Đừng đợi đau ngực mới nghĩ đến tim
Nhồi máu cơ tim là tình trạng cấp cứu có thể biểu hiện bằng đau hoặc khó chịu ở ngực, nhưng cũng có thể bắt đầu bằng những triệu chứng khác khiến người bệnh không nhận ra vấn đề nằm ở tim. Vì vậy, không đau ngực không đồng nghĩa với an toàn: nhồi máu cơ tim không đau ngực vẫn có thể xảy ra, và việc chờ xuất hiện dấu hiệu điển hình có thể làm chậm thăm khám.
Một người đàn ông 56 tuổi có tiền sử tăng huyết áp nhập viện vì đau vùng thượng vị, không đau ngực hay khó thở. Những xét nghiệm ban đầu chưa cho thấy bất thường rõ, nhưng theo dõi tiếp và kiểm tra lại phát hiện biến đổi điện tâm đồ cùng men tim tăng. Bác sĩ xác định ông bị nhồi máu cơ tim cấp không ST chênh lên; chụp mạch cho thấy nhiều nhánh động mạch vành tổn thương, trong đó một đoạn hẹp khoảng 90–95%. Ca bệnh nhắc rằng kết quả ban đầu chưa rõ không đủ để tự loại trừ nguy cơ.
Méo miệng rồi xuất hiện đau thượng vị, vã mồ hôi
Một phụ nữ 59 tuổi được gia đình đưa đi cấp cứu vì đột ngột méo miệng, mắt trái nhắm không kín. Ban đầu, bà được xác định liệt dây thần kinh VII trên nền tăng huyết áp. Trong quá trình điều trị, bà mệt, đau ngực và đau nhiều quanh rốn, vùng thượng vị, kèm vã mồ hôi và nôn ói. Xét nghiệm phát hiện Troponin I tăng, sau đó bác sĩ chẩn đoán nhồi máu cơ tim cấp không ST chênh lên. Động mạch liên thất trước hẹp tới 95%; bà được nong và đặt stent, sức khỏe ổn định sau một tuần điều trị.
Méo miệng trong ca này là lý do ban đầu khiến gia đình tìm trợ giúp, còn các triệu chứng mới xuất hiện trong viện đã dẫn bác sĩ đến đánh giá tim mạch. Không nên mặc định một chẩn đoán ban đầu giải thích được mọi dấu hiệu tiếp theo. Khi tình trạng thay đổi, cần báo ngay cho nhân viên y tế.
Đau thượng vị có thể bị nhầm là bệnh tiêu hóa
Đau hoặc khó chịu vùng thượng vị, mệt bất thường, khó thở, vã mồ hôi, buồn nôn và nôn đều có thể là dấu hiệu nhồi máu cơ tim. Vì các biểu hiện này giống khó chịu tiêu hóa hoặc có thể đi cùng nguyên nhân khác, người bệnh dễ chờ xem có tự hết hay không. Nhưng đau thượng vị tim mạch không thể được xác định chỉ bằng cảm giác đau hoặc vị trí đau; tự cho rằng đó là vấn đề dạ dày có thể trì hoãn việc phát hiện tình trạng cấp.
Điện tâm đồ cũng không phải lúc nào cho thấy dạng biến đổi điển hình ngay từ đầu. Trong nhồi máu cơ tim không ST chênh lên, chẩn đoán cần dựa trên tổng hợp triệu chứng, điện tâm đồ, dấu ấn tổn thương cơ tim và các thăm dò cần thiết. “Không ST chênh lên” không có nghĩa là tổn thương nhẹ: trường hợp người phụ nữ 59 tuổi có động mạch liên thất trước hẹp 95%.
Khi nào cần tìm trợ giúp khẩn cấp?
Nếu xuất hiện đau hoặc khó chịu ở ngực, khó thở, vã mồ hôi, buồn nôn, nôn, choáng, mệt bất thường hoặc đau thượng vị khác thường, hãy tìm trợ giúp y tế khẩn cấp, nhất là khi có yếu tố nguy cơ tim mạch như tăng huyết áp. Đừng tự chẩn đoán là rối loạn tiêu hóa rồi chờ triệu chứng qua đi. Những triệu chứng tim mạch không điển hình có thể cần được đánh giá bằng thăm khám và xét nghiệm; quyết định đi viện sớm an toàn hơn việc tự suy đoán tại nhà.
Thông điệp từ hai ca bệnh rất rõ: nhồi máu cơ tim không phải lúc nào cũng bắt đầu bằng cơn đau ngực dữ dội. Đau thượng vị, nôn ói, vã mồ hôi hay những thay đổi bất thường khác đáng được xem xét nghiêm túc, đặc biệt nếu chúng mới xuất hiện hoặc diễn tiến khác thường. Khi nghi ngờ, hãy để nhân viên y tế đánh giá thay vì chờ một dấu hiệu “điển hình”.
