Khoảng lặng không còn là chuyện vài ngày
Mùa thấp điểm du lịch Hội An là giai đoạn thường bắt đầu từ tháng 9, khi lượng khách giảm theo mùa, nhưng năm nay sự trầm lắng kéo dài và rõ hơn những năm trước, đặt ra yêu cầu phải tạo thêm lý do để du khách vẫn muốn ghé phố cổ. Sáng 22-10, các tuyến Trần Phú, Nguyễn Thái Học, Bạch Đằng và khu vực Chùa Cầu thưa người; một nhân viên cửa hàng cho biết cảnh vắng khách đã kéo dài khoảng một tháng. Nhiều cơ sở lưu trú và workshop cũng xác nhận tình trạng này không chỉ là cảm giác từ vài bức ảnh trên mạng xã hội. Đáng chú ý, chủ khu lưu trú Ahoy Hoian cho biết tháng 10 và 11, lượng khách hủy đặt phòng cao hơn khoảng 50% so với năm trước. Khi sự hụt khách chạm tới nơi lưu trú và hoạt động kinh doanh tại chỗ, Hội An cần xem đây là tín hiệu về sức hút của mùa thấp điểm, không phải một đợt vắng vẻ nhất thời.
Vắng khách vì thời tiết, nhưng không chỉ vì thời tiết
Tâm lý lo ngại mưa lũ là một phần nguyên nhân, nhưng nếu quy toàn bộ sự sụt giảm cho thời tiết thì sẽ bỏ lỡ vấn đề lớn hơn: Hội An chưa có đủ trải nghiệm thay thế để giữ sức hấp dẫn khi điều kiện không thuận lợi. Đại diện ngành du lịch Đà Nẵng nhận định khách vắng một phần do khó khăn kinh tế, một phần do thông tin về lụt lội và thời tiết cực đoan khiến du khách dè dặt. Với các đối tác quốc tế, tháng 10 và 11 cũng thường là thời điểm cân nhắc khi xây dựng tour đến miền Trung vì lo ngại mưa bão. Trong bối cảnh đó, thông tin dự báo sớm, thường xuyên và minh bạch có thể giúp doanh nghiệp lập lịch trình tự tin hơn. Nhưng truyền thông về thời tiết chỉ giải tỏa nỗi lo; muốn kéo dài mùa du lịch Hội An, địa phương còn phải cho khách thấy họ có thể làm gì, khám phá gì và vì sao đáng ở lại lâu hơn.
Từ đi bộ ngắm phố đến hành trình có chiều sâu
Phố cổ Hội An vẫn có sức hút di sản, song một hành trình đi bộ khoảng 2km sẽ khó tạo động lực quay lại nếu phần lớn trải nghiệm chỉ dừng ở ngắm kiến trúc và mua sắm. Ý kiến từ ngành du lịch là cần thêm những điểm dừng hấp dẫn, những câu chuyện mới và không gian để khách thưởng thức, sáng tạo, giao lưu. Các tour nghệ thuật được gợi ý như một hướng làm mới dựa trên giá trị sẵn có, thay vì biến dạng di sản. Một đề xuất khác là cầu tre Ba Làng dài khoảng 1,2km, kết nối làng rau Trà Quế, làng lúa An Mỹ và làng chài Tân Thành; tuyến này có thể gắn với chợ nổi, bài chòi, hát bả trạo, ngắm hoàng hôn và trải nghiệm đời sống ngư dân. Đây là hướng đi đáng cân nhắc vì biến khu vực quanh phố cổ thành một hành trình đa điểm, đồng thời tạo cơ hội để cộng đồng địa phương tham gia và hưởng lợi.
Sản phẩm mới phải sống được qua mùa mưa
Ý tưởng chỉ có giá trị khi trở thành trải nghiệm được tổ chức đều đặn, có nội dung đủ sâu và phù hợp với từng thời điểm trong năm. Hội An từng nghĩ đến trải nghiệm mùa mưa, khám phá phố cổ mùa lụt hay “mùa vàng xứ Quảng”, nhưng nhiều đề xuất chưa thành sản phẩm cụ thể. Trong khi đó, Trung tâm Bảo tồn di sản văn hóa thế giới Hội An đang chuẩn bị hai chương trình chuyên đề: “Khám phá di sản kiến trúc Hội An” và “Dấu ấn tuồng xưa”; địa phương cũng tiếp tục ứng dụng AI và IoT để nâng chất lượng phục vụ. Những bước này có thể bổ sung chiều sâu cho chuyến tham quan, nhưng cần được kết nối thành lịch trải nghiệm rõ ràng, có phương án phù hợp khi thời tiết đổi chiều. Làm mới không đồng nghĩa thay đổi di sản: điều Hội An cần là khai thác tốt hơn những giá trị vốn có, để mỗi lần trở lại, khách tìm thấy một lát cắt khác.
Kết luận, đà vắng khách kéo dài là lời nhắc Hội An không thể trông chờ mùa cao điểm tự bù đắp cho những tháng trầm lắng. Sản phẩm du lịch mới, thông tin thời tiết đáng tin cậy và sự tham gia thực chất của người dân cần đi cùng nhau. Nếu chỉ quảng bá cảnh đẹp mà thiếu trải nghiệm đủ sức giữ chân khách, phố cổ sẽ tiếp tục phụ thuộc vào thời tiết và lịch mùa vụ. Hội An nên bắt đầu bằng những hành trình nhỏ, có bản sắc và vận hành được quanh năm.
