Điện gió ngoài khơi: từ thỏa thuận song phương đến bước ngoặt chuyển đổi năng lượng
Điện gió ngoài khơi Việt Nam là lĩnh vực phát triển các dự án điện gió đặt trên biển, sử dụng hạ tầng công trình biển và chuỗi cung ứng kỹ thuật để tạo nguồn điện sạch, đồng thời hình thành ngành công nghiệp năng lượng tái tạo mới gắn với kinh tế biển, an ninh năng lượng và bảo đảm quốc phòng trên không gian biển quốc gia. Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Đan Mạch của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, hai nước đã nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, tạo bối cảnh chính trị thuận lợi để bàn chuyện năng lượng dài hạn. Chính trong không gian đó, Tổng Giám đốc Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam PetroVietnam Lê Mạnh Cường làm việc với các đối tác Đan Mạch, phát biểu tại Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam – Đan Mạch và trao các thỏa thuận hợp tác trọng tâm về điện gió ngoài khơi. Đây không phải là một buổi ký kết mang tính nghi thức, mà là tín hiệu rõ ràng: Việt Nam muốn chuyển đổi năng lượng xanh bằng một trụ cột mới trên biển, với PetroVietnam đóng vai trò đầu tàu.
Đối tác Chiến lược Toàn diện: nền tảng chính trị cho hợp tác năng lượng dài hạn
Việc Việt Nam và Đan Mạch nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện không chỉ là câu chuyện ngoại giao, mà là khung chính sách cho một liên minh năng lượng tái tạo dài hạn. Tuyên bố chung nhấn mạnh tăng cường kết nối chuỗi cung ứng, trong đó có năng lượng tái tạo và an ninh năng lượng. Nói cách khác, điện gió ngoài khơi không còn là dự án đơn lẻ, mà được đặt trong chiến lược chung về chuỗi kinh tế biển, chuỗi cung ứng thiết bị, dịch vụ kỹ thuật và tài chính xanh giữa hai nước. Điểm đáng chú ý là cách tiếp cận "đầu tư cùng Việt Nam" mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị tại Diễn đàn Doanh nghiệp: các nhà đầu tư Đan Mạch không chỉ mang vốn và công nghệ, mà phải cùng chia sẻ rủi ro, cùng xây dựng năng lực nội địa. Điều này nếu được thực thi nghiêm túc sẽ tránh được kịch bản Việt Nam chỉ là thị trường tiêu thụ thiết bị, và thay vào đó trở thành mắt xích chủ động trong chuỗi giá trị điện gió ngoài khơi khu vực.
Từ nền tảng dầu khí đến ngành công nghiệp điện gió ngoài khơi
PetroVietnam bước vào điện gió ngoài khơi không phải từ con số 0. Nền tảng dầu khí nhiều thập kỷ đã tạo ra năng lực công trình biển, chế tạo, cảng, logistics và dịch vụ kỹ thuật biển – chính là những mảnh ghép mà điện gió ngoài khơi cần. Tổng Giám đốc Lê Mạnh Cường nhấn mạnh điện gió ngoài khơi không chỉ là nguồn điện mới, mà còn mở ra cơ hội hình thành ngành công nghiệp năng lượng và chuỗi kinh tế biển, thúc đẩy công nghiệp chế tạo, dịch vụ kỹ thuật biển. Đây là nhận định quan trọng: nếu coi điện gió ngoài khơi chỉ là thêm vài GW công suất, Việt Nam sẽ bỏ lỡ cơ hội xây dựng một ngành công nghiệp mới trên biển. Ba trụ cột mà PetroVietnam đang triển khai – tiên phong với dự án Nam Trung Bộ 1, kiến nghị hoàn thiện hành lang pháp lý, xây dựng chuỗi cung ứng trong nước – cho thấy tư duy hệ thống thay vì chạy theo từng dự án. Việc PTSC đã cung cấp sản phẩm, dịch vụ cho các dự án điện gió ngoài khơi tại Đài Loan (Trung Quốc) và khu vực Baltic chứng minh năng lực Việt Nam đủ sức tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, nếu chính sách trong nước không kìm hãm tốc độ.
Hợp tác với CIP và các đối tác Đan Mạch: bài kiểm tra năng lực triển khai
Ngày 19/10/2026, Tổng Giám đốc Lê Mạnh Cường làm việc với Copenhagen Infrastructure Partners (CIP), đối tác trực tiếp cùng PetroVietnam phát triển dự án điện gió ngoài khơi Nam Trung Bộ 1. Hai bên đang xử lý những nội dung quyết định tính khả thi của dự án: cơ chế khuyến khích đầu tư, hợp đồng mua bán điện, phân bổ rủi ro, thu xếp vốn và tiến độ. Đây là những điểm nghẽn điển hình của điện gió ngoài khơi Việt Nam; nếu không tháo gỡ, mọi tuyên bố về chuyển đổi năng lượng xanh sẽ dừng ở khẩu hiệu. Theo mô tả từ phía PetroVietnam, hợp tác với nhà đầu tư quốc tế giàu kinh nghiệm như CIP giúp tiếp cận mô hình đầu tư, quản trị dự án và huy động vốn tiên tiến. Nhưng câu hỏi lớn là liệu khung pháp lý trong nước có đủ linh hoạt để hấp thụ những mô hình đó, hay sẽ buộc các bên phải "Việt Nam hóa" theo cách làm giảm sức cạnh tranh. Thỏa thuận được trao trước sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Nhà Vua Đan Mạch Frederik X là một cam kết chính trị mạnh, song năng lực triển khai sẽ là thước đo cuối cùng.
Chuỗi kinh tế biển và an ninh năng lượng: vì sao điện gió ngoài khơi là lựa chọn chiến lược
Điện gió ngoài khơi gắn trực tiếp với không gian biển, nên mọi kế hoạch phát triển phải song hành với yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh và chủ quyền biển đảo. Nếu làm tốt, các cụm điện gió ngoài khơi không chỉ tạo ra năng lượng tái tạo, mà còn trở thành "cột mốc kinh tế" trên biển, hỗ trợ hiện diện và quản lý vùng biển dài hạn. Đây là lý do điện gió ngoài khơi được nhìn nhận như một lựa chọn chiến lược, chứ không chỉ là bài toán kỹ thuật. Tuyên bố chung Việt Nam – Đan Mạch đặt năng lượng tái tạo và an ninh năng lượng trong cùng một câu chuyện, cho thấy nhận thức rằng chuyển đổi năng lượng xanh là điều kiện để bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và khu vực. Thời gian tới, PetroVietnam cùng các đơn vị thành viên sẽ tiếp tục triển khai các nội dung hợp tác, phục vụ mục tiêu chuyển dịch năng lượng và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Nếu các thỏa thuận hiện nay được biến thành dự án cụ thể, với tỷ lệ nội địa hóa chuỗi cung ứng ngày càng cao, điện gió ngoài khơi Việt Nam có thể trở thành một trong những trụ cột của chuỗi kinh tế biển và an ninh năng lượng khu vực chứ không chỉ trong nước.
