Mỹ Latinh: cửa rộng nhưng không dành cho cách tiếp cận dàn hàng ngang
Chiến lược mở rộng thị trường Mỹ Latinh của Việt Nam là cách tiếp cận có chọn lọc theo từng quốc gia, từng tiểu vùng và từng ngành hàng, dựa trên việc hiểu sâu cấu trúc cung – cầu, rào cản thương mại và nhu cầu đầu tư, thay vì xuất khẩu dàn trải rồi “để thị trường tự điều chỉnh”, nhằm tối ưu hóa lợi thế cạnh tranh của hàng Việt Nam Argentina, Chile và các nước MERCOSUR trong dài hạn.
Điểm mấu chốt lúc này là Việt Nam không thiếu cơ hội, mà thiếu một chiến lược đủ sắc để biến cơ hội thành hợp đồng cụ thể. Trong tháng 9/2026, Thương vụ Việt Nam tại Argentina tập trung theo dõi kinh tế vĩ mô, chính sách thương mại và các rào cản có tác động trực tiếp tới hàng hóa Việt Nam, đặc biệt là thuế quan, thủ tục nhập khẩu, tiêu chuẩn kỹ thuật, phòng vệ thương mại và các quy định mới của Argentina và MERCOSUR. Động thái này cho thấy sân chơi đang thay đổi nhanh, ai không nắm luật sẽ bị loại khỏi cuộc chơi. Muốn tăng xuất khẩu Mỹ Latinh, doanh nghiệp Việt Nam phải coi việc hiểu luật chơi là chi phí bắt buộc, không phải “phụ phí”.
Argentina và MERCOSUR: “sân nhà” mới cho điện tử, giày dép, dệt may và hạt điều
Argentina đang nổi lên như cửa ngõ quan trọng để hàng Việt Nam đi sâu vào khối thương mại MERCOSUR, nhưng mỗi nhóm hàng phải đi bằng một con đường khác nhau. Theo theo dõi thị trường của Thương vụ Việt Nam tại Argentina, nhóm điện tử và thiết bị hoàn chỉnh đang là lĩnh vực đáng chú ý, khi máy tính, điện thoại có tín hiệu tăng trong khi nhập khẩu linh kiện giảm mạnh. Điều này nói thẳng rằng doanh nghiệp Việt không thể coi “điện tử” là một khối đồng nhất; phải tách từng mã hàng, chọn tham gia khâu phân phối, bảo hành hay cung ứng cho nhà lắp ráp tùy năng lực.
Với giày dép, dệt may và hàng tiêu dùng, cơ hội vẫn hiện hữu nhưng không dành cho những ai muốn “đánh nhanh, bán rẻ”. Thương vụ khuyến nghị chỉ nên làm việc với đối tác có hệ thống phân phối rõ ràng, khả năng tiêu thụ ổn định và phân khúc giá phù hợp, triển khai đơn hàng thử rồi theo dõi sức tiêu thụ trước khi mở rộng. Hạt điều và thực phẩm chế biến lại là câu chuyện khác: một số nhà nhập khẩu Argentina đã thể hiện sự quan tâm tới nguồn hàng Việt Nam, và trọng tâm thời gian tới là chuyển từ tiếp xúc sang trao đổi mẫu, chào giá, thống nhất quy cách, chứng nhận chất lượng và lịch giao hàng. Nói cách khác, đây là nhóm hàng đã “chín” để chốt hợp đồng, không còn là giai đoạn thăm dò.
Cuyo và bài toán khoáng sản – nông sản: không chỉ bán hàng, mà phải nghĩ tới đầu tư
Nếu Buenos Aires là cửa khẩu thương mại, thì vùng Cuyo ở miền Tây Argentina lại là “mỏ” cơ hội về khoáng sản nông sản và năng lượng. Ngày 7/10/2026, tại buổi làm việc với đại diện một nhóm tư vấn và doanh nghiệp Argentina, ông Ngô Mạnh Khôi, phụ trách Thương vụ Việt Nam tại Argentina, đã trao đổi về cơ hội thúc đẩy thương mại, đầu tư giữa hai nước, tập trung vào khoáng sản, năng lượng tái tạo, nông sản thực phẩm và các sản phẩm thế mạnh của miền Tây Argentina. Thông điệp rất rõ: đây không chỉ là nơi để bán hàng Việt, mà còn là nơi để doanh nghiệp Việt tìm nguồn cung và dự án đầu tư.
