình ảnh Việt Nam đến gần bạn bè quốc tế bằng cách tự nhiên và đáng nhớ.
Kết luận: hương vị là điểm khởi đầu
Giá trị lớn nhất của liên hoan không nằm ở số món được giới thiệu, mà ở cách mỗi món mở ra một câu chuyện và một cơ hội gặp gỡ. Chủ đề “Beyond Flavors” vì thế phù hợp với tham vọng của sự kiện: dùng ẩm thực để giới thiệu bản sắc, lịch sử và đời sống văn hóa Việt Nam, đồng thời đón nhận sự đa dạng quốc tế. Nếu người tham dự rời sự kiện với thêm một hương vị yêu thích và hiểu hơn về câu chuyện phía sau nó, ngoại giao văn hóa đã có một kết quả gần gũi mà bền lâu.
