Lá phiếu gửi đi thông điệp về quyền lực
Quốc hội có thể kiềm chế quyền lực tổng thống bằng cách kiểm soát luật pháp, ngân sách và hoạt động giám sát, nhưng mức độ hạn chế còn tùy thuộc vào cán cân giữa hai đảng và những thẩm quyền riêng của Nhà Trắng. Cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3/11 có thể làm thay đổi cán cân chính trị tại Washington, đặt Donald Trump trước một Quốc hội kém sẵn lòng thông qua các quyết sách của ông hơn sau hai năm được đảng Cộng hòa hậu thuẫn. Khảo sát cử tri của AP cho thấy khoảng 70% người đi bỏ phiếu cho rằng Quốc hội chưa làm đủ để kiềm chế quyền lực của Trump. Đây không chỉ là tín hiệu phản đối một tổng thống; đó còn là yêu cầu cử tri đặt cơ quan lập pháp trở lại vai trò kiểm soát hành pháp. Một khảo sát trước bầu cử ghi nhận 58% muốn Quốc hội kiểm soát và cân bằng quyền lực với Trump, so với 25% muốn Quốc hội hỗ trợ chương trình nghị sự của ông.

Đổi đa số, đổi khả năng thúc đẩy luật
Nếu đảng Dân chủ giành Hạ viện, như dự đoán được nêu trong nguồn, Nhà Trắng sẽ mất lợi thế dựa vào một đa số cùng đảng để đẩy các ưu tiên lập pháp qua Quốc hội. Các sáng kiến lớn về thuế quan, nhập cư, chăm sóc y tế, quốc phòng hay quyền lực chiến tranh có thể bị trì hoãn, sửa đổi hoặc bác bỏ; đó là sức ép thực chất, không phải sự chuyển giao quyền điều hành tổng thống. Một Hạ viện do đảng Dân chủ kiểm soát cũng có thể chủ trì các ủy ban, tổ chức điều trần, yêu cầu tài liệu và điều tra hoạt động chính quyền. Nếu đảng này đồng thời kiểm soát Thượng viện, áp lực chính trị tăng thêm, nhưng điều đó vẫn không đồng nghĩa mọi đề xuất của Nhà Trắng sẽ bị chặn. Thực tế, sự thay đổi lớn nhất là Trump buộc phải thương lượng nhiều hơn, trong lúc các cuộc điều tra và tranh chấp ngân sách có thể chiếm thời gian của chính quyền.

Giới hạn của Quốc hội không xóa bất định
Quốc hội đối lập có thể làm suy yếu khả năng thông qua luật và cấp nguồn lực cho các mục tiêu dài hạn, nhưng không tước đi toàn bộ công cụ của tổng thống. Trump vẫn có thể ban hành sắc lệnh hành pháp và đưa ra quyết định đối ngoại; tổng thống còn giữ thẩm quyền đáng kể về đối ngoại, quốc phòng và điều hành bộ máy hành pháp. Vì vậy, kỳ vọng một Washington bớt khó đoán chỉ đúng một phần: cơ chế kiểm soát mạnh hơn có thể hạn chế một số quyết định đột ngột, song các nghị sĩ hai đảng không phải lúc nào cũng đồng thuận về chính sách quốc tế. Ngay cả khi đảng Dân chủ kiểm soát một hoặc cả hai viện, đối đầu về ngân sách liên bang và trần nợ công vẫn có thể thành vấn đề lớn trong năm 2027. Quốc hội có thể cản trở, chất vấn và buộc Nhà Trắng mặc cả; không thể bảo đảm rằng mọi quyết định gây bất ngờ sẽ biến mất.

Kiềm chế là có thật, nhưng không tuyệt đối
Cán cân chính trị mới, nếu được xác nhận qua kết quả bầu cử, sẽ khiến hai năm cuối nhiệm kỳ của Trump dễ trở thành giai đoạn đối đầu gay gắt. Vì ông không thể tái tranh cử, các nghị sĩ có thể ngày càng tính toán đến cuộc đua tổng thống năm 2028, làm suy giảm thêm khả năng tập hợp ủng hộ cho chương trình của Nhà Trắng. Nhưng gọi tổng thống là “vịt què” không nên bị hiểu thành ông mất quyền hành: quyền lực hành pháp vẫn cho phép ông hành động, dù việc biến quyết định thành chính sách lâu dài sẽ khó hơn khi thiếu sự ủng hộ và nguồn lực từ Quốc hội. Kết luận đáng chú ý không phải Quốc hội có thể chặn Trump hoàn toàn, mà là cử tri đã phát tín hiệu muốn cơ quan này sử dụng mạnh hơn các quyền giám sát và lập pháp. Washington có thể bớt thuận lợi cho Nhà Trắng, nhưng chưa chắc bớt khó đoán với thế giới.