Theo báo cáo thương mại hàng hóa tháng 8/2026, xuất khẩu của vùng Cuyo đạt 3,124 tỷ USD trong tám tháng đầu năm 2026, trong đó hàng công nghiệp chiếm 1,612 tỷ USD, hàng chế biến có nguồn gốc nông nghiệp 810 triệu USD, sản phẩm sơ cấp 562 triệu USD và nhiên liệu, năng lượng 139 triệu USD. Những con số này cho thấy Cuyo là một không gian kinh tế đa dạng, nơi Mendoza nổi tiếng với rượu vang, nho khô, dầu ô liu, hồ trăn cùng nhiều tiềm năng về khoáng sản và công nghiệp. Đáng chú ý, đồng và các khoáng sản chiến lược được hai bên xác định là hướng hợp tác có triển vọng. Doanh nghiệp Việt Nam có thể nghiên cứu nguồn cung từ Chile, Peru, đồng thời chuẩn bị cho khả năng đầu tư vào dự án khai khoáng và năng lượng tái tạo tại Argentina khi điều kiện chín muồi – nếu không đi sớm, sẽ khó chen chân.
Chile: thị trường nhập khẩu thịt, thực phẩm và dịch vụ thanh toán xuyên biên giới cho doanh nghiệp Việt
Trong khi Việt Nam tìm cách đẩy mạnh xuất khẩu Mỹ Latinh, Chile lại đang chủ động “gõ cửa” thị trường hơn 100 triệu dân của Việt Nam bằng thịt bò, thịt cừu. Chương trình kết nối doanh nghiệp do Hiệp hội các Nhà máy giết mổ, chế biến và bảo quản thịt Chile phối hợp với Văn phòng Thương mại Đại sứ quán Chile tại Việt Nam diễn ra trong bối cảnh quốc gia Nam Mỹ này đang thúc đẩy hoàn tất thủ tục xuất khẩu thịt bò và thịt cừu sang Việt Nam. Đây là lời nhắc rằng quan hệ với Chile không chỉ là câu chuyện xuất khẩu một chiều, mà là cấu trúc hai chiều: Việt Nam nhập khẩu thịt, thực phẩm, đồng thời có thể cung cấp lại thực phẩm chế biến, dịch vụ thanh toán xuyên biên giới và các giải pháp thương mại số.
Các nhà cung cấp Chile giới thiệu năng lực sản xuất, tiêu chuẩn chất lượng và trao đổi với doanh nghiệp Việt Nam về nhu cầu thị trường, điều kiện thương mại và các kênh phân phối dự kiến khi được cấp phép xuất khẩu. Về phía Việt Nam, đây là cơ hội để xây dựng chuỗi cung ứng thực phẩm hai chiều: nhập nguyên liệu thịt chất lượng, xuất khẩu sản phẩm chế biến mang thương hiệu Việt sang lại Chile và các thị trường lân cận. Cùng lúc, nhu cầu thanh toán xuyên biên giới sẽ tăng, mở đường cho các doanh nghiệp công nghệ tài chính Việt phát triển dịch vụ trong khu vực. Nếu chỉ nhìn Chile như một nhà cung cấp thịt, Việt Nam sẽ bỏ lỡ cơ hội trở thành “trung tâm xử lý” giá trị gia tăng cho cả chuỗi.
Từ xúc tiến diện rộng sang “giải bài toán cụ thể” cho từng thị trường
Mẫu số chung của Argentina, Cuyo và Chile là gì? Đó là yêu cầu tiếp cận có chọn lọc, dựa trên nhu cầu thực tế của từng đối tác, thay vì xúc tiến kiểu “bắn đại bác”. Tâm điểm của cuộc trao đổi với các doanh nghiệp miền Tây Argentina là kết nối đúng nhu cầu với đúng đối tác, với quy trình xác định mặt hàng, tiêu chuẩn kỹ thuật, khối lượng, điều kiện giao hàng và thanh toán, rồi mới sàng lọc nhà cung cấp và thẩm tra thông tin trước khi giao dịch. Từ cuộc làm việc này, thông điệp nổi bật là xúc tiến thương mại cần chuyển từ “giới thiệu cơ hội” sang “giải quyết nhu cầu cụ thể của doanh nghiệp”.
Ở tầm khu vực, Thương vụ Việt Nam tại Argentina đang phối hợp thúc đẩy Hiệp định Thương mại ưu đãi (PTA) Việt Nam – MERCOSUR sau Vòng đàm phán đầu tiên diễn ra tại Buenos Aires cuối tháng 8/2026, đồng thời chuẩn bị các nội dung cho lộ trình đàm phán tiếp theo. Trong lĩnh vực nông sản, cơ quan này cũng theo dõi tiến trình mở cửa thị trường Argentina và MERCOSUR đối với sầu riêng, dừa tươi, chanh leo, bưởi, vải thiều, chôm chôm và hạt điều. Điều đó đặt ra yêu cầu cho doanh nghiệp Việt: phải chuẩn hóa chất lượng, hồ sơ pháp lý, năng lực tài chính và quy trình kiểm soát rủi ro đối tác ngay từ bây giờ. Nếu không nâng chuẩn, hàng Việt sẽ đứng ngoài cuộc chơi mới ở Mỹ Latinh, dù cánh cửa thương mại MERCOSUR đang mở rộng.
