Từ cụm dự án 170 MW đến tham vọng trung tâm điện gió Cà Mau
Cụm 3 dự án điện gió Cà Mau công suất 170 MW với tổng vốn đầu tư hơn 6.300 tỷ đồng là một tổ hợp nhà máy điện gió ven biển quy mô lớn, được tỉnh định vị như bước đi chiến lược để biến vùng ven biển trở thành trung tâm năng lượng tái tạo, đóng góp cho mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 và bổ sung nguồn điện sạch ổn định cho hệ thống điện quốc gia. Ngày 28/8 tại xã Đông Hải, UBND tỉnh Cà Mau phối hợp các nhà đầu tư khởi động cụm dự án nhà máy điện gió với tổng công suất 170 MW và tổng vốn hơn 6.300 tỷ đồng, triển khai tại khu vực biển các xã Đông Hải và Long Điền. Đây không chỉ là một lễ phát lệnh khởi công, mà là tuyên bố rõ ràng: Cà Mau chọn năng lượng sạch Việt Nam làm trụ cột tăng trưởng thay vì phụ thuộc vào khí – điện – đạm truyền thống.
Chiến lược điện gió trong bức tranh công nghiệp đang chững lại
Đặt cụm dự án điện gió 170 MW vào bối cảnh, có thể thấy đây là bước điều chỉnh chiến lược trước một nền công nghiệp đang hụt hơi. Sở Công Thương Cà Mau thừa nhận sản xuất công nghiệp chưa đạt mục tiêu, khi sản lượng của Cụm công nghiệp Khí – Điện – Đạm giảm so với cùng kỳ, kéo theo tăng trưởng chung chậm lại. Hạ tầng giao thông và khu kinh tế, khu công nghiệp chưa đồng bộ, thiếu quỹ đất sạch, vật liệu san lấp không ổn định càng làm việc thu hút đầu tư truyền thống trở nên khó khăn. Trong bối cảnh đó, Cà Mau chủ động chuyển trọng tâm sang năng lượng tái tạo. Tỉnh hiện có 34 dự án điện gió với tổng công suất hơn 2.300 MW, trong đó 18 dự án công suất 1.256 MW đã được chấp thuận chủ trương đầu tư và đang triển khai. Nói cách khác, điện gió Cà Mau đang được xây dựng như “cụm công nghiệp mới” thay cho thế hệ khí – điện – đạm cũ.
Cụm dự án điện gió 170 MW: Quy mô, tác động và cam kết Net Zero
Cụm dự án điện gió 170 MW không chỉ lớn về vốn mà còn được thiết kế như một mô hình phát triển năng lượng sạch gắn tăng trưởng xanh. Cụ thể, Nhà máy điện gió Đông Hải 1 – giai đoạn 3 do Công ty CP Năng lượng gió Bắc Phương đầu tư với tổng vốn 2.062 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành quý I/2029; Nhà máy điện gió Đông Hải 1 – giai đoạn 4 do Công ty CP Điện gió Miền Tây đầu tư với vốn 1.800 tỷ đồng, hoàn thành dự kiến quý IV/2028; Nhà máy điện gió Đông Hải 13 – giai đoạn 2 do Công ty CP Năng lượng Đông Hải Cà Mau đầu tư với vốn trên 2.476 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành quý IV/2028. Khi vận hành, cụm dự án sẽ bổ sung nguồn điện sạch đáng kể cho lưới điện quốc gia, tối ưu tiềm năng năng lượng tái tạo vùng Đồng bằng sông Cửu Long, tạo việc làm, tăng thu ngân sách và thúc đẩy hạ tầng, dịch vụ ven biển. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Huỳnh Chí Nguyện nhấn mạnh tỉnh có đường bờ biển dài, tốc độ gió thuận lợi và “luôn xác định năng lượng sạch là động lực quan trọng để phát triển kinh tế, hiện thực hóa mục tiêu Net Zero vào năm 2050”.
Từ lưới 500kV đến trung tâm dự trữ: Hạ tầng cho tham vọng năng lượng tái tạo
Cụm dự án hơn 6.300 tỷ đồng sẽ khó phát huy hết vai trò nếu không có hạ tầng truyền tải và lưu trữ tương xứng. Hiểu rõ điều đó, Cà Mau không dừng ở các nhà máy đơn lẻ mà đề xuất cả hệ sinh thái năng lượng: phát triển điện gió ngoài khơi gắn với xuất khẩu điện, xây dựng trung tâm dự trữ năng lượng quốc gia và bổ sung các dự án nguồn điện, lưới điện mới. Chủ tịch UBND tỉnh đã kiến nghị Bộ Công Thương hỗ trợ đầu tư hệ thống lưới điện 500kV dọc hành lang ven biển; Bộ đồng thuận, xem đây là công trình nâng cao năng lực truyền tải trong bối cảnh số lượng dự án năng lượng ngày càng gia tăng. Nếu lưới 500kV ven biển và trung tâm dự trữ năng lượng được hiện thực hóa, điện gió Cà Mau không chỉ phục vụ nội tỉnh mà còn trở thành “trạm trung chuyển” điện gió ngoài khơi cho cả khu vực, mở đường cho xuất khẩu điện trong tương lai.
Cà Mau có thể trở thành cực năng lượng sạch Việt Nam không?
Câu hỏi không còn là Cà Mau có điện gió hay không, mà là tỉnh có đủ bản lĩnh biến lợi thế thành trung tâm năng lượng tái tạo thực sự hay không. Về tiềm năng, 34 dự án điện gió tổng công suất hơn 2.300 MW cho thấy quy mô không hề nhỏ. Về định hướng, tỉnh chủ động gắn điện gió với mục tiêu Net Zero 2050, đề xuất trung tâm dự trữ năng lượng quốc gia, lưới 500kV ven biển và phát triển điện gió ngoài khơi cho xuất khẩu. Tuy nhiên, thách thức sẽ đến từ tiến độ, giải phóng mặt bằng, năng lực tài chính nhà đầu tư và khả năng điều phối chính sách quốc gia về năng lượng sạch Việt Nam. Nếu cụm dự án điện gió 170 MW được hoàn thành đúng, thậm chí vượt tiến độ như nhà đầu tư cam kết, đó sẽ là bằng chứng thuyết phục rằng Cà Mau đủ năng lực trở thành cực năng lượng sạch mới, không chỉ của Đồng bằng sông Cửu Long mà của cả hệ thống điện quốc gia.
