Đề xuất nghiên cứu, chưa phải quyết định chia tách
Sắp xếp trường học ở Nam Nha Trang là việc đánh giá lại mô hình quản lý các trường mầm non, tiểu học và trung học cơ sở công lập sau khi nhiều cơ sở được hợp nhất, nhằm bảo đảm quy mô tổ chức phù hợp với hoạt động giáo dục. Ngày 26/10, UBND phường báo cáo tỉnh Khánh Hòa và Sở Giáo dục và Đào tạo về tình hình sau sắp xếp. Từ ngày 20/8/2026, 20 trường công lập được tổ chức thành ba trường theo cấp học, giảm 17 đầu mối, tương đương 85%. Sau đó, phường đề xuất nghiên cứu tổ chức lại thành 7–8 trường. Điểm cần nhấn mạnh: đây chưa phải quyết định thành lập trường mới, càng không phải kế hoạch đã chốt thời điểm chia tách. Đề xuất chỉ mở ra một hướng xem xét trong quá trình hoàn thiện bộ máy.
Thông tin cho rằng phường kiến nghị chia các trường thành 2–3 trường sau hai tháng sáp nhập trường học không phản ánh đúng nội dung kiến nghị. Cách diễn đạt ấy dễ khiến phụ huynh hiểu rằng phương án đã được quyết định, trong khi UBND phường nói rõ đây chỉ là hướng nghiên cứu để cấp có thẩm quyền xem xét. Cần phân biệt số trường dự kiến theo từng cấp với tổng số trường: phương án được nêu là hai trường mầm non, ba trường tiểu học và hai hoặc ba trường trung học cơ sở, tức tổng cộng 7–8 trường.
Ba đầu mối quản lý một mạng lưới rất lớn
Việc gom trường có một lợi ích rõ: thống nhất đầu mối, thuận lợi hơn cho điều phối nhân lực và xây dựng kế hoạch chung. Phường cũng đánh giá hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng và dạy học cơ bản được duy trì liên tục, không bị gián đoạn. Nhưng giảm số đầu mối hành chính không làm biến mất lớp học, học sinh, cơ sở vật chất hay hồ sơ nghiệp vụ. Ba trường hiện quản lý tổng cộng 465 nhóm, lớp với 19.235 trẻ và học sinh: trường mầm non có 51 nhóm, lớp và 1.372 trẻ; trường tiểu học có 232 lớp với 9.656 học sinh; trường trung học cơ sở có 182 lớp với 8.207 học sinh.
Vấn đề vì thế không nằm ở con số ba tự thân, mà ở khoảng cách giữa quy mô quản lý và năng lực thực tế của mỗi trường. Theo báo cáo của phường, một số cơ sở cách nhau 5–7 km, còn các điểm mầm non có nơi cách nhau 6–10 km; người đứng đầu phải theo dõi nhiều địa điểm, từ chuyên môn và nhân sự đến tài sản, tài chính và an toàn. Khi giáo viên, học sinh và công việc hành chính trải rộng, việc kiểm tra trực tiếp, dự giờ hay hỗ trợ kịp thời có thể khó hơn. Đây là lý do hợp lý để khảo sát lại mô hình, không phải bằng chứng rằng chất lượng giáo dục đã suy giảm.
Điều phụ huynh cần quan tâm là rủi ro cụ thể
Những lo ngại về quản trị chỉ có ý nghĩa nếu được nối với trải nghiệm của học sinh. Ở mầm non và tiểu học, bán trú đòi hỏi giám sát bữa ăn, vệ sinh, nghỉ trưa và sức khỏe tại từng cơ sở. Với mạng lưới nhiều điểm trường, việc kiểm soát thống nhất cần đủ nhân lực tại chỗ, chứ không thể chỉ dựa vào một đầu mối quản lý. Phường cảnh báo rằng nếu năng lực quản trị không theo kịp quy mô, chất lượng bữa ăn, điều kiện nghỉ trưa và an toàn học sinh có thể chịu ảnh hưởng.
Tuy nhiên, cần giữ đúng mức độ của thông tin: đây là các nguy cơ được địa phương dự báo, không phải kết luận đã xảy ra sự cố hay chất lượng dạy học đã đi xuống. Vì vậy, khảo sát lại không nên biến thành phản ứng vội vàng trước những lo ngại chưa được kiểm chứng. Tỉnh và ngành giáo dục cần làm rõ khối lượng công việc ở từng điểm trường, nhân lực quản lý và hỗ trợ, điều kiện tổ chức bán trú, cũng như khả năng bảo đảm chuyên môn. Phụ huynh có lý do để quan tâm, nhưng điều họ cần là dữ liệu và phương án bảo vệ việc học liên tục, không phải những tin đồn về chia tách.
Khảo sát trước, quyết định sau
Phương án từ ba lên 7–8 trường có thể giúp phân định trách nhiệm và thu hẹp phạm vi quản lý, nhưng con số ấy chưa tự chứng minh mô hình mới sẽ tốt hơn. Việc tổ chức lại, nếu được xem xét, còn phải qua khảo sát, lập đề án và quyết định của cấp có thẩm quyền; hiện chưa có thời điểm được công bố cho quyết định cuối cùng. Phường cũng đề nghị thực hiện theo lộ trình phù hợp, có đủ thời gian chuẩn bị và không làm gián đoạn hoạt động giáo dục.
Khảo sát lại là bước cần thiết vì phép tính giảm 17 đầu mối chưa phản ánh hết gánh nặng vận hành ở hàng trăm lớp và nhiều địa điểm. Nhưng mục tiêu không nên là quay về nguyên trạng 20 trường, cũng không phải chia tách chỉ để làm nhỏ con số trên giấy. Tỉnh cần cân nhắc địa bàn, khả năng quản lý, nhân sự và điều kiện phục vụ học sinh trước khi chọn phương án. Kết luận hợp lý lúc này là Nam Nha Trang đang đề xuất nghiên cứu, chưa chốt chia tách; khảo sát minh bạch và lộ trình thận trọng mới quyết định việc sắp xếp trường học có thực sự nâng chất lượng hay không.
