Cao tốc Bến Lức - Long Thành là gì và vì sao thông xe tháng 9/2026 là bước ngoặt?
Cao tốc Bến Lức - Long Thành là tuyến đường cao tốc dài khoảng 58 km, kết nối miền Tây với khu vực Đông Nam Bộ và sân bay Long Thành, được kỳ vọng trở thành hành lang vận tải chiến lược giúp phân luồng giao thông, giảm tải cho TP.HCM và mở ra không gian phát triển kinh tế mới cho cả hai vùng. Sau hơn thập niên triển khai, tuyến cao tốc này đang hoàn thiện các hạng mục cuối cùng và dự kiến sẽ thông xe toàn tuyến trong tháng 9/2026, mở kết nối mới, nối miền Tây với Đông Nam Bộ và sân bay Long Thành. Sau 12 năm thi công và nhiều lần trì hoãn, cao tốc Bến Lức Long Thành dài 58 km dự kiến sẽ thông xe toàn tuyến trong tháng 9 này. Việc thông xe muộn 7 năm so với kế hoạch ban đầu cho thấy cái giá của sự chậm trễ hạ tầng, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu tận dụng tối đa cú hích này cho phát triển vùng.
Từ cao tốc dở dang đến “đường băng” cho tăng trưởng miền Tây và Đông Nam Bộ
Dự án cao tốc Bến Lức - Long Thành khởi công năm 2014 với kế hoạch hoàn thành sau 5 năm, nhưng đã bị tạm dừng khi mới đạt 80% khối lượng vì vướng chính sách đầu tư và vốn. Đây là bài học đắt giá: một tuyến hạ tầng giao thông Đông Nam Bộ quy mô lớn bị kéo dài hơn một thập niên khiến chi phí cơ hội tăng lên từng ngày. Hiện tuyến cao tốc dài 57,8 km, gần 55 km đã hoàn thành, đạt 99% giá trị hợp đồng. Phần còn lại chủ yếu tập trung ở cầu Phước Khánh và nút giao Quốc lộ 51, nơi các nhà thầu đang tăng tốc thi công để kịp mục tiêu thông xe tháng 9/2026. Theo Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam, dự án cao tốc Bến Lức - Long Thành có tổng mức đầu tư 29.586,914 tỷ đồng. Đây không chỉ là con số lớn, mà là áp lực buộc tuyến đường này phải tạo ra giá trị kinh tế tương xứng, thay vì chỉ tồn tại như một công trình kỹ thuật đẹp trên bản đồ.
Hành lang mới nối miền Tây, Đông Nam Bộ và sân bay Long Thành
Khi thông xe toàn tuyến, cao tốc Bến Lức – Long Thành sẽ tạo thêm hành lang kết nối miền Tây – TP.HCM – Đồng Nai – sân bay Long Thành, giúp phương tiện có thêm lựa chọn thay vì đi xuyên qua trung tâm TP.HCM. Tuyến đường này sẽ kết nối miền Tây với sân bay lớn nhất cả nước, đồng thời giúp giảm thiểu lượng ô tô lưu thông vào trung tâm TP.HCM. Hệ thống nút giao như Mỹ Yên, Quốc lộ 50, Nguyễn Văn Tạo, Phước An và Quốc lộ 51 biến tuyến cao tốc này thành xương sống của hạ tầng giao thông Đông Nam Bộ, gắn kết các tuyến huyết mạch, khu công nghiệp, cụm cảng và đặc biệt là sân bay Long Thành. Khi hoàn thành, tuyến đường này sẽ giúp giảm áp lực giao thông cho các tuyến đường hiện hữu qua TP.HCM và khu vực lân cận, rút ngắn thời gian di chuyển giữa các tỉnh miền Tây với Đồng Nai và sân bay Long Thành. Nói cách khác, đây là “đường băng trên mặt đất” cho cả hành khách lẫn hàng hóa hướng về sân bay Long Thành kết nối.
Tác động thực tế: doanh nghiệp, người dân và cấu trúc lại luồng hàng
Ý nghĩa lớn nhất của cao tốc Bến Lức Long Thành không nằm ở con số chiều dài 58 km, mà ở việc tái tổ chức luồng giao thông và logistics vùng. Với 4 làn xe và 2 làn dừng khẩn cấp, tốc độ thiết kế 100 km/h, tuyến này giúp xe hàng từ miền Tây đi cảng Phước An, các khu công nghiệp Đồng Nai hay sân bay Long Thành kết nối nhanh hơn, ít phụ thuộc các tuyến qua nội đô TP.HCM. Nút giao Phước An nối đường vào cảng và đường Trường Chinh, tạo điều kiện thuận lợi vận chuyển hàng hóa từ cảng đến TP.HCM, miền Tây và các tỉnh Đông Nam Bộ. Đối với người dân, lợi ích cụ thể là thời gian di chuyển rút ngắn, rủi ro kẹt xe giảm, cơ hội việc làm tăng khi các khu công nghiệp, dịch vụ mới hình thành dọc tuyến. Nếu biết quản lý tốt quỹ đất và quy hoạch xung quanh, cao tốc này có thể trở thành trục phát triển công nghiệp – đô thị mới chứ không chỉ là một con đường để đi qua.
Chặng nước rút cuối cùng và câu hỏi cho tương lai hạ tầng
Hiện các nhà thầu đang tập trung cho “nút thắt cổ chai” là cầu Phước Khánh và khu vực kết nối Quốc lộ 51. Cầu Phước Khánh được hợp long ngày 22/7, đạt khoảng 98% khối lượng thi công; các hạng mục còn lại gồm điện chiếu sáng, lan can, khe co giãn và thảm bê tông nhựa đang được gấp rút hoàn thiện. Cầu Phước Khánh dài 3,1 km, khởi công năm 2015, đã hợp long và dự kiến sẽ hoàn thiện trong tháng 9 để kết nối toàn tuyến cao tốc. Khi cao tốc Bến Lức – Long Thành thông xe tháng 9/2026, bài toán không chỉ là vận hành an toàn, mà còn là cách tích hợp nó với các dự án khác như Vành đai 3, cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu, và đặc biệt là mạng lưới kết nối sân bay Long Thành kết nối. Nếu chúng ta tiếp tục chậm trễ hoặc đầu tư manh mún, giá trị của tuyến cao tốc lớn nhất khu vực phía Nam sẽ bị giảm sút. Ngược lại, nếu coi đây là trục chính của một chiến lược hạ tầng dài hạn, cao tốc này có thể trở thành hình mẫu cho cách kết nối Đông – Tây Nam Bộ trong giai đoạn phát triển mới.
