Trường học số là gì và vì sao Gia Lâm chọn thời điểm này?
Mô hình trường học số là cách tổ chức nhà trường mà trong đó công nghệ số giáo dục được tích hợp xuyên suốt vào quản lý, giảng dạy, học tập và đánh giá, thay thế dần sổ sách giấy, lớp học đóng và tương tác một chiều bằng hệ sinh thái số linh hoạt, kết nối dữ liệu và hỗ trợ phát triển năng lực số học sinh và giáo viên. Tại xã Gia Lâm, mô hình trường học số được chính thức ra mắt tại Trường THCS Gia Lâm với sự tham dự của lãnh đạo địa phương và các đơn vị công nghệ. Việc lựa chọn triển khai vào thời điểm trường mới được hình thành sau sắp xếp, sáp nhập Trường THCS Trâu Quỳ và Trường THCS Kiêu Kỵ cho thấy địa phương coi chuyển đổi số là giải pháp để thống nhất phương thức quản lý, kết nối dữ liệu và xây dựng lại văn hóa nhà trường ngay từ đầu.
Học bạ điện tử và quản lý số: Bước chuyển mạnh khỏi sổ giấy
Điểm gây chú ý nhất trong mô hình trường học số ở THCS Gia Lâm là quyết định áp dụng học bạ điện tử cho 100% học sinh từ năm học 2025-2026. Đây không chỉ là thay đổi hình thức lưu trữ mà là bước chuyển tư duy quản lý: dữ liệu học tập, rèn luyện được cập nhật, tra cứu và chia sẻ theo thời gian thực giữa nhà trường, phụ huynh và cơ quan quản lý. Cùng với đó, 100% cán bộ, giáo viên được trang bị và sử dụng chữ ký số, biến các quy trình hành chính từ thủ công sang điện tử, giảm lệ thuộc vào hồ sơ giấy. Hệ thống điểm danh hằng ngày bằng nhận diện khuôn mặt, kết nối thông tin với cán bộ quản lý và phụ huynh qua tin nhắn, cho thấy quản lý học sinh cũng đang dịch chuyển từ niềm tin “báo cáo cuối tuần” sang dữ liệu hiện thời và minh bạch. Đây là sự thay đổi mà phụ huynh có thể cảm nhận ngay trong đời sống thường nhật.
Công nghệ số giáo dục trong lớp học: Từ tivi 75 inch đến bài giảng E-learning
Nếu quản lý là phần “xương sống” của trường học số thì lớp học là nơi công nghệ số giáo dục phải chứng minh giá trị. THCS Gia Lâm đang xây dựng hệ sinh thái giáo dục số với bài giảng điện tử, video E-learning, tài liệu tương tác và kho học liệu số. Việc kiểm tra, đánh giá trên nền tảng số đã được triển khai cho môn Tin học và một trong bốn kỹ năng Tiếng Anh, báo hiệu sự dịch chuyển từ bài kiểm tra giấy sang đánh giá số hóa, có khả năng lưu trữ và phân tích dữ liệu học tập dài hạn. Về hạ tầng, 68/68 lớp học cùng 16 phòng bộ môn, phòng chức năng được trang bị tivi 75 inch, internet tốc độ cao, máy chiếu đa vật thể và 6 màn hình tương tác thông minh phục vụ đổi mới phương pháp dạy học. Câu hỏi không còn là “có thiết bị hay không”, mà là nhà trường biến thiết bị thành trải nghiệm học tập tích cực như thế nào.
Phát triển năng lực số cho giáo viên và năng lực số học sinh
Một trường học số đúng nghĩa không dừng ở phần mềm và thiết bị; điểm mấu chốt là năng lực số của con người. THCS Gia Lâm xác định rõ điều này khi 100% giáo viên đã tham gia khóa học trực tuyến về AI do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức trong tháng 7 và tháng 8 năm 2026, đồng thời chủ động sử dụng các công cụ AI như ChatGPT, Gemini, Google NotebookLM vào công việc chuyên môn. Trong lớp học, các tổ nhóm chuyên môn chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng công cụ số, AI trong dạy Tiếng Anh, Toán và khai thác màn hình tương tác thông minh. Về phía học sinh, năng lực số học sinh được nuôi dưỡng qua các câu lạc bộ STEM và Tiếng Anh, nơi các em tiếp cận lập trình, mô phỏng robot, thiết kế mạch điện tử, mô phỏng 3D và dùng AI hỗ trợ học tập. Tuy vậy, lãnh đạo xã nhấn mạnh: nhà trường phải hướng dẫn học sinh sử dụng công nghệ và AI an toàn, biết kiểm chứng thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân, tôn trọng bản quyền và trung thực trong học tập.
Từ mô hình thí điểm đến văn hóa số trong nhà trường
Việc xã Gia Lâm phát động Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời với chủ đề “Thực học, thực hành, làm chủ công nghệ số và trí tuệ nhân tạo để xây dựng xã hội học tập, đẩy mạnh học tập suốt đời” cho thấy mô hình trường học số không đứng một mình, mà gắn với mục tiêu rộng hơn về xã hội học tập. Lãnh đạo xã đề nghị nhà trường tiếp tục cụ thể hóa kế hoạch vận hành mô hình, xác định nội dung ưu tiên, người phụ trách và phương thức đánh giá kết quả; tăng cường chia sẻ kinh nghiệm giữa giáo viên, hỗ trợ học sinh tham gia các hoạt động học tập số. Với một trường mới sáp nhập, chuyển đổi số còn giúp kết nối dữ liệu, thống nhất phương thức quản lý, tạo điều kiện để giáo viên đổi mới và học sinh phát triển năng lực tự học, sáng tạo, sử dụng công nghệ có trách nhiệm. Nếu THCS Gia Lâm biến được những yêu cầu ấy thành thói quen hằng ngày, mô hình trường học số ở đây sẽ tiến từ “dự án công nghệ” thành “văn hóa số” của cả nhà trường.
