Từ Ngày hội Văn hóa đọc đến bước ngoặt sách nói cho học sinh Huế
Việc trao tặng 345 thẻ VIP đọc sách và 4 thư viện sách nói cho học sinh, sinh viên Huế là một sáng kiến phát triển văn hóa đọc dựa trên nền tảng số, giúp các em tiếp cận kho tri thức rộng lớn mọi lúc, mọi nơi, đồng thời phản ánh xu hướng chuyển dịch từ sách in sang sách nói và tạp chí kỹ thuật số trong giáo dục hiện đại.
Điểm đáng nói ở sự kiện này không chỉ là con số 454 triệu đồng của gói tài nguyên tri thức, mà là thông điệp: muốn giữ văn hóa đọc sống động trong giới trẻ, phải đưa sách đến đúng nơi, đúng lúc, trên đúng thiết bị. Ngày 11/10, trong khuôn khổ Ngày hội Văn hóa đọc dành cho đoàn viên, thanh niên tại Trường THPT Chuyên Quốc Học Huế, nhà báo Lâm Quang Hiếu đã đại diện trao bảng tượng trưng cho 4 đơn vị: Đại học Huế, THPT Chuyên Quốc Học Huế, THPT Hai Bà Trưng và THPT Nguyễn Huệ.
Ở một thành phố vốn nổi tiếng với truyền thống hiếu học, việc đưa sách nói học sinh tiếp cận ngay trong môi trường nhà trường cho thấy một lựa chọn dứt khoát: không chờ giới trẻ quay lại với sách giấy, mà chủ động gặp các em trên không gian số nơi các em đang sống và học mỗi ngày.
345 thẻ VIP và 4 thư viện sách nói: con số nhỏ, tác động dài hạn
Gói tài nguyên tri thức lần này gồm 30 thẻ VIP loại thẻ cứng, 315 thẻ VIP loại thẻ giấy và 4 thư viện sách nói Voiz FM với tổng cộng 620 tựa sách phong phú. Đây không phải là quà tặng mang tính phong trào; đó là một hạ tầng đọc số được cài đặt trực tiếp vào đời sống học đường. Nguồn tài liệu được lựa chọn phù hợp với nhu cầu học tập, nghiên cứu khoa học và phát triển kỹ năng mềm của học sinh, sinh viên, nghĩa là được thiết kế để phục vụ cả điểm số lẫn năng lực tự học dài hạn.
Khi mỗi thẻ VIP mở ra cánh cửa vào kho hơn 2.000 đầu sách có bản quyền trên ứng dụng sách nói, giá trị không nằm ở số tiền mà ở số giờ đọc – hay đúng hơn là số giờ nghe – mà học sinh có thể tích lũy trong nhiều năm. Một câu nói có thể trích dẫn ở đây là: “Gói tài nguyên có tổng trị giá 454 triệu đồng, gồm 30 thẻ VIP loại thẻ cứng, 315 thẻ VIP loại thẻ giấy và 4 thư viện sách nói Voiz FM với tổng cộng 620 tựa sách phong phú”.
Nhìn dưới góc độ thư viện số giáo dục, 4 thư viện sách nói này giống như bốn “phòng đọc” mới được mở ngay trên điện thoại của học sinh, không giới hạn bởi giờ mở cửa, diện tích hay số ghế ngồi.
Sách nói, tạp chí số và bài toán thời gian của người trẻ
Ý tưởng xây dựng ứng dụng sách nói Voiz FM xuất phát trực tiếp từ bài toán thời gian của người trẻ trong nhịp sống hiện đại: công việc và học tập ngày càng bận rộn, thời gian ngồi tĩnh lặng đọc từng trang sách in bị thu hẹp. Thay vì cố níu giữ một thói quen đọc đã không còn phù hợp với lịch sinh hoạt dày đặc, sách nói học sinh cho phép các em “đọc bằng tai” trong những khoảng thời gian bận tay, bận mắt như khi di chuyển, tập thể dục hay làm việc nhà.
Ở đây, sách nói và tạp chí kỹ thuật số không cạnh tranh với sách giấy; chúng giải quyết một khoảng trống: những lúc mà nếu không có âm thanh, học sinh sẽ trôi vào mạng xã hội hoặc giải trí ngắn hạn. Kho tài nguyên hơn 2.000 đầu sách có bản quyền, từ Đắc nhân tâm đến Mắt biếc, Muôn kiếp nhân sinh, biến điện thoại thành một thư viện số giáo dục di động, nơi tri thức và giải trí chất lượng cùng tồn tại.
Điều này lý giải vì sao hoạt động trao tặng diễn ra đúng vào Ngày hội Văn hóa đọc: muốn văn hóa đọc tiếp tục sống, phải chấp nhận rằng “đọc” hôm nay không chỉ là lật trang giấy, mà còn là nhấn nút phát một cuốn sách nói trên tai nghe.
Tiếp cận linh hoạt và cơ hội cho học sinh có nhu cầu đặc biệt
Khi nói về bình đẳng trong giáo dục, người ta thường nghĩ đến học phí, thiết bị, chương trình học. Ít ai để ý rằng cách tiếp cận tài nguyên đọc cũng là một rào cản. Việc trao tặng thẻ đọc và thư viện sách nói giúp học sinh Huế chủ động tiếp cận tri thức mọi lúc, mọi nơi, góp phần chuyển đổi phương thức đọc truyền thống sang nền tảng số. Với sách nói, một học sinh mắt yếu, khó tập trung lâu vào trang giấy, hoặc phải phụ giúp việc nhà vẫn có thể “đọc” trọn một cuốn sách trong những khoảng thời gian ngắn bị chia nhỏ.
Thư viện số giáo dục còn mở rộng không gian học tập ngoài lớp học, tạo thói quen tích lũy tri thức chủ động và hỗ trợ thanh thiếu niên xây dựng môi trường học tập suốt đời. Khi sách không còn bị khóa trong tủ kính thư viện, mà hiện diện trên mọi thiết bị, khái niệm tài nguyên đọc miễn phí hay trả phí cũng dần dịch chuyển: giá trị lớn nhất là khả năng truy cập liên tục, không bị giới hạn bởi địa lý hay thời gian.
Từ góc nhìn đó, 345 thẻ VIP và 4 thư viện sách nói không chỉ là món quà cho bốn trường ở Huế, mà là một thông điệp: nếu muốn thế hệ trẻ đọc nhiều hơn, hãy bắt đầu bằng việc làm cho việc đọc trở nên dễ tiếp cận, linh hoạt và bao trùm mọi đối tượng.
