Thí điểm tiếng Lào, tiếng Trung ở Huế là gì và vì sao đáng chú ý?
Thí điểm tiếng Lào tiểu học và tiếng Trung trung học ở Huế là các chương trình thí điểm ngoại ngữ mới, đưa hai ngôn ngữ láng giềng vào dạy chính khóa tại một số trường vùng biên và trường phổ thông trọng điểm, nhằm mở rộng lựa chọn ngoại ngữ, tăng cơ hội học ngoại ngữ biên giới và bồi dưỡng kỹ năng giao tiếp quốc tế cho học sinh. Ngày 27/9, UBND thành phố Huế ban hành kế hoạch dạy học tiếng Lào như ngoại ngữ 1 và ngoại ngữ 2 tại các trường vùng biên giáp Lào từ năm học 2026–2027. Cùng định hướng, ngày 3/10, Sở GD&ĐT Huế phối hợp Trường Đại học Ngoại ngữ – Đại học Huế triển khai thí điểm tiếng Trung như ngoại ngữ 2 tại một số trường THCS và THPT, cũng bắt đầu từ năm học 2026–2027. Đây không phải hoạt động phong trào mà là bước đi có tính chiến lược gắn với mục tiêu hội nhập dài hạn.
Tiếng Lào ở vùng biên: từ nhu cầu thực tế đến cơ hội hội nhập sớm
Điểm khác biệt quan trọng của chương trình tiếng Lào tiểu học ở Huế là nó xuất phát trực tiếp từ đời sống vùng biên. Kế hoạch của thành phố xác định sẽ dạy tiếng Lào cho học sinh lớp 1 và lớp 6 tại chín trường nằm trong khu vực biên giới trên đất liền với Lào từ năm học 2026–2027. Ở lớp 1, tiếng Lào được thí điểm như ngoại ngữ 1 dưới dạng môn tự chọn, nhưng vẫn nằm trong khung chính khóa, không phải lớp phụ thêm ngoài giờ. Ở lớp 6 tại trường THCS, trường phổ thông dân tộc nội trú và trường phổ thông nhiều cấp học, học sinh có thể chọn tiếng Lào làm ngoại ngữ 2. Theo kế hoạch, lộ trình cho học sinh lớp 1 sẽ ưu tiên nghe – nói qua hình ảnh, trò chơi, giao tiếp trước khi chuyển sang đọc – viết. Điều này bám sát cách trẻ học tiếng mẹ đẻ, đồng thời tận dụng lợi thế môi trường biên giới, nơi giao thương và tiếp xúc với người Lào diễn ra hàng ngày, tạo ra một dạng “nhúng ngôn ngữ” tự nhiên mà các đô thị nội địa khó có.
Tiếng Trung trung học: mở rộng cánh cửa du học và việc làm tương lai
Nếu tiếng Lào đáp ứng nhu cầu giao tiếp khu vực biên, thì tiếng Trung trung học ở Huế hướng nhiều hơn đến chân trời học tập và nghề nghiệp rộng mở. Theo kế hoạch, tiếng Trung sẽ được dạy như ngoại ngữ 2 ở Trường THCS Nguyễn Tri Phương (cho học sinh lớp 6) và Trường THPT chuyên Quốc Học Huế (cho học sinh lớp 10). Đối tượng là những học sinh đã học ngoại ngữ 1 trong chương trình phổ thông, muốn học thêm tiếng Trung và có sự đồng thuận của phụ huynh. Chương trình bám theo khung tiếng Trung – ngoại ngữ 2 của Bộ GD&ĐT, tập trung đủ bốn kỹ năng nghe, nói, đọc, viết với thời lượng ba tiết mỗi tuần, tương đương 105 tiết mỗi năm học. Đây là cấu trúc bài bản, không phải câu lạc bộ tự phát. Theo Sở GD&ĐT Huế, việc đưa tiếng Trung vào giảng dạy nhằm đa dạng hóa lựa chọn ngoại ngữ, đáp ứng nhu cầu học tập và mở rộng cơ hội hội nhập quốc tế, du học trong tương lai. Sự tham gia của giảng viên Khoa Ngôn ngữ Trung Quốc, Đại học Ngoại ngữ – Đại học Huế được kỳ vọng tạo nền tảng để từng bước mở rộng tiếng Trung ra nhiều cơ sở giáo dục khác trong thành phố.
Phụ huynh nên kỳ vọng gì từ hai chương trình thí điểm ngoại ngữ?
Điều phụ huynh cần nhận ra là: học ngoại ngữ biên giới lần này không dừng ở khẩu hiệu mà đã được thiết kế đi vào đời sống nhà trường. Với tiếng Lào, chính quyền xã nơi triển khai phải phổ biến thông tin đến từng thôn, bản, hộ gia đình để phụ huynh hiểu ý nghĩa, lợi ích của việc học tiếng Lào và chủ động đăng ký cho con tham gia. Với tiếng Trung, nhà trường chỉ tổ chức lớp theo số lượng học sinh đăng ký, bảo đảm công khai, minh bạch và tuân thủ quy định. Cả hai chương trình đều là phần của hệ thống tăng cường dạy – học ngoại ngữ giai đoạn 2025–2035, tầm nhìn đến 2045, gắn với mục tiêu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế trong thời kỳ mới. Nói cách khác, nếu con bạn học tiếng Lào hoặc tiếng Trung trong khuôn khổ này, đó là một khoản đầu tư vào kỹ năng giao tiếp quốc tế và khả năng thích ứng nghề nghiệp sau này, chứ không chỉ là một môn điểm số thêm trên học bạ.
Từ thí điểm đến mở rộng: vì sao phụ huynh nên ủng hộ ngay từ bây giờ?
Cả hai chương trình thí điểm ngoại ngữ đều được xây dựng với tầm nhìn dài hạn, nghĩa là kết quả của giai đoạn đầu sẽ quyết định mức độ mở rộng về sau. Với tiếng Lào, thành phố Huế nêu rõ: kết quả triển khai năm học 2026–2027 sẽ là cơ sở xây dựng lộ trình nhân rộng trong những năm tiếp theo. Đại học Ngoại ngữ và Cao đẳng Huế được giao nhiệm vụ hỗ trợ chuyên môn, phương pháp dạy học, đánh giá năng lực ngoại ngữ và tiến hành khảo sát độc lập về chương trình. Với tiếng Trung, sự tham gia của giảng viên chuyên ngành không chỉ bảo đảm chất lượng mà còn tạo nền cho việc dần dần mở rộng giảng dạy ở nhiều cơ sở giáo dục trong thành phố. Phụ huynh ủng hộ, đăng ký cho con tham gia, phối hợp với nhà trường trong việc học và thực hành thêm ngoài lớp, sẽ góp phần biến các lớp thí điểm thành mô hình thành công có thể nhân rộng. Trong bối cảnh khu vực biên giới ngày càng gắn kết và thị trường lao động coi trọng đa ngoại ngữ, sự ủng hộ đó không chỉ giúp chính sách đi vào cuộc sống, mà còn giúp con em có lợi thế cạnh tranh rõ rệt khi bước ra môi trường quốc tế.
