Panama – cửa ngõ chiến lược mà doanh nghiệp Việt Nam không nên bỏ lỡ
Panama là cửa ngõ thương mại chiến lược, đóng vai trò cầu nối trung chuyển và phân phối giúp hàng hóa xuất khẩu Việt Nam – đặc biệt các ngành giày dép, điện tử, may mặc – xâm nhập sâu và hiệu quả hơn vào thị trường Mỹ Latinh và Caribe, đồng thời tạo điểm bám vững chắc cho Việt Nam tăng hiện diện trong chuỗi thương mại toàn cầu khu vực này. Đây không còn là nhận định mang tính ngoại giao chung chung, mà là cơ hội rất cụ thể trong bối cảnh Tổng thống Panama José Raúl Mulino thăm chính thức Việt Nam từ ngày 5–8/10, chuyến thăm đầu tiên của nguyên thủ Panama sau 14 năm, được đánh giá là dấu mốc quan trọng đưa quan hệ song phương vào chiều sâu thực chất hơn. Thông điệp rõ ràng: Panama muốn trở thành cầu nối ổn định cho hàng Việt Nam vào Mỹ Latinh, và Việt Nam phải chủ động nắm lấy vai trò này.
Giày dép, điện tử, may mặc: ba mũi nhọn chinh phục thị trường Mỹ Latinh
Nếu coi Panama là cửa ngõ thương mại, thì giày dép, điện tử và may mặc chính là ba mũi nhọn đang mở cánh cửa đó cho Việt Nam. Số liệu cho thấy giày dép là mặt hàng xuất khẩu nhiều nhất của Việt Nam sang Panama, chiếm tới 35% tổng kim ngạch, với mức tăng 6,8% so với cùng kỳ năm trước. Điện thoại và linh kiện là nhóm hàng lớn thứ hai, tiếp theo là máy vi tính, sản phẩm điện tử, linh kiện và hàng dệt may. Một câu nói có thể trích dẫn là: "Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sang Panama gồm giày dép các loại; điện thoại và linh kiện; máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện; hàng dệt may; phương tiện vận tải và phụ tùng; hàng thủy sản". Đây chính là nền tảng sản phẩm để ta biến Panama thành trạm trung chuyển giày dép Việt Nam và hàng điện tử sang phần còn lại của Mỹ Latinh và Caribe, thay vì chỉ coi đó là một thị trường lẻ.
Panama mở cửa sang Mỹ Latinh, Việt Nam mở lối về châu Á
Panama không chỉ là một thị trường tiềm năng, mà được xem như “cây cầu” và “cửa ngõ” phân phối quan trọng cho doanh nghiệp Việt Nam khi mở rộng sang khu vực Mỹ Latinh và Caribe. Với Kênh đào Panama kết nối hơn 180 tuyến hàng hải, khoảng 170 quốc gia và 1.900 cảng biển toàn cầu, cùng hệ thống cảng biển, trung tâm logistics, khu thương mại tự do Colón, nước này sở hữu vị trí địa thương mại mà ít quốc gia có được. Nhưng mối quan hệ không một chiều: ở chiều ngược lại, Việt Nam được Panama coi là cầu nối quan trọng để tăng cường hiện diện và gắn kết với Đông Nam Á, là “cầu nối tự nhiên” giúp Panama hợp tác với ASEAN và rộng hơn là châu Á – Thái Bình Dương. Nói cách khác, nếu Panama là cửa ngõ thương mại của Việt Nam sang Mỹ Latinh, thì Việt Nam cũng là cửa ngõ của Panama vào châu Á; bỏ qua vai trò hai chiều này là bỏ qua giá trị chiến lược của quan hệ song phương.
Từ ngoại giao cấp cao đến lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp và người dân
Không ít doanh nghiệp coi các chuyến thăm cấp cao là câu chuyện thuần túy ngoại giao, nhưng với Việt Nam – Panama, tác động thực tế đã thể hiện khá rõ. Đại sứ hai nước đều nhấn mạnh chuyến thăm của Tổng thống José Raúl Mulino sẽ củng cố tin cậy chính trị và tạo động lực ở cấp cao nhất để chuyển hóa các tiềm năng thành chương trình, dự án cụ thể, mang lại lợi ích thiết thực cho nhân dân hai nước. Việc Panama cấp giấy phép thuyền viên cho công dân Việt Nam giúp lao động hàng hải nước ta làm việc trên tàu mang cờ Panama, tạo sự kết nối trực tiếp giữa nhân lực Việt Nam và hệ thống hàng hải toàn cầu của Panama. Với doanh nghiệp, định hướng hợp tác đã rất rõ: tăng cường thông tin thị trường, quảng bá, xúc tiến thương mại tại Panama, đẩy mạnh phân phối qua Khu thương mại tự do Colón, tổ chức các đoàn xúc tiến, diễn đàn doanh nghiệp và kết nối đầu tư thường xuyên. Vấn đề còn lại là phía doanh nghiệp Việt Nam có đủ chủ động để bám vào những cơ chế này hay không.
Cần bước đi táo bạo để phát huy trọn vẹn vai trò cửa ngõ Panama
Để xuất khẩu Việt Nam Panama thực sự bứt phá và biến Panama thành cửa ngõ thương mại đúng nghĩa, hai nước không thể dừng lại ở những hiệp định và tuyên bố thiện chí. Thứ trưởng Bộ Công Thương đã thẳng thắn chỉ ra hướng đi: tăng cường hợp tác logistics, vận tải biển, khai thác cảng, nghiên cứu các tuyến vận tải và dịch vụ gom hàng phù hợp, qua đó giảm chi phí và rút ngắn thời gian vận chuyển giữa Việt Nam với Panama và khu vực Mỹ Latinh. Về phía Panama, nước này cũng coi kinh nghiệm hàng hải – logistics của mình kết hợp với vai trò ngày càng tăng của Việt Nam trong thương mại quốc tế và nguồn nhân lực hàng hải chất lượng cao là cơ sở để đưa hợp tác hàng hải thành trụ cột chiến lược. Nếu doanh nghiệp Việt Nam trong các ngành giày dép, hàng điện tử Caribe hướng tới, dệt may chấp nhận đầu tư bài bản vào mạng lưới này, Panama sẽ không chỉ là điểm đến đơn lẻ mà thành bàn đạp để hàng Việt xây vị thế tại toàn bộ thị trường Mỹ Latinh.
