An toàn trực tuyến bắt đầu từ cách chúng ta kết nối
An toàn trực tuyến cho trẻ là khả năng nhận diện rủi ro, ứng xử có trách nhiệm và tìm kiếm sự trợ giúp khi gặp tình huống không an toàn trong môi trường số. Vì thế, “Kết nối không tổn thương” không chỉ là lời kêu gọi thận trọng, mà còn nhắc người dùng đối xử với nhau tử tế trên mạng.
Tối 31/10 tại Hà Nội, Ngày hội An toàn trực tuyến mở đầu chuỗi hoạt động trải nghiệm, kết nối và lan tỏa thông điệp của Chiến dịch Không Một Mình 2026. Tiếp nối hành trình khởi động năm 2025, chiến dịch hướng tới nâng cao nhận thức, trang bị kỹ năng và thúc đẩy gia đình, nhà trường, cơ quan quản lý, tổ chức xã hội cùng doanh nghiệp chung tay bảo vệ trẻ em, thanh thiếu niên trên môi trường mạng.
Điểm đáng chú ý là chiến dịch không xem công nghệ hay quy định bảo vệ như lời giải duy nhất. Một môi trường mạng an toàn còn tùy thuộc vào cách mỗi người giao tiếp, tôn trọng ranh giới và cư xử với người khác. Đó là thông điệp thiết thực: kỹ năng tự vệ cần đi cùng văn hóa kết nối.
Kỹ năng cần luyện, không chỉ nghe cảnh báo
Ngày hội tạo không gian để cộng đồng học hỏi, trải nghiệm và thực hành nhận diện, ngăn ngừa những tình huống kết nối trực tuyến thiếu an toàn. Tại khu triển lãm tương tác và trải nghiệm công nghệ ở phố đi bộ Hồ Gươm, người tham gia tiếp cận tình huống thực tế, luyện nhận biết rủi ro và chọn cách ứng xử phù hợp. Đây là hướng tiếp cận đáng giá: trẻ cần được thực hành ra quyết định, thay vì chỉ nghe người lớn liệt kê những điều nên tránh.
Qua hoạt động, người tham gia được bổ sung kỹ năng tự bảo vệ, hiểu tầm quan trọng của việc tôn trọng ranh giới và ứng xử có trách nhiệm, đồng thời biết chủ động tìm kiếm hỗ trợ khi gặp tình huống không an toàn trên mạng. Những kỹ năng an toàn số này hữu ích trong đời sống hằng ngày, từ lúc trò chuyện, chia sẻ thông tin đến khi cần lên tiếng trước một trải nghiệm khiến mình bất an.
Tuy nhiên, không nên đẩy toàn bộ trách nhiệm lên trẻ. Cảnh báo và kỹ năng tự phòng vệ chỉ là một phần; bảo vệ trẻ em cần hệ sinh thái phối hợp giữa cơ quan quản lý, gia đình, nhà trường, tổ chức xã hội và cộng đồng.
Sân khấu học đường và sức mạnh của sự đồng hành
Minishow “Kết nối học đường” đưa thông điệp an toàn lên sân khấu bằng tiếng nói sáng tạo của học sinh. Chương trình có 14 tiết mục từ 7 trường, gồm ca hát, nhảy múa và các phần trình diễn được dàn dựng sáng tạo. Thay vì chỉ tiếp nhận lời khuyên từ người lớn, các em có cơ hội truyền đi những giá trị tích cực như tình bạn, sự tôn trọng và trách nhiệm trong mỗi kết nối.
Nhà trường vì vậy không chỉ là nơi phổ biến kiến thức, mà còn có thể xây dựng văn hóa số khuyến khích học sinh lên tiếng, tự bảo vệ mình và hỗ trợ bạn bè. Nhưng để trẻ dám kể về điều bất ổn, gia đình và người lớn cần chủ động lắng nghe, tạo niềm tin và quan tâm đến những thay đổi trong trải nghiệm trực tuyến của các em.
Phong trào “5 phút cùng con” tiếp nối tinh thần ấy, kêu gọi cha mẹ, thầy cô và người lớn dành ít nhất 5 phút mỗi ngày để trò chuyện, lắng nghe trẻ về cuộc sống trên mạng lẫn ngoài đời. Khoảng thời gian ngắn này không thay thế các biện pháp bảo vệ, nhưng có thể giúp trẻ biết mình có nơi để tìm đến.
Một chiến dịch chỉ có ý nghĩa khi được duy trì
Ngày hội mở đầu chuỗi hoạt động bằng trải nghiệm cụ thể, còn mục tiêu dài hạn là giúp trẻ em và thanh thiếu niên tự tin khám phá, học hỏi, kết nối trong một môi trường số lành mạnh, nơi các em được lắng nghe, tôn trọng và không đơn độc. Muốn đạt điều đó, kỹ năng cá nhân phải song hành với sự hiện diện đáng tin cậy của người lớn và trách nhiệm của các tổ chức.
“Kết nối không tổn thương” vì thế nên được xem là nguyên tắc ứng xử hằng ngày, không chỉ là khẩu hiệu của một sự kiện. Khi trẻ biết nhận diện rủi ro, đặt ranh giới và tìm sự hỗ trợ, còn người lớn sẵn sàng lắng nghe, an toàn trực tuyến mới trở thành trải nghiệm có thể cảm nhận được. Kết luận cốt lõi rất rõ: bảo vệ trẻ em trên mạng cần cả kỹ năng của trẻ lẫn sự đồng hành bền bỉ của cộng đồng.
