TP.HCM bước vào năm học 2026-2027 với trọng tâm là chất lượng không gian học
Khai giảng TP.HCM trong năm học 2026-2027 là thời điểm hệ thống giáo dục thành phố chính thức vận hành đồng loạt các phòng học mới, mô hình tổ chức dạy học kết hợp trực tiếp – trực tuyến, cùng với lộ trình nâng cấp cơ sở vật chất trường học và phối hợp y tế – an ninh, nhằm cải thiện điều kiện học tập và trải nghiệm đến trường cho học sinh ở mọi cấp độ. Điểm đáng nói là thành phố không xem lễ khai giảng chỉ là nghi thức, mà là mốc chuyển trạng thái sang một giai đoạn đầu tư mạnh vào không gian học, sức khỏe học đường và chuyển đổi số trong giáo dục. Đó là cách TP.HCM gửi thông điệp: học sinh xứng đáng có môi trường học tập tương xứng với kỳ vọng phát triển đô thị.
Sáng 5-9, lễ khai giảng diễn ra theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến từ điểm cầu chính tại Trường THPT Trần Khai Nguyên, kết nối đến tất cả cơ sở giáo dục để tiếp sóng chương trình chung toàn quốc từ 7 giờ 30 đến 8 giờ 30. Cách tổ chức này cho thấy thành phố xem hạ tầng số là một phần của cơ sở vật chất trường học, không tách rời khỏi lớp học truyền thống. Khi Bí thư Thành ủy nhấn mạnh yêu cầu về một nền giáo dục “nổi trội, hiện đại, hội nhập, ứng dụng mạnh mẽ khoa học – công nghệ và chuyển đổi số, nhưng trên hết phải nhân văn và lấy người học làm trung tâm”, đó là quan điểm vừa tham vọng vừa đặt rõ trách nhiệm cho đội ngũ giáo dục.
1.027 phòng học mới: con số quan trọng nhưng không chỉ là thành tích
Việc đưa vào sử dụng 1.027 phòng học mới TP.HCM trước ngày khai giảng, vượt 27 phòng so với chỉ tiêu, dễ bị nhìn như một con số thành tích. Thực ra, đây là lời giải mà thành phố buộc phải đưa ra cho bài toán quá tải học sinh, sĩ số cao và thiếu không gian cho các mô hình dạy học mới. Mục tiêu 300 phòng học trên 10.000 dân trong độ tuổi đi học và Chiến dịch thi đua “150 ngày đêm hoàn thành 1.000 phòng học phục vụ năm học 2026-2027” cho thấy chính quyền đã dám đặt ra ngưỡng rõ ràng, đo đếm được, thay vì nói chung chung về cải thiện cơ sở vật chất trường học.
Việc hoàn thành 53/53 dự án để kịp khai giảng là một quyết định mang tính chính sách: chấp nhận sức ép tiến độ để học sinh được hưởng lợi ngay trong năm học mới, thay vì tiếp tục học trong điều kiện chật chội và tạm bợ. Đáng chú ý hơn, nhóm dự án giai đoạn 2 với 20 công trình, 321 phòng học xây mới và 288 phòng học tăng thêm, dự kiến hoàn thành trong tháng 12-2026, cho thấy đây không phải cao trào ngắn hạn mà là kế hoạch có quỹ đạo dài. Học sinh vì thế không chỉ có thêm bàn ghế, mà có cơ hội học trong những không gian được thiết kế cho lớp học hiện đại, gắn với chuyển đổi số và hoạt động trải nghiệm.
Cơ sở vật chất trường học và bài kiểm tra về năng lực tổ chức của thành phố
Nếu nhìn kỹ vào công tác chuẩn bị cho khai giảng TP.HCM, có thể thấy thành phố đang biến việc đầu tư cơ sở vật chất trường học thành một bài kiểm tra năng lực phối hợp hệ thống. Sở GD-ĐT đã rà soát kết nối mạng, màn hình LED, âm thanh ngoài trời ở các trường – những hạng mục thường dễ bị xem là “phụ” nhưng lại quyết định trải nghiệm của học sinh trong học trực tuyến, sinh hoạt tập thể và các hoạt động giáo dục kỹ năng. Song song đó, việc phối hợp với chính quyền địa phương, lực lượng công an, các sở ngành để phân luồng giao thông, bảo đảm an ninh trật tự, chuẩn bị nguồn điện dự phòng, phương án che mưa nắng và y tế cho thấy giáo dục được đặt trong tổng thể đời sống đô thị, chứ không phải “việc riêng” của ngành.
