Từ gian hàng quốc gia đến tham vọng chinh phục thị trường thủy sản Brazil
Chiến lược vươn sâu của thủy sản Việt Nam vào thị trường Brazil và rộng hơn là Mỹ Latinh là quá trình kết hợp giữa xúc tiến thương mại, hợp tác hiệp hội và định vị sản phẩm dựa trên lợi thế chế biến, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững, trong đó Seafood Show Latin America trở thành điểm tựa để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận trực tiếp các nhà nhập khẩu, phân phối và hệ thống bán lẻ khu vực. Đây không chỉ là một hội chợ, mà là bước thử sức cho tham vọng xây dựng vị thế lâu dài tại một thị trường đang tăng trưởng nhanh nhưng cũng đầy yêu cầu kỹ thuật và cạnh tranh. Quan điểm đáng chú ý là Việt Nam chọn cách đi nhanh nhưng không đi ẩu: thay vì bán hàng ngắn hạn, VASEP tổ chức Gian hàng quốc gia Việt Nam tại Seafood Show Latin America với mục tiêu kết nối sâu chuỗi phân phối và khẳng định thông điệp “Thủy sản Việt Nam – Điểm đến bền vững”. Sự kiện diễn ra từ ngày 20–22/10 tại São Paulo, thu hút khoảng 4.500 khách tham quan chuyên ngành cùng hơn 100 nhà bán lẻ, chế biến, phân phối và doanh nghiệp xuất nhập khẩu – một sân chơi đủ lớn để kiểm tra sức cạnh tranh thực sự của thủy sản Việt Nam. Theo Đại sứ Bùi Văn Nghị, thủy sản là một trong những ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam với kim ngạch năm 2025 đạt 11,3 tỷ USD và 6 tháng đầu năm 2026 gần 5,8 tỷ USD.
VASEP–ABRAPES hợp tác: bước đi chiến lược chứ không chỉ là nghi thức
Nếu chỉ xuất hiện tại hội chợ rồi rút lui, thủy sản Việt Nam khó tạo được chỗ đứng trong thị trường thủy sản Brazil. Điểm khác biệt lần này là cuộc làm việc giữa VASEP và ABRAPES ngay trong khuôn khổ Seafood Show Latin America – một động thái cho thấy Việt Nam muốn xây dựng nền tảng thể chế cho thương mại, chứ không chỉ săn đơn hàng ngắn hạn. Hai hiệp hội tập trung bàn về hợp tác truyền thông để tăng cường giới thiệu, quảng bá sản phẩm thủy sản Việt Nam, đặc biệt là cá rô phi – mặt hàng đang có đà tăng trưởng xuất khẩu vào Brazil. Đồng thời, họ thống nhất tăng trao đổi thông tin kỹ thuật, cải thiện kênh liên lạc và phối hợp hỗ trợ doanh nghiệp trong việc hiểu rõ quy định pháp lý, yêu cầu an toàn thực phẩm và tiêu chuẩn kỹ thuật của Brazil. Theo Chủ tịch Brazil Vietnam Chamber Victor Key, việc đẩy mạnh trao đổi thông tin, hợp tác kỹ thuật và quảng bá sản phẩm là nền tảng để xây dựng quan hệ thương mại ổn định, lâu dài – một nhận định phù hợp với tham vọng xuất khẩu cá tra và cá rô phi sâu hơn vào Mỹ Latinh.
