Chuyến thăm lịch sử và thông điệp chính trị ở cấp cao nhất
Chuyến thăm cấp Nhà nước của Nhà vua Thái Lan Maha Vajiralongkorn và Hoàng hậu tới Việt Nam từ ngày 14–16/9 là sự kiện đối ngoại mang tính biểu tượng, đánh dấu 50 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam-Thái Lan, đồng thời khẳng định tầm vóc mới của khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước trong bối cảnh khu vực nhiều biến động.
Điểm cốt lõi của sự kiện không chỉ là nghi thức ngoại giao. Khi Nhà vua và Hoàng hậu Thái Lan nhận lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm để thực hiện chuyến thăm Việt Nam, điều đó gửi đi thông điệp chính trị rõ ràng: quan hệ Việt Nam-Thái Lan đã bước sang giai đoạn tin cậy cao, mang tính chiến lược và gắn bó lợi ích lâu dài. Đây là chuyến thăm Việt Nam đầu tiên của Nhà vua Maha Vajiralongkorn trên cương vị Quốc vương, sau các chuyến thăm thời ông còn là Thái tử, nên ý nghĩa biểu tượng càng lớn. Nói cách khác, Nhà vua Thái Lan thăm Việt Nam ở thời điểm này là lời khẳng định bằng hành động về tầm quan trọng của láng giềng gần gũi và bạn bè lâu dài.
Dấu mốc lịch sử 50 năm và cấu trúc chiến lược mới trong khu vực
Năm 2026 đánh dấu 50 năm Việt Nam và Thái Lan thiết lập quan hệ ngoại giao, một dấu mốc lịch sử 50 năm được xây dựng từ những bước đi đầu tiên trong gây dựng lòng tin. Sau nửa thế kỷ, hai nước đã nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện, phản ánh sự đan xen lợi ích ngày càng sâu sắc, từ chính trị, an ninh đến kinh tế và giao lưu nhân dân. Đây không còn là quan hệ xã giao, mà là cấu phần quan trọng trong cấu trúc an ninh-chính trị của Đông Nam Á.
Khi hai bên tích cực hiện thực hóa khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện từ tháng 5/2025 đến nay, chuyến thăm lần này có ý nghĩa như phép kiểm chứng xem cam kết có đi kèm hành động. Việc hai nguyên thủ trao đổi các chuyến thăm trong cùng một năm cho thấy hai nước muốn cùng nhau củng cố trụ cột đoàn kết ASEAN, tăng sức đề kháng của khu vực trước cạnh tranh nước lớn. Nói thẳng, đây không chỉ là câu chuyện của quan hệ Việt Nam Thái Lan, mà còn là bước điều chỉnh tinh tế trong cách hai nước định vị mình trong cấu trúc chiến lược khu vực.
Hợp tác song phương: từ “Ba kết nối” đến kinh tế thực chất
Điểm đáng chú ý nhất về hợp tác song phương là cả hai nước đều hướng tới các mục tiêu cụ thể, có thể đo đếm. Theo chia sẻ từ phía Việt Nam, Thái Lan hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam trong ASEAN, đồng thời nằm trong nhóm 9 nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài lớn nhất. Kim ngạch thương mại hai chiều đã đạt mốc khoảng 25 tỷ USD, và hai bên đặt mục tiêu sớm củng cố, tiến tới các mốc cao hơn.
Quan trọng hơn, chiến lược “Ba kết nối” đang được triển khai là sự chuyển dịch từ hợp tác rộng sang hợp tác sâu: kết nối chuỗi cung ứng và sản xuất; kết nối doanh nghiệp và địa phương; và kết nối các chiến lược tăng trưởng bền vững, hướng tới phát triển xanh, tuần hoàn và đổi mới sáng tạo. Nếu được triển khai nghiêm túc, đây sẽ là khung hợp tác giúp doanh nghiệp hai nước giảm phụ thuộc vào nguồn cung xa, tăng khả năng chống chịu trước biến động, đồng thời mở ra không gian cho các ngành mới như kinh tế số, kinh tế xanh, du lịch thông minh.
Ý nghĩa xã hội: từ thiện chí Hoàng gia đến đời sống người dân
Không thể hiểu hết ý nghĩa của chuyến thăm nếu bỏ qua yếu tố Hoàng gia Thái Lan. Trong mắt người dân Thái, Nhà vua và Hoàng hậu mang giá trị biểu tượng đặc biệt cao; do đó, hình ảnh Hoàng gia dành tình cảm cho đất nước và con người Việt Nam có sức lan tỏa xã hội rất lớn. Sự hiện diện của Hoàng gia trong các hoạt động giao lưu, thiện nguyện hay thăm các dự án phát triển nhân văn tại Việt Nam cho thấy quan hệ hai nước không chỉ nằm trên giấy tờ ngoại giao.
Những dự án hợp tác về dinh dưỡng, chăm sóc sức khỏe, nước sạch, trồng trọt, chăn nuôi và kỹ năng sống được đánh giá là “hết sức thiết thực và rất nhân văn”, gắn trực tiếp với đời sống cộng đồng. Đặc biệt, giao lưu nhân dân thông qua hội hữu nghị, hoạt động văn hóa, giáo dục, thể thao, du lịch đang trở thành “sợi dây bền chặt” củng cố niềm tin xã hội. Khi người dân cảm thấy lợi ích và tình cảm là có thật, hợp tác song phương mới đủ nền tảng để đi vào chiều sâu, bền vững và không dễ lung lay trước thay đổi chính trị.
Từ mốc son 50 năm đến tầm nhìn 50–100 năm tiếp theo
Chuyến thăm của Nhà vua và Hoàng hậu Thái Lan không phải là “điểm kết” của 50 năm, mà là bước mở đầu cho một chặng đường dài hơn. Những thành tựu đã đạt được được nhìn nhận là tiền đề để hai nước “tiếp tục tiến lên những nấc thang hữu nghị, hợp tác mới”. Quan hệ Việt Nam-Thái Lan, nếu chỉ dừng lại ở việc kỷ niệm, sẽ bỏ lỡ cơ hội định hình trật tự hợp tác mới cho 50–100 năm tới.
Trên thực tế, các hoạt động tiếp nối đã được lên kế hoạch: từ hành trình văn hóa “Việt Nam-Thái Lan: 50 năm đồng hành, 30 năm nhịp cầu đối ngoại nhân dân và sắc màu văn hóa Thái vùng Tây Bắc”, tới các chương trình hội nghị liên tịch giữa hội hữu nghị hai nước. Đây là những bước đi cụ thể để biến những bắt tay ở cấp nguyên thủ thành sự gắn kết lâu dài giữa cộng đồng. Nếu hai bên giữ được tinh thần chủ động, thẳng thắn và cùng có lợi như hiện nay, chuyến thăm lần này sẽ được nhớ như một bước ngoặt khiến hợp tác song phương tiến gần hơn đến chuẩn “thực chất, bền vững, hiệu quả” mà lãnh đạo hai nước cùng hướng tới.
