Ô Môn IV: từ dự án nhà máy nhiệt điện đến mắt xích an ninh năng lượng
Nhà máy nhiệt điện Ô Môn IV là dự án tua-bin khí chu trình hỗn hợp công suất 1.155 MW, thuộc Trung tâm Điện lực Ô Môn và là một mắt xích hạ nguồn then chốt trong chuỗi khí – điện Lô B – Ô Môn, nhằm bổ sung nguồn điện cho hệ thống, tăng tính tự chủ năng lượng và hỗ trợ phát triển kinh tế – xã hội khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Chính vì vậy, khoản tín dụng 7.300 tỷ đồng BIDV và VietinBank thu xếp cho dự án không chỉ là một giao dịch tài chính lớn, mà là quyết định chính trị – kinh tế về an ninh năng lượng quốc gia. Trong bối cảnh nhu cầu điện tăng nhanh và các nguồn thủy điện, than dần bộc lộ giới hạn, việc các ngân hàng thương mại nhà nước tham gia sâu vào tài trợ năng lượng Việt Nam thể hiện một cách tiếp cận mới: coi vốn tín dụng là công cụ dài hạn để bảo vệ an ninh năng lượng, chứ không phải nguồn vốn ngắn hạn thuần túy tìm lợi nhuận.
Ngân hàng không còn đứng ngoài bài toán điện: BIDV, VietinBank chủ động kiến tạo
Lễ ký kết hợp đồng tín dụng giữa BIDV, VietinBank và Petrovietnam cho nhà máy nhiệt điện Ô Môn IV đánh dấu bước chuyển quan trọng: ngân hàng chủ động bước vào vai trò kiến tạo hạ tầng năng lượng, thay vì chỉ tài trợ rời rạc. Theo hợp đồng, hai định chế này thu xếp khoản tín dụng nội tệ trị giá 7.300 tỷ đồng để Petrovietnam triển khai các hạng mục xây dựng nhà máy nhiệt điện Ô Môn IV. Một câu nói đáng chú ý từ phía ngân hàng là: “Khoản tín dụng 7.300 tỷ đồng cho Nhà máy nhiệt điện Ô Môn IV không chỉ là một giao dịch có quy mô lớn, mà còn thể hiện trách nhiệm của các ngân hàng thương mại Nhà nước trong huy động và dẫn dắt nguồn lực tài chính cho công trình trọng điểm quốc gia”. Đây là thông điệp rõ ràng: tài trợ năng lượng Việt Nam đã trở thành ưu tiên chiến lược trong danh mục tín dụng, gắn với mục tiêu chuyển dịch năng lượng và tăng trưởng xanh chứ không dừng ở lợi nhuận ngắn hạn.
Chuỗi khí – điện Lô B – Ô Môn: sức mạnh hệ sinh thái Petrovietnam
Điều thú vị ở nhà máy nhiệt điện Ô Môn không nằm riêng ở mỗi tổ máy, mà ở cách nó gắn trong một chuỗi khí – điện khép kín Lô B – Ô Môn do Petrovietnam làm chủ. Chiều 5/8, tại Cần Thơ, Tổng Giám đốc Petrovietnam Lê Mạnh Cường làm việc với các đơn vị trong chuỗi, yêu cầu đẩy nhanh tiến độ NMNĐ Ô Môn III và Ô Môn IV để phát huy hiệu quả toàn chuỗi. Cách tiếp cận ở đây rất khác với tư duy dự án đơn lẻ: giá trị lớn nhất nằm ở tính “chuỗi”, khi thượng nguồn, trung nguồn, hạ nguồn vận hành đồng bộ, tránh lãng phí đầu tư và khóa chặt an ninh năng lượng quốc gia. Phú Quốc POC dự kiến đón dòng khí đầu tiên vào tháng 8/2027, trong khi nhà máy nhiệt điện Ô Môn IV đã khởi công từ tháng 8/2025 và dự kiến hoàn thành năm 2028. Petrovietnam đồng thời điều tiết nguồn lực trong hệ sinh thái đa ngành để bổ sung vốn cho các dự án trọng điểm, biến tập đoàn thành một "nhà phát triển năng lượng" toàn diện hơn là doanh nghiệp dầu khí thuần túy.
Từ tiến độ dự án đến tác động với người dân Đồng bằng sông Cửu Long
Nếu chỉ nhìn Ô Môn IV trên bản vẽ, nhiều người sẽ thấy đó là một công trình kỹ thuật phức tạp; nhưng dưới góc độ đời sống, đây là dự án an sinh năng lượng. Khi đi vào vận hành, nhà máy nhiệt điện Ô Môn IV sẽ bổ sung nguồn điện quan trọng cho hệ thống, đặc biệt khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, giúp chủ động nguồn cung trong nước, giảm phụ thuộc nhiên liệu nhập khẩu và tăng khả năng linh hoạt vận hành hệ thống điện. Dự án còn tạo thêm việc làm, tăng nguồn thu ngân sách và góp phần chuyển dịch năng lượng theo hướng xanh hơn khi sử dụng tua-bin khí chu trình hỗn hợp hiện đại, hiệu suất cao. Quyết tâm của Petrovietnam trong việc đảm bảo tiến độ, chất lượng và sự đồng bộ chuỗi khí – điện Lô B – Ô Môn được nhấn mạnh như một động lực phát triển kinh tế – xã hội vùng Đồng bằng sông Cửu Long, chứ không chỉ là mục tiêu nội bộ ngành năng lượng.
Tín dụng năng lượng bền vững: lựa chọn chiến lược cho hệ thống tài chính
Điểm đáng nói nhất trong câu chuyện tài trợ nhà máy nhiệt điện Ô Môn IV là sự thay đổi tư duy của cả Petrovietnam lẫn hệ thống ngân hàng. Petrovietnam xác định chuỗi khí – điện Lô B – Ô Môn là chuỗi giá trị năng lượng tích hợp quy mô lớn do Việt Nam làm chủ toàn diện, từ khai thác khí đến phát điện, và coi đó là nền tảng lâu dài cho an ninh năng lượng quốc gia. Về phía tín dụng, BIDV và VietinBank không chỉ cấp vốn cho một nhà máy mà chủ động cam kết tiếp tục huy động nguồn lực trong và ngoài nước để đồng hành với các dự án hạ tầng chiến lược, năng lượng và chuyển đổi xanh. Thông qua khoản tín dụng dành cho Ô Môn IV, hai ngân hàng góp phần thúc đẩy triển khai đồng bộ chuỗi khí – điện Lô B – Ô Môn, tăng cường an ninh năng lượng quốc gia, hỗ trợ chuyển dịch năng lượng, tăng trưởng xanh và phát triển bền vững – một hướng đi mà hệ thống tài chính nếu tiếp tục đẩy mạnh sẽ tạo ra nền tảng ổn định hơn cho cả nền kinh tế.
