Điện gió ngoài khơi Cà Mau: tham vọng trung tâm năng lượng mới
Điện gió ngoài khơi Cà Mau là chiến lược phát triển các dự án điện gió đặt tại vùng biển ven bờ của tỉnh, kết hợp với trung tâm dự trữ năng lượng quốc gia và lưới điện 500kV để cung cấp, điều tiết và xuất khẩu điện cho khu vực Tây Nam và các thị trường lân cận. Cốt lõi của chiến lược này là biến lợi thế gió và bờ biển dài thành một trụ cột năng lượng tái tạo gắn với công nghiệp chế biến, thay vì chỉ bán điện thô lên lưới. Cà Mau hiện đã có 34 dự án điện gió với tổng công suất hơn 2.300 MW, cho thấy tỉnh không muốn đứng bên lề khi cuộc chơi năng lượng tái tạo Tây Nam bước vào giai đoạn cạnh tranh hạ tầng và chuỗi giá trị sâu hơn.
Khởi động cụm dự án Đông Hải: bước đi mở màn nhưng mang tính thử lửa
Ba dự án điện gió tại khu vực biển Đông Hải và Long Điền là phép thử nghiêm túc cho tham vọng điện gió ngoài khơi Cà Mau. Cụm này gồm Nhà máy điện gió Đông Hải 1 giai đoạn 3 công suất 50 MW với tổng mức đầu tư 2.062 tỷ đồng, dự kiến sản xuất khoảng 145 triệu kWh mỗi năm và hoàn thành vào quý I năm 2029. Một dự án khác là Đông Hải 1 giai đoạn 4, cũng 50 MW với tổng vốn 1.800 tỷ đồng, mục tiêu hoàn thành quý IV năm 2028. Dự án Đông Hải 13 giai đoạn 2 có công suất 70 MW, tổng vốn trên 2.476 tỷ đồng và hoàn thành vào quý IV năm 2028. Đây không chỉ là thêm vài nhà máy, mà là phép thử về khả năng điều phối vốn, hạ tầng và thủ tục ở quy mô cụm, trước khi Cà Mau tiến vào các dự án ngoài khơi lớn hơn.
Trung tâm dự trữ năng lượng và lưới điện 500kV: điều kiện để nói chuyện xuất khẩu điện
Không có hạ tầng thì mọi tham vọng xuất khẩu điện khu vực chỉ dừng ở khẩu hiệu. Cà Mau đã đề nghị xây dựng trung tâm dự trữ năng lượng quốc gia gắn với phát triển điện gió ngoài khơi, đồng thời nâng cấp và mở rộng hệ thống lưới điện truyền tải. Quan trọng hơn, tỉnh kiến nghị đầu tư lưới điện 500kV dọc hành lang ven biển để thu gom công suất từ các dự án gió, đưa vào lưới điện 500kV Việt Nam và mở đường cho xuất khẩu điện sang các thị trường xung quanh. Một phát biểu có thể trích dẫn là: "Cà Mau có 34 dự án điện gió, tổng công suất hơn 2.300 MW". Đây là quy mô đủ lớn để đặt vấn đề xuất khẩu điện, nhưng chỉ có ý nghĩa khi đi kèm một trung tâm dự trữ giúp cân bằng phụ tải và xử lý tính thất thường của nguồn gió.
Năng lượng tái tạo Tây Nam: Cà Mau dám đặt cược để dẫn đầu
Vùng Đồng bằng sông Cửu Long được đánh giá giàu tiềm năng năng lượng tái tạo, nhưng lâu nay thiếu một địa phương dám nhận vai trò “thủ phủ” năng lượng. Cà Mau đang chủ động lấp khoảng trống đó. Các cụm điện gió ven biển khi hoàn thành sẽ bổ sung nguồn điện cho hệ thống điện quốc gia, đồng thời nâng cao hiệu quả khai thác tiềm năng năng lượng tái tạo Tây Nam. Đáng chú ý, Bộ Công Thương đã thống nhất sẽ nghiên cứu bố trí thêm công suất phát triển điện gió, nhất là điện gió ngoài khơi, và xem đây là hướng phát triển có khả năng hình thành chuỗi liên kết giữa năng lượng và công nghiệp. Nếu Cà Mau xây dựng được mô hình kết hợp điện gió, dự trữ năng lượng và công nghiệp chế biến, tỉnh sẽ có lợi thế so với những địa phương chỉ dừng ở lắp trụ gió và bán điện thô.
Thách thức ngắn hạn và thông điệp dài hạn
Dù tầm nhìn rõ, Cà Mau vẫn đối mặt hàng loạt điểm nghẽn hạ tầng và công nghiệp. Sản xuất công nghiệp chưa đạt mục tiêu; sản lượng của các đơn vị thuộc Cụm công nghiệp Khí – Điện – Đạm giảm so với cùng kỳ, trong khi hạ tầng giao thông chưa đồng bộ, thiếu quỹ đất sạch và vật liệu san lấp không ổn định. Ngay trong bối cảnh đó, việc khởi động các dự án điện gió Đông Hải được lãnh đạo tỉnh xem là "nguồn lực đầu tư rất đáng trân trọng" vì cho thấy niềm tin của doanh nghiệp vào môi trường đầu tư Cà Mau. Thông điệp quan trọng ở đây là: tỉnh sẵn sàng chấp nhận thách thức trung hạn để đổi lấy vị thế dài hạn là trung tâm năng lượng tái tạo, thay vì tiếp tục phụ thuộc vào cụm Khí – Điện – Đạm và bỏ lỡ làn sóng chuyển dịch năng lượng đang diễn ra trong khu vực.
