Từ tủ sách đến cơ hội đọc tại trường
Tủ sách trường học là nguồn sách được đặt tại trường để học sinh có thể tiếp cận tài liệu đọc ngay trong môi trường học tập, đặc biệt hữu ích ở nơi nguồn sách còn hạn chế. Chương trình “Mở sách - Mở tương lai” đang mở rộng cơ hội ấy: khởi động từ tháng 1 tại Trường tiểu học Đắk Á và Trường tiểu học Bù Gia Mập, chương trình đã trao tặng tủ sách cho 79 trường tiểu học tại 9 tỉnh, thành phố tính đến hết tháng 10. Đây là bước tiến đáng kể, nhưng số trường được tiếp cận mới là một phần của câu chuyện. Giá trị của sáng kiến sẽ phụ thuộc vào việc học sinh có thể tìm, mượn và đọc sách tại trường một cách đều đặn hay không. Đưa sách đến gần các em là điều kiện đầu tiên; biến tủ sách thành một phần quen thuộc của ngày học mới là mục tiêu sâu hơn.
Cách đưa sách đến trường ở xa
Chương trình đặt mục tiêu trao tặng tủ sách cho 100 trường tiểu học trên cả nước trong năm 2026. Để tiến gần con số này, đơn vị thực hiện kết hợp trao trực tiếp và chuyển phát: trong 79 trường đã nhận sách, 15 trường tiếp nhận trực tiếp, còn 64 trường nhận qua đường chuyển phát. Cách làm này có ý nghĩa thiết thực với những trường ở xa, nơi học sinh có thể gặp nhiều hạn chế khi tiếp cận tài liệu đọc. Thay vì chỉ tập trung vào những điểm trường thuận tiện, chuyển phát giúp mạng lưới trao tặng vươn rộng hơn. Tuy vậy, một chiếc tủ có sách chưa tự động bảo đảm mọi em đều có cơ hội đọc. Nhà trường cần bố trí nơi dễ tiếp cận và duy trì cách sử dụng phù hợp với lịch sinh hoạt của học sinh.
Sách cần đi cùng hoạt động đọc
Tặng sách cho học sinh là điểm khởi đầu; khơi gợi sự tò mò và tạo dịp để các em nói về điều mình đọc mới giúp sách đi vào đời sống học đường. Chương trình đã tổ chức giao lưu tại 7 trường tiểu học ở TP.HCM mở rộng, nơi học sinh đọc sách, vẽ tranh, chia sẻ cảm nhận và kể về ước mơ của mình. Những hoạt động này biến việc đọc từ một lựa chọn riêng lẻ thành trải nghiệm có thể chia sẻ cùng bạn bè, nhà văn và Đại sứ Văn hóa đọc. Theo ông Nguyễn Thanh Tú, Giám đốc Quỹ Giáo dục Thiện Tâm, mỗi cuốn sách được trao đi là một “hạt giống tri thức”, có thể nuôi dưỡng ước mơ và động lực cho trẻ. Đó là một kỳ vọng đáng tin khi đi kèm cơ hội đọc lặp lại, chứ không chỉ một buổi giao lưu.
Mốc 100 trường là khởi đầu, không phải đích đến
Trong tháng 11, chương trình dự kiến tiếp tục đến Trường tiểu học Đoàn Thị Điểm ngày 14/11 và Trường tiểu học Châu Pha B ngày 28/11. Các điểm đến tiếp theo sẽ giúp tiến gần mục tiêu 100 trường, đồng thời đặt ra yêu cầu mở rộng mạng lưới tiếp nhận sách ở những địa bàn ngoài trung tâm đô thị. Nhưng thành công không nên chỉ được tính bằng số tủ đã trao. Bổ sung đầu sách, tạo không gian để học sinh sử dụng tủ thường xuyên và duy trì hoạt động đọc mới là những việc giúp xây dựng văn hóa đọc lâu dài. Một tủ sách có thể mở cánh cửa đến tài liệu mà trẻ khó tìm được ở nơi khác; để cánh cửa ấy luôn mở, nhà trường và chương trình cần giữ cho sách hiện diện trong sinh hoạt hằng ngày. Mốc 100 trường vì thế có ý nghĩa nhất khi mỗi điểm trường trở thành nơi học sinh thực sự muốn quay lại để đọc.
