Từ Amsterdam đến Hà Nội: Vì sao Việt Nam cần một cú hích châu Âu?
Hợp tác Hà Lan Việt Nam trong lĩnh vực tài chính là nỗ lực chiến lược nhằm hiện đại hóa thị trường chứng khoán Việt Nam, tăng tốc hội nhập tài chính quốc tế và thu hút dòng vốn đầu tư châu Âu quy mô lớn thông qua kết nối với các định chế hàng đầu như Euronext Amsterdam và cơ quan giám sát AFM. Trong chuyến công tác ngày 31/7, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đã thăm và làm việc với Sở Giao dịch Chứng khoán Euronext Amsterdam và Cơ quan Giám sát Thị trường Tài chính Hà Lan (AFM), đặt nền móng cho một giai đoạn hợp tác sâu rộng hơn giữa hai bên. Việc ông được mời đánh cồng mở cửa phiên giao dịch tại sàn chứng khoán lâu đời nhất thế giới không chỉ là nghi thức ngoại giao mà là tín hiệu chính trị rõ ràng: Hà Lan sẵn sàng coi Việt Nam là đối tác tài chính quan trọng ở châu Á.
Chiến lược của Việt Nam: tăng trưởng hai con số cần vốn dài hạn
Điểm đáng chú ý là Việt Nam không đơn thuần tìm kiếm kỹ thuật vận hành sàn giao dịch, mà đặt câu chuyện thị trường chứng khoán Việt Nam trong chiến lược tăng trưởng kinh tế hai con số giai đoạn 2026–2030. Chính phủ xác định mục tiêu này sẽ được thúc đẩy bằng cải cách thể chế, hạ tầng chiến lược, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và nâng cao chất lượng nhân lực. Nhưng để biến kế hoạch thành hiện thực, nền kinh tế cần lượng vốn trung và dài hạn rất lớn; đó là lý do Việt Nam đẩy mạnh phát triển thị trường vốn, xây dựng trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM và Đà Nẵng, đồng thời nâng cao chất lượng thị trường chứng khoán. Nói thẳng, nếu không mở cửa mạnh hơn với đầu tư châu Âu và các thị trường vốn sâu rộng, mục tiêu tăng trưởng hai con số sẽ khó bền vững.
Vai trò của Euronext Amsterdam: công nghệ, sản phẩm và nhà đầu tư lớn
Trong làm việc với Euronext Amsterdam, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu hỗ trợ trực diện: giúp phát triển thị trường chứng khoán Việt Nam và thu hút vốn từ các nhà đầu tư lớn ở châu Âu và toàn cầu. Đây là bước đi đúng trọng tâm, bởi Euronext sở hữu kinh nghiệm hơn 400 năm vận hành thị trường và hệ sinh thái nhà đầu tư tổ chức sâu rộng. Ông René van Vlerken, Tổng Giám đốc Euronext Amsterdam, chia sẻ kinh nghiệm xây dựng nền tảng giao dịch hiện đại, phát triển sản phẩm mới và quản trị hạ tầng thị trường vốn, đồng thời bày tỏ sẵn sàng hỗ trợ Việt Nam nâng cao năng lực kỹ thuật, hiện đại hóa hệ thống giao dịch và tăng cường hội nhập tài chính quốc tế. Hai bên cũng nghiên cứu khả năng phát triển sản phẩm tài chính mới và thúc đẩy niêm yết chéo, mở đường cho doanh nghiệp Việt tiếp cận trực tiếp nhà đầu tư châu Âu.
AFM và bài toán niềm tin: quản lý theo chuẩn quốc tế
Thu hút vốn là một chuyện, giữ được niềm tin nhà đầu tư châu Âu lại là chuyện khác, và đây là nơi AFM trở thành mắt xích quan trọng trong hợp tác Hà Lan Việt Nam. Tại buổi làm việc, Phó Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu nâng cao năng lực quản lý, giám sát tài chính theo chuẩn mực quốc tế trong quá trình phát triển thị trường vốn, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và xây dựng trung tâm tài chính quốc tế. Ông đề nghị AFM tăng cường hợp tác về trao đổi thông tin, đào tạo cán bộ và chia sẻ kinh nghiệm quản lý các lĩnh vực mới như tài sản mã hóa, token chứng khoán, tài chính xanh, tài chính bền vững và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong tài chính. Về phía Hà Lan, lãnh đạo AFM nhấn mạnh nguyên tắc cốt lõi gồm minh bạch, bảo vệ nhà đầu tư, duy trì tính toàn vẹn và khả năng chống chịu của thị trường. Nếu Việt Nam áp dụng được những chuẩn này, chất lượng hội nhập tài chính quốc tế sẽ khác hẳn.
Cơ hội từ cộng đồng doanh nghiệp Hà Lan: vốn cho hạ tầng và logistics
Hợp tác tài chính không thể tách rời các dự án đầu tư cụ thể. Trước khi đến Euronext và AFM, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đã làm việc với lãnh đạo APM Terminals tại cảng Rotterdam – một trung tâm cảng và logistics hàng đầu thế giới. Tiêu biểu trong hợp tác là Cảng container quốc tế Hateco Hải Phòng (HHIT) tại Lạch Huyện với công suất thiết kế khoảng 2 triệu TEU, cùng dự án Bến cảng Container Liên Chiểu tại Đà Nẵng do liên danh Hateco – APM Terminals đầu tư. Việt Nam kỳ vọng nhu cầu vốn cho hạ tầng cảng biển giai đoạn 2026–2030 sẽ rất lớn, nhằm nâng công suất thông qua hàng hóa lên khoảng 1,4–1,6 tỷ tấn/năm vào 2030. APM Terminals bày tỏ mong muốn tiếp tục mở rộng hợp tác đầu tư, nhất là phát triển logistics đa phương thức và kết nối đường sắt – cảng biển. Nếu được bơm thêm dòng vốn đầu tư châu Âu qua kênh thị trường chứng khoán Việt Nam, các dự án hạ tầng này sẽ là minh chứng thuyết phục cho hiệu quả hội nhập.
