Tín hiệu chiến lược: Việt Nam chủ động “gõ cửa” Euronext Amsterdam
Hợp tác giữa thị trường chứng khoán Việt Nam và Euronext Amsterdam là bước đi chiến lược nhằm đẩy nhanh phát triển thị trường vốn, tăng khả năng hút vốn châu Âu, đồng thời gắn sâu hơn hệ thống tài chính Việt Nam với các chuẩn mực quốc tế về hạ tầng, quản lý và giám sát thị trường. Đây không phải hoạt động ngoại giao nghi thức, mà là thông điệp rõ ràng: Việt Nam muốn biến hợp tác tài chính Hà Lan thành bệ phóng cho tham vọng tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026–2030, dựa trên nguồn vốn trung và dài hạn thay vì chỉ dựa vào tín dụng ngân hàng. Việc Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng trực tiếp làm việc với lãnh đạo Sở Giao dịch Chứng khoán Euronext Amsterdam và Cơ quan Giám sát Thị trường Tài chính Hà Lan (AFM) ngày 31/7 cho thấy Chính phủ nhìn nhận hợp tác này như một cấu phần trọng yếu trong chiến lược hội nhập tài chính.
Hà Lan – cửa ngõ châu Âu cho tham vọng phát triển thị trường vốn
Điểm đáng chú ý của chuyến làm việc là Việt Nam không chỉ tìm kiếm nhà đầu tư, mà còn tìm một đối tác hệ sinh thái tài chính. Hà Lan, với thị trường chứng khoán Amsterdam hơn 400 năm tuổi và vai trò cửa ngõ tài chính của châu Âu, phù hợp với mục tiêu phát triển thị trường vốn ở tầm mới. Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh quyết tâm duy trì tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số trong giai đoạn 2026–2030, song song với hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng chiến lược, thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Để đạt mục tiêu đó, nhu cầu huy động nguồn vốn trung và dài hạn là rất lớn, khiến việc đẩy mạnh phát triển thị trường vốn, xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng, cũng như nâng cao chất lượng thị trường chứng khoán Việt Nam trở thành yêu cầu cấp bách chứ không phải lựa chọn tùy ý.
Euronext Amsterdam: đòn bẩy hút vốn châu Âu và nâng cấp hạ tầng
Trọng tâm hợp tác với Euronext Amsterdam là hai trục: hút vốn châu Âu và nâng cấp hạ tầng thị trường. Phó Thủ tướng đề nghị Euronext hỗ trợ Việt Nam trong quá trình phát triển thị trường chứng khoán và thu hút vốn từ các nhà đầu tư lớn ở châu Âu và toàn cầu – một thông điệp đủ rõ ràng cho cộng đồng tài chính quốc tế. Ở chiều ngược lại, Euronext không dừng ở nghi thức đánh cồng mở cửa phiên giao dịch, mà Tổng Giám đốc René van Vlerken bày tỏ sẵn sàng hỗ trợ Việt Nam xây dựng và vận hành các nền tảng giao dịch hiện đại, phát triển sản phẩm mới và quản trị hạ tầng thị trường vốn, qua đó hiện đại hóa hệ thống giao dịch và tăng cường hội nhập với thị trường tài chính quốc tế. Hai bên còn nghiên cứu khả năng phát triển các sản phẩm tài chính mới, thúc đẩy hoạt động niêm yết chéo giữa các thị trường, tăng kết nối doanh nghiệp và nhà đầu tư Việt Nam với hệ sinh thái tài chính châu Âu – một bước đi có thể thay đổi chiều sâu hội nhập của thị trường chứng khoán Việt Nam nếu được triển khai nhất quán.
AFM và bài toán năng lực giám sát trong kỷ nguyên số, xanh, tài sản mã hóa
Nếu Euronext là câu chuyện về hạ tầng và kết nối vốn, thì AFM đại diện cho chuẩn mực giám sát thị trường mà Việt Nam muốn tiệm cận. Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đề nghị AFM tăng cường hợp tác với các cơ quan Việt Nam trong trao đổi thông tin, nâng cao năng lực cán bộ, chia sẻ kinh nghiệm quản lý các lĩnh vực mới như tài sản mã hóa, công cụ token chứng khoán, tài chính xanh, tài chính bền vững, cùng ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong tài chính. Về phía Hà Lan, lãnh đạo AFM nhấn mạnh các nguyên tắc cốt lõi gồm bảo đảm tính minh bạch, bảo vệ nhà đầu tư, duy trì tính toàn vẹn và khả năng chống chịu của thị trường, đồng thời cho rằng cơ quan quản lý phải xây dựng khung chính sách ổn định, dễ dự đoán, tăng hợp tác quốc tế và áp dụng cách giám sát linh hoạt, dựa trên rủi ro để thích ứng với xu hướng trí tuệ nhân tạo, số hóa và hội nhập thị trường vốn ngày càng sâu. Đây là những khối xây dựng thể chế mà thị trường chứng khoán Việt Nam cần nếu muốn bước lên nhóm thị trường hấp dẫn, đáng tin cậy trong mắt nhà đầu tư châu Âu.
Cơ hội và sức ép: Việt Nam phải chứng minh sức cạnh tranh thị trường
Các cuộc làm việc tại Hà Lan được đánh giá là góp phần củng cố nền tảng hợp tác tài chính giữa Việt Nam và Hà Lan, mở ra cơ hội chia sẻ kinh nghiệm, kết nối thị trường và thúc đẩy sáng kiến mới trong tài chính, công nghệ, đổi mới sáng tạo. Nhưng cơ hội luôn đi cùng sức ép: Việt Nam phải chứng minh thị trường chứng khoán Việt Nam đủ minh bạch, đủ khả năng bảo vệ nhà đầu tư và có hạ tầng giao dịch, bù trừ, thanh toán tương xứng với kỳ vọng của những nhà đầu tư châu Âu chuyên nghiệp. Việc xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế và chuẩn bị cho nhu cầu vốn khổng lồ để phát triển hạ tầng, trong đó có hạ tầng cảng biển nhằm nâng công suất hàng hóa lên khoảng 1,4–1,6 tỷ tấn/năm vào năm 2030, chỉ bền vững nếu thị trường vốn được thiết kế để xử lý được quy mô này. Kết luận lại, hợp tác tài chính Hà Lan là cơ hội hiếm có để Việt Nam nhảy vọt về chuẩn mực và độ sâu thị trường; vấn đề không còn là “có nên hội nhập”, mà là “hội nhập nhanh đến đâu, với chất lượng quản trị nào”.
