Bảo hiểm bắt buộc cần gắn với bảo vệ người bị nạn
Bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới là cơ chế chia sẻ rủi ro, hỗ trợ bồi thường cho bên thứ ba khi tai nạn giao thông gây thiệt hại, đồng thời nhắc chủ phương tiện về trách nhiệm khi tham gia giao thông. Hội thảo cấp Bộ tổ chức ngày 30/10/2026 tại đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang, đặt chính sách này trong mối liên hệ trực tiếp với mục tiêu bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường bộ. Học viện Cảnh sát nhân dân phối hợp với Cục Cảnh sát giao thông, Công an tỉnh An Giang và Quỹ Bảo hiểm xe cơ giới thuộc Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam tổ chức sự kiện. Đây là hướng thảo luận cần thiết: bảo hiểm xe cơ giới chỉ có ý nghĩa xã hội khi người bị thiệt hại được hỗ trợ kịp thời, chứ không dừng ở việc hoàn tất thủ tục mua bảo hiểm.
Đại tá, Tiến sĩ Cao Hoàng Long nhấn mạnh rằng ứng phó với tai nạn không thể chỉ tập trung vào phòng ngừa; cần đồng thời khắc phục hậu quả và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người bị thiệt hại. Cách tiếp cận đó làm rõ vì sao bảo hiểm trách nhiệm dân sự phải được đánh giá qua hiệu quả bồi thường và niềm tin của các bên, không chỉ qua yêu cầu chấp hành.
Khoảng cách giữa chính sách và thực tiễn
Các ý kiến tại hội thảo chỉ ra những điểm nghẽn không thể giải quyết bằng tuyên truyền đơn thuần: tỷ lệ tham gia bảo hiểm chưa tương xứng với quy mô phương tiện, một bộ phận người dân mua theo kiểu đối phó, việc kiểm tra và xử lý vi phạm còn khó, còn một số vụ bồi thường chậm và phát sinh tranh chấp. Những hạn chế này làm suy yếu mục tiêu chia sẻ rủi ro, đồng thời có thể khiến người bị nạn khó nhận được hỗ trợ đúng lúc. Vì thế, hoàn thiện quy định phải đi cùng cải thiện cách thực thi, quy trình giải quyết yêu cầu và phối hợp giữa các cơ quan, doanh nghiệp bảo hiểm.
Từ thực tiễn xét xử, Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao Lê Thanh Phong lưu ý cần rà soát, thống nhất quy định pháp luật để nâng hiệu quả giải quyết tranh chấp và bảo đảm hài hòa quyền lợi của chủ xe, doanh nghiệp bảo hiểm và người bị thiệt hại. Đây là trọng tâm đáng chú ý của hội thảo bảo hiểm bắt buộc: chính sách chỉ tạo được niềm tin khi các bên hiểu rõ trách nhiệm và có cơ chế xử lý nhất quán.
Từ tham luận đến phối hợp thực thi
Hội thảo tiếp nhận 71 bài tham luận từ các đơn vị thuộc Bộ Công an, Bộ Tài chính, Tòa án nhân dân tối cao, công an địa phương, cơ sở đào tạo, hiệp hội, doanh nghiệp bảo hiểm và giới nghiên cứu. Nội dung tập trung vào cơ sở lý luận, thực tiễn triển khai, vướng mắc trong quản lý và bồi thường, cùng đề xuất hoàn thiện pháp luật, ứng dụng công nghệ, liên thông dữ liệu và nâng hiệu quả bảo vệ quyền lợi. Quy mô và thành phần tham dự cho thấy vấn đề này không thuộc riêng ngành bảo hiểm hay lực lượng tuần tra; các cơ quan quản lý, lực lượng thực thi pháp luật và doanh nghiệp đều có phần trách nhiệm.
Đại tá Huỳnh Thanh Lâm cho biết Công an tỉnh An Giang đã tham mưu ban hành 22 nghị quyết, chương trình, kế hoạch và văn bản chỉ đạo về bảo đảm trật tự, an toàn giao thông. Con số này cho thấy nỗ lực quản lý tại địa phương, nhưng hiệu quả bảo hiểm vẫn đòi hỏi phối hợp thường xuyên giữa cơ quan chức năng và doanh nghiệp. Các đề xuất cũng cần hướng tới nhóm thường xuyên tham gia giao thông như người đi mô tô, xe gắn máy, người kinh doanh vận tải, học sinh và sinh viên.
Kết luận, hội thảo đã đặt đúng câu hỏi: làm thế nào để nghĩa vụ bảo hiểm chuyển thành sự hỗ trợ hữu ích khi tai nạn xảy ra. Câu trả lời cần nằm ở quy định rõ ràng, dữ liệu kết nối tốt hơn, kiểm tra khả thi và bồi thường minh bạch, kịp thời. Nếu thiếu những điều kiện đó, việc tham gia bảo hiểm dễ trở thành thủ tục; nếu làm được, chính sách mới góp phần bảo vệ người bị thiệt hại và củng cố trách nhiệm của chủ phương tiện.
