Siêu tháp Hà Nội: tham vọng vươn cao và cú xoay đô thị ra sông
Làn sóng xây dựng siêu tháp Hà Nội là xu hướng phát triển các tòa nhà trăm tầng và siêu cao tầng dọc sông Hồng và các cửa ngõ đô thị, với vai trò hạt nhân tài chính – thương mại – dịch vụ, nhằm tái định hình đường chân trời và định hướng lại không gian phát triển của Thủ đô theo trục Bắc – Nam ven sông. Cuộc đua chinh phục đường chân trời Hà Nội đang nóng lên với hàng loạt phương án xây dựng những tòa nhà cao chưa từng có tại Thủ đô. Ba trong số bốn siêu tháp nằm ở phía Bắc, dọc sông Hồng – nơi được quy hoạch thành không gian phát triển mới, kết nối trung tâm với sân bay Nội Bài và các đô thị lân cận. Đáng chú ý, cả bốn đều giữ vai trò hạt nhân của các tổ hợp tài chính, thương mại, dịch vụ và giải trí. Việc Hà Nội liên tiếp xuất hiện những tòa tháp trăm tầng diễn ra trong bối cảnh thành phố chủ động điều chỉnh quy hoạch, chuyển từ thế “quay lưng ra sông” sang “quay mặt vào sông” để phục vụ trục đại lộ cảnh quan sông Hồng. Câu hỏi đặt ra không phải là có xây siêu tháp hay không, mà là: siêu cao tầng sẽ phục vụ ai và đổi lại điều gì cho tổng thể kiến trúc đô thị Hà Nội?
Tháp Kỷ nguyên 109 tầng và hai siêu tháp 108 tầng: trục cao tầng mới phía Bắc sông Hồng
Trung tâm của làn sóng siêu tháp Hà Nội là cụm tòa nhà trăm tầng ven sông Hồng. Dẫn đầu về số tầng là Tháp Kỷ nguyên 109 tầng, vừa xuất hiện trong phương án điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng. Công trình được định hướng là điểm nhấn và biểu tượng đô thị trên hành lang đại lộ cảnh quan gần 40km từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, với khu đoạn từ cầu Thăng Long đến Thanh Trì là “Phòng khách đô thị” tập trung tài chính, thương mại, đổi mới sáng tạo và kiến trúc biểu tượng. Toàn bộ trục này gắn với dự án đại lộ cảnh quan sông Hồng có tổng mức đầu tư dự kiến gần 737.000 tỷ đồng và hoàn thành vào năm 2038. Cùng khu vực phía Bắc, Hà Nội còn có hai siêu tháp 108 tầng ở các đô thị mới. Một tòa tháp dịch vụ cao 108 tầng được xác định là “trái tim” khu đô thị thông minh – sinh thái 268ha tại Vĩnh Thanh và Đông Anh, quy mô dân số khoảng 70.000 người và tổng vốn gần 21.300 tỷ đồng. Kế hoạch cho thấy toàn bộ dự án này dự kiến triển khai từ quý IV/2026 đến quý IV/2034. Ở giai đoạn sau của Thành phố Thông minh Bắc Hà Nội, một tổ hợp tháp tài chính – thương mại hỗn hợp 108 tầng, cao hơn 639m, được định vị là công trình trung tâm của đại dự án 4,2 tỷ USD. Ở đây, điều dễ thấy là Hà Nội chọn cách gom mật độ siêu cao tầng vào trục Bắc sông Hồng, biến khu vực từng là “vùng đệm” thành mặt tiền mới của đô thị.
Tháp 639m với vườn trên không: biểu tượng mới hay thách thức mới so với Landmark 81?
