Chuyến thăm lịch sử trong bối cảnh 50 năm ngoại giao
Chuyến thăm cấp Nhà nước của Nhà vua Thái Lan Maha Vajiralongkorn và Hoàng hậu tới Việt Nam là sự kiện ngoại giao đánh dấu bước ngoặt mới trong quan hệ Việt Nam – Thái Lan, khi hai nước kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, vừa củng cố nền tảng hữu nghị lâu đời, vừa khẳng định quyết tâm nâng quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện lên mức hợp tác sâu rộng và thực chất hơn. Nhận lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân, Nhà Vua Maha Vajiralongkorn Phra Vajiraklaochaoyuhua và Hoàng hậu thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam từ ngày 14 đến 16/9/2026. Chuyến thăm diễn ra đúng dịp hai nước kỷ niệm 50 năm ngoại giao (6/8/1976 – 6/8/2026), trong bối cảnh quan hệ vừa được nâng cấp lên đối tác chiến lược toàn diện vào tháng 5/2025. Đây là lần đầu tiên Nhà Vua và Hoàng hậu Thái Lan thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao, mang ý nghĩa biểu tượng rất mạnh về sự tin cậy chính trị.
Từ hữu nghị truyền thống đến đối tác chiến lược toàn diện
Điểm đáng chú ý của quan hệ Việt Nam Thái Lan là lộ trình nâng cấp liên tục trong nửa thế kỷ qua: từ hữu nghị truyền thống đến Đối tác Chiến lược (2013), Đối tác Chiến lược Tăng cường (2015) và Đối tác Chiến lược Toàn diện (2025). Đây không phải động thái hình thức, mà phản ánh sự hội tụ lợi ích chiến lược, khi hai nước cùng coi nhau là đối tác quan trọng ở tiểu vùng Mekong và trong ASEAN. Khuôn khổ đối tác chiến lược toàn diện được xây dựng trên ba trụ cột: đối tác vì hòa bình bền vững, đối tác vì phát triển bền vững và đối tác vì tương lai bền vững. Cách cấu trúc này cho thấy tầm nhìn dài hạn, vượt ra ngoài tính toán ngắn hạn về kinh tế, hướng tới cùng nhau xử lý những thách thức khu vực – từ an ninh, nguồn nước, đến chuyển đổi xanh. Khi lãnh đạo hai nước trao đổi đoàn và tiếp xúc cấp cao thường xuyên, sự tin cậy chính trị trở thành tài sản chung, tạo không gian cho hợp tác thực chất hơn trên mọi mặt.
Kinh tế và “Ba Kết nối”: Lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp
Nếu trụ cột chính trị là nền móng, thì hợp tác kinh tế là phép thử cho sức sống của đối tác chiến lược toàn diện. Thái Lan hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam trong ASEAN. Năm 2025, kim ngạch hai chiều tăng 9% so với năm 2024, và chỉ trong 7 tháng đầu 2026 đã tăng 22% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy nhu cầu kết nối thị trường rất mạnh. Cùng với đó, Thái Lan có 813 dự án còn hiệu lực tại Việt Nam, đứng thứ 8 trong số 153 quốc gia, vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam và thứ 2 trong ASEAN. Hai nước đang thúc đẩy Chiến lược "Ba Kết nối": kết nối chuỗi cung ứng; kết nối doanh nghiệp và địa phương; kết nối các chiến lược tăng trưởng bền vững. Với người dân, giao lưu ngày càng dày đặc: trong 5 tháng đầu 2026, Thái Lan đón khoảng 230.000 lượt khách Việt Nam, trong khi Việt Nam đón khoảng 223.000 lượt khách Thái Lan. Các con số đó thể hiện quan hệ Việt Nam Thái Lan không còn dừng ở khẩu hiệu, mà đang chuyển thành dòng chảy hàng hóa, vốn và du khách trong đời sống thường ngày.
Chiều sâu văn hóa, địa phương và giao lưu nhân dân
Không thể đánh giá đầy đủ ý nghĩa của chuyến Nhà vua Thái Lan thăm Việt Nam nếu chỉ nhìn ở góc độ kinh tế. Hai nước có quan hệ hữu nghị lâu đời, được vun đắp qua nhiều thế hệ, trong đó giao lưu văn hóa và nhân dân là sợi dây mềm nhưng bền chắc. Hiện có 20 tỉnh, thành phố của Việt Nam ký thỏa thuận hợp tác hoặc kết nghĩa với các địa phương Thái Lan, tạo mạng lưới kết nối ở cấp cơ sở, nơi các chương trình du lịch, giáo dục, lao động và giao lưu nhân dân được triển khai cụ thể. Hợp tác quốc phòng – an ninh cũng được tăng cường, giúp củng cố môi trường ổn định, an toàn cho hoạt động kinh doanh và du lịch. Việc Nhà Vua Maha Vajiralongkorn từng hai lần thăm Việt Nam khi còn là Thái tử (1992 và 1997), rồi nay quay lại trên cương vị nguyên thủ quốc gia, mang thông điệp liên tục về sự gắn bó, đồng thời nhấn mạnh yếu tố tôn trọng lẫn nhau giữa hai dân tộc.
Chuyến thăm mở chương mới cho 50 năm tiếp theo
Chuyến thăm cấp Nhà nước lần này không chỉ là sự kiện kỷ niệm 50 năm ngoại giao, mà là dịp để hai nước tái định hình quan hệ trong bối cảnh địa chính trị và kinh tế khu vực đang thay đổi nhanh. Đại sứ Việt Nam tại Thái Lan Phạm Việt Hùng nhận định chuyến thăm là “dấu mốc lịch sử mới trong quan hệ hai nước”, kỳ vọng sẽ mở ra chương mới, tạo động lực để hiện thực hóa đầy đủ tiềm năng của quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện. Từ góc độ ASEAN, sự gắn kết Việt Nam Thái Lan sẽ đóng góp tích cực vào đoàn kết, hợp tác và kết nối trong 50 năm tới. Điều quan trọng là hai bên phải chuyển tinh thần hữu nghị và những khuôn khổ hợp tác đã có thành các chương trình cụ thể, dễ đo lường và có tác động trực tiếp đến người dân: từ thuận lợi hóa thương mại, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, đến mở rộng cơ hội học tập, việc làm và du lịch. Nếu làm được điều đó, chuyến thăm của Nhà vua sẽ thực sự là điểm khởi đầu cho một giai đoạn hợp tác chiến lược toàn diện sâu sắc hơn, hiệu quả hơn.