Doanh nghiệp Việt Nam: mang cá tra, cá rô phi, tôm, cá ngừ vào sân chơi mới
Ở cấp doanh nghiệp, chiến lược thâm nhập Mỹ Latinh không còn là khái niệm chung chung mà đã được hiện thực hóa bằng Gian hàng quốc gia Việt Nam với 9 doanh nghiệp tham gia, trong đó có 5 doanh nghiệp chế biến cá tra và cá rô phi, cùng doanh nghiệp tôm, cá ngừ, thực phẩm và đơn vị cung ứng máy móc thiết bị chuyên ngành. Họ giới thiệu danh mục sản phẩm phong phú: cá tra, cá rô phi, tôm, cá ngừ, hải sản khô, sản phẩm giá trị gia tăng và thực phẩm phối chế – đúng những mặt hàng đang có lợi thế về công nghệ chế biến và truy xuất nguồn gốc. Điểm đáng nói là các doanh nghiệp không chỉ trưng bày mà chủ động thiết lập kết nối với các nhà nhập khẩu, phân phối lớn trên toàn Brazil và khu vực Mỹ Latinh, tận dụng bối cảnh xuất khẩu cá tra và cá rô phi sang thị trường này đang tăng trưởng tốt. Thay vì phụ thuộc vào trung gian xa lạ, họ tìm cách đi thẳng vào hệ thống phân phối bản địa – đúng với đề xuất của Đại sứ Bùi Văn Nghị về việc tăng cường kết nối trực tiếp giữa nhà sản xuất Việt Nam và hệ thống phân phối Brazil. Đây là bước chuyển từ tư duy “bán sang” sang tư duy “tham gia chuỗi”, có ý nghĩa quyết định với tham vọng xuất khẩu cá tra sang Mỹ Latinh lâu dài.
Phát triển bền vững: tấm vé vào cửa bắt buộc tại Mỹ Latinh
Thị trường Mỹ Latinh, đặc biệt là Brazil, không còn chấp nhận mô hình xuất khẩu thủy sản giá rẻ, bỏ qua yếu tố môi trường và xã hội. Việc VASEP chọn thông điệp “Thủy sản Việt Nam – Điểm đến bền vững” tại Seafood Show Latin America cho thấy Việt Nam hiểu rõ đây là tấm vé vào cửa bắt buộc, không phải khẩu hiệu trang trí. Các cuộc trao đổi giữa VASEP và ABRAPES cũng dành dung lượng đáng kể cho chủ đề phát triển bền vững và những thách thức trong nhập khẩu cá rô phi Việt Nam vào Brazil, từ yêu cầu an toàn thực phẩm đến tiêu chuẩn kỹ thuật. Chiến lược hợp tác vì thế không chỉ nhằm tháo gỡ rào cản kiểm dịch, chứng nhận chất lượng hay chuỗi cung ứng lạnh, mà còn hướng tới chia sẻ công nghệ nuôi trồng bền vững và chế biến sâu – đúng với ba trọng tâm hợp tác thủy sản mà Đại sứ Bùi Văn Nghị đề xuất. Nếu doanh nghiệp Việt Nam coi phát triển bền vững là chi phí bắt buộc, họ sẽ bị động; nhưng nếu coi đó là lợi thế cạnh tranh, thủy sản Việt Nam có cơ hội trở thành nguồn cung ổn định, đáng tin cậy cho thị trường thủy sản Brazil và toàn khu vực.
Kết luận: Mỹ Latinh là phép thử cho năng lực đi xa của thủy sản Việt Nam
Nhìn tổng thể, Seafood Show Latin America không chỉ là một sự kiện xúc tiến thương mại, mà là phép thử cho năng lực đi xa của thủy sản Việt Nam: từ khả năng tổ chức Gian hàng quốc gia, kết nối doanh nghiệp, đến xây dựng hợp tác hiệp hội như VASEP–ABRAPES và tận dụng bối cảnh quan hệ Đối tác Chiến lược giữa Việt Nam và Brazil. Thị trường thủy sản Brazil đang tăng trưởng nhanh, nhu cầu nhập khẩu cá tra, cá rô phi và các sản phẩm khác mở ra cơ hội đáng kể, nhưng chỉ những doanh nghiệp sẵn sàng đầu tư cho phát triển bền vững, hiểu luật chơi bản địa và đi cùng các đối tác như ABRAPES mới có thể trụ vững. Hợp tác VASEP–ABRAPES vì thế nên được nhìn như bước khởi đầu của một chiến lược dài hơi: xây dựng kênh thông tin tin cậy, gắn kết chuỗi phân phối, và đưa thủy sản Việt Nam – từ cá tra đến cá rô phi, tôm, cá ngừ – trở thành lựa chọn quen thuộc tại Brazil và rộng hơn là Mỹ Latinh. Nếu tận dụng tốt đà này, Mỹ Latinh có thể trở thành thị trường thứ hai về tầm quan trọng sau các thị trường truyền thống, giúp ngành thủy sản Việt Nam giảm phụ thuộc và nâng vị thế trên bản đồ thương mại toàn cầu.