Tâm điểm của cuộc đua tòa tháp chọc trời Việt Nam là siêu tháp tài chính 108 tầng, cao khoảng 639m tại Thành phố Thông minh Bắc Hà Nội. Theo phương án kiến trúc được lựa chọn, công trình sẽ cao hơn Landmark 81 tại TP.HCM khoảng 178m, qua đó trở thành tòa nhà cao nhất cả nước nếu xây đúng thiết kế. Đây không chỉ là một tòa tháp chọc trời, mà là tổ hợp tài chính – thương mại, công nghệ và kiến trúc, với các khu vườn trên không, tầm nhìn 360 độ, và “Phòng Mặt Trăng” Lunarium ở đỉnh tháp – nơi quả cầu mô phỏng chu kỳ Mặt Trăng thay đổi theo thời điểm trong ngày. Theo phương án của đơn vị tư vấn kiến trúc quốc tế, thiết kế dựa trên ý tưởng giao hòa giữa kiến trúc hiện đại và tự nhiên, đưa các yếu tố nước, vườn, gió và trăng vào ngôn ngữ không gian. Một câu nói đáng trích: "Với chiều cao khoảng 639m, tòa tháp tài chính 108 tầng sẽ vượt Landmark 81 khoảng 178m nếu được triển khai đúng thiết kế". Nếu hoàn thiện đúng định hướng, đây sẽ là điểm nhận diện của toàn đô thị, đồng thời đẩy kiến trúc đô thị Hà Nội bước vào kỷ nguyên siêu cao tầng mới – nơi câu chuyện không còn dừng lại ở số tầng, mà ở cách một công trình đối thoại với thiên nhiên và bầu trời thành phố.
Từ Landmark 72 đến siêu tháp: Hà Nội thay lại đường chân trời và trải nghiệm sống
Trong cuộc đua này, Hà Nội không bắt đầu từ con số 0. Keangnam Hanoi Landmark 72 cao 350m từng là tòa nhà cao nhất Việt Nam suốt 8 năm, trở thành biểu tượng hiện đại ở cửa ngõ phía Tây thành phố. Lotte Center Hanoi cao 272m, với đài quan sát Sky Walk, cũng đã cho thấy sức mạnh của một công trình cao tầng trong việc tạo “thành phố thu nhỏ” trên không. Nhưng lớp siêu tháp mới – từ Tháp Kỷ nguyên 109 tầng đến tòa tháp 639m – sẽ đưa kiến trúc đô thị Hà Nội sang một cấp độ khác: thay đổi đường chân trời, dồn thêm mật độ hoạt động tài chính – thương mại lên cao và mở ra các kiểu không gian công cộng mới như vườn trên không, phòng quan sát, trải nghiệm công nghệ. Khi hoàn thiện, các khu đô thị thông minh này được định hướng đi kèm nhà ở, văn phòng, trường học, không gian xanh, công trình công cộng và giải pháp giao thông, năng lượng, quản trị thông minh. Điều đó có nghĩa, với người dân, siêu tháp Hà Nội không chỉ là hình ảnh nhìn từ xa, mà là thay đổi trực tiếp trong cách ở, làm việc, di chuyển và tận hưởng dịch vụ đô thị hàng ngày.
Bài toán thời gian, vốn và bài học từ tháp đôi 235m
Nếu nhìn vào tòa tháp đôi One Central Saigon cao khoảng 235m – một trong những tổ hợp tháp đôi cao nhất cả nước – có thể thấy rõ thách thức phía sau mọi giấc mơ siêu tháp. Dự án này khởi công từ năm 2013 với tên gọi The Spirit of Saigon, nhưng phải mất khoảng 13 năm mới đi xong phần hầm và 10 tầng khối đế, trước khi được tái khởi động. Bước ngoặt chỉ đến khi chủ sở hữu và nguồn vốn được cơ cấu lại, cùng quá trình tháo gỡ vướng mắc pháp lý. Theo kế hoạch mới, tháp đôi dự kiến hoàn thành tháng 9/2028, sau khoảng 30 tháng thi công. Khi xong, dự án sẽ bổ sung một tổ hợp căn hộ hàng hiệu, khách sạn Ritz-Carlton, văn phòng, thương mại và hệ kết nối trực tiếp với metro, giúp người dân và du khách di chuyển giữa nhà ga và khu trung tâm thương mại mà không cần lên mặt đất. Bài học ở đây rất rõ: siêu tháp không chỉ là bản vẽ quy hoạch và phối cảnh lung linh, mà là một hành trình dài của vốn, pháp lý và năng lực triển khai. Với Hà Nội, trục siêu tháp dọc sông Hồng chỉ thực sự có ý nghĩa khi tiến độ, chất lượng và tính kết nối hạ tầng được đảm bảo – nếu không, những “đỉnh mây” mới của Thủ đô rất dễ biến thành những công trường dang dở trên đường chân trời.
