Phối hợp liên ngành là tuyến bảo vệ thiết yếu
Phối hợp bảo đảm an ninh, an toàn hàng không là cơ chế để công an địa phương và đơn vị khai thác cảng trao đổi thông tin, phân định trách nhiệm, xử lý nguy cơ và ứng phó sự cố nhằm giữ hoạt động bay thông suốt. Hai động thái mới tại Liên Khương và Nội Bài cho thấy bảo vệ sân bay không thể chỉ trông vào kiểm soát bên trong nhà ga: rủi ro còn phát sinh ở khu vực giáp ranh, trên đường tiếp cận và từ hành vi của người dân.
Tại Liên Khương, Công an tỉnh Lâm Đồng và Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) ký quy chế phối hợp mới, bao quát an ninh, an toàn hàng không, phòng cháy chữa cháy, cứu nạn cứu hộ và ứng phó khẩn nguy. Động thái này đáng chú ý khi sân bay ngày càng có vai trò kết nối vùng trong không gian phát triển mở rộng của Lâm Đồng. Quy chế gồm 3 chương, 16 điều, quy định trách nhiệm, nội dung và phương thức phối hợp giữa hai bên.
Ở Hà Nội, hội nghị tổng kết ba năm triển khai quy chế trước khi Công an thành phố và ACV ký văn bản phối hợp mới cho Nội Bài. Điểm chung là chuyển từ phối hợp theo tình huống sang cơ chế có trách nhiệm và đầu việc rõ hơn; khác biệt nằm ở trọng tâm. Liên Khương nhấn mạnh việc chuẩn hóa quy trình, còn Hà Nội dựa trên kết quả vận hành lâu năm để củng cố năng lực phòng ngừa, phát hiện và xử lý vi phạm.
Liên Khương: quy định rõ việc, củng cố lực lượng tại chỗ
Tại Liên Khương, quy chế mới tiếp nối Quy chế số 691/QCPH-CAT-ACV ký ngày 29/10/2024. Sau hai năm triển khai, hai bên đã trao đổi thông tin và phối hợp bảo đảm trật tự tại cảng cùng khu vực giáp ranh. Từ ngày 1/3/2025, Công an tỉnh Lâm Đồng tiếp nhận nhiệm vụ bảo đảm, quản lý nhà nước về an ninh hàng không tại cảng và thành lập Đội An ninh hàng không thuộc Phòng Quản lý xuất nhập cảnh.
Các số liệu hoạt động cho thấy phối hợp công an ACV có ý nghĩa thực tiễn: lực lượng chức năng tổ chức 130 đợt tuần tra, kiểm tra, áp giải 46 đối tượng truy nã và bảo đảm an toàn cho hơn 135 đoàn lãnh đạo Đảng, Nhà nước qua cảng. Giai đoạn 2024–2026 còn có hai cuộc diễn tập khẩn nguy hàng không và hai đợt thực tập phòng cháy chữa cháy, cứu nạn cứu hộ.
Từ ngày 1/3/2025 đến 14/9/2026, lực lượng chức năng phát hiện, xử lý bốn vụ việc liên quan vật phẩm nguy hiểm hoặc bị hạn chế vận chuyển, cần sa và gây rối trật tự công cộng; các vụ việc được xử lý kịp thời, không ảnh hưởng hoạt động bay. Đây là thước đo quan trọng hơn một quy chế trên giấy: an toàn sân bay được giữ vững khi phát hiện sớm, xử lý đúng thẩm quyền và không để sự cố lan thành gián đoạn khai thác.
Nội Bài: kết quả ba năm đặt ra yêu cầu mới
Báo cáo ba năm phối hợp tại Nội Bài ghi nhận việc tăng cường trao đổi thông tin, hiệp đồng xử lý tình huống giữa Công an thành phố Hà Nội và ACV. Hai bên phối hợp bảo đảm an toàn cho hàng trăm nghìn lượt chuyến bay và gần 100 triệu lượt hành khách; đồng thời phát hiện, xử lý các vụ việc hình sự, ma túy, trật tự và an toàn giao thông.
Phạm vi rủi ro tại Nội Bài cho thấy vì sao phối hợp không thể giới hạn trong nhà ga: chiếu tia laser, thiết bị bay không người lái, thả diều, taxi trái phép và chèo kéo hành khách đều cần lực lượng liên quan cùng ngăn chặn. Quy chế mới hướng tới nâng cao trách nhiệm, năng lực phòng ngừa và xử lý vi phạm, đồng thời bao gồm hoạt động khai thác, phòng cháy chữa cháy, cứu nạn cứu hộ và ứng phó khẩn nguy.
Áp lực phía trước cũng cụ thể: sản lượng hành khách qua cảng năm 2026 được dự báo tăng 11%, hàng hóa tăng 14%. ACV yêu cầu các đơn vị sớm chuyển quy chế thành kế hoạch và nhiệm vụ cụ thể, rà soát phương án khẩn nguy, duy trì diễn tập thực binh thường xuyên. Hà Nội còn nhấn mạnh tuyên truyền tại địa bàn có nguy cơ và phối hợp với chính quyền, công an xã giáp ranh—cách làm giúp phòng ngừa từ bên ngoài thay vì chỉ phản ứng khi sự việc đã xảy ra.
Quy chế chỉ có giá trị khi hiệp đồng thành hành động
Hai địa phương cùng hướng tới bảo vệ hoạt động bay liên tục, nhưng cách tổ chức phản ánh quy mô và giai đoạn khác nhau. Liên Khương vừa củng cố đầu mối công an chuyên trách, vừa đóng khung trách nhiệm trong văn bản 3 chương, 16 điều; Hà Nội tổng kết kinh nghiệm ba năm tại một cảng có lưu lượng lớn rồi nhấn mạnh triển khai đồng bộ, tuyên truyền và kiểm soát nguy cơ từ địa bàn bên ngoài. Không cách nào thay thế được cách nào: quy định rõ tạo nền, còn chia sẻ thông tin và diễn tập mới kiểm chứng năng lực phối hợp.
Với hành khách, giá trị của các cơ chế này nằm ở những chuyến bay không bị gián đoạn, khu vực cảng trật tự và sự cố được xử lý trước khi đe dọa an toàn. Kết quả Nội Bài cho thấy quy mô tác động trực tiếp đến số đông người đi lại; những vụ việc tại Liên Khương cho thấy xử lý kịp thời có thể giữ rủi ro ngoài hoạt động bay. Vì vậy, tiêu chuẩn đánh giá không nên dừng ở lễ ký hay số điều khoản, mà phải là mức độ thực chất của trao đổi, tuần tra, diễn tập và phối hợp với địa bàn giáp ranh.
Kết luận: các quy chế mới là bước cần thiết, nhưng chưa phải đích đến. Muốn an ninh hàng không và an toàn sân bay được bảo đảm bền vững, Công an và ACV phải biến cam kết thành đầu việc có người chịu trách nhiệm, duy trì diễn tập và chủ động xử lý nguy cơ từ sớm. Khi cơ chế ấy vận hành thường xuyên, lợi ích không chỉ thuộc về cảng mà còn hiện rõ trong sự an tâm của hành khách và độ thông suốt của mạng lưới hàng không.