Đáng chú ý, công tác khám sức khỏe toàn dân với gần 4 triệu người tham gia, đạt hơn 30% dân số, trong đó có nhóm học sinh, sinh viên, là bước đi gián tiếp nhưng quan trọng đối với chất lượng học tập. Khi Sở Y tế ban hành bộ tiêu chí đánh giá nhân lực khám sức khỏe và xây dựng mô hình sức khỏe người dân để nhận diện vấn đề ưu tiên, học sinh trở thành đối tượng được bảo vệ tốt hơn trước các nguy cơ sức khỏe học đường. Từ góc độ người học, một thành phố biết gắn phòng học mới TP.HCM với an ninh, y tế, giao thông và dữ liệu sức khỏe nghĩa là môi trường đến trường không chỉ rộng hơn, mà an toàn và được chăm sóc có hệ thống.
Giải pháp nâng chất học tập: không chỉ thêm phòng mà phải đổi cách dạy
Các giải pháp của Sở GD-ĐT sẽ chỉ có ý nghĩa khi 1.027 phòng học mới được sử dụng như không gian đổi mới sư phạm chứ không bị biến thành phiên bản lớn hơn của lớp học cũ. Việc tổ chức lễ khai giảng trực tiếp kết hợp trực tuyến là tín hiệu đầu tiên: ngành giáo dục đang buộc toàn bộ hệ thống chấp nhận và làm quen với mô hình dạy học có hạ tầng số là trục chính. Từ đó, việc đầu tư mạng, màn hình, âm thanh không chỉ phục vụ nghi thức khai giảng mà phải được khai thác cho dạy học tương tác, lớp học đảo ngược, sinh hoạt chủ đề và hoạt động hướng nghiệp.
Khi người đứng đầu chính quyền thành phố nhấn mạnh yêu cầu “giáo dục nhân văn, lấy người học làm trung tâm”, thông điệp này không thể dừng ở diễn văn. Trong không gian lớp học mới, nhà trường có thêm cơ sở để giảm sĩ số, tổ chức các nhóm học linh hoạt, tăng giờ thực hành, thảo luận, thay vì dạy nhồi nhét để kịp chương trình. Sự phối hợp với lực lượng công an và y tế cũng là nền cho việc xây dựng trường học an toàn, coi sức khỏe và tâm lý học sinh là một phần của chất lượng giáo dục, chứ không phải việc phụ. Nếu không đi kèm các thay đổi đó, cơ sở vật chất mới chỉ đem lại cảm giác khang trang, chứ chưa bảo đảm một bước tiến thực sự trong chất lượng học tập.
Kết luận: phòng học mới chỉ là điểm khởi đầu cho cam kết với người học
Nhìn từ người học, năm học 2026-2027 ở TP.HCM là sự giao thoa giữa những con số và những cam kết. 1.027 phòng học mới, 53 dự án hoàn thành, 20 dự án giai đoạn 2 đang triển khai – đó là các chỉ báo cho thấy thành phố đã bắt đầu đối xử nghiêm túc với bài toán không gian học. Nhưng giá trị thực sẽ được đo bằng việc học sinh có bớt học ca ba, có được ngồi trong lớp học đúng chuẩn, có học được những tiết học có tương tác, sáng tạo, và có được bảo vệ về sức khỏe tinh thần lẫn thể chất khi đến trường.
Thành phố đã gửi một thông điệp rõ: giáo dục phải đi trước một bước trong giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ. Bước đi trước ấy không chỉ là tăng phòng học, mà là sẵn sàng kết nối giáo dục với y tế, an ninh, giao thông và chuyển đổi số. Nếu các phòng học mới TP.HCM được sử dụng đúng như tinh thần “nhân văn, lấy người học làm trung tâm”, học sinh sẽ là nhóm hưởng lợi lớn nhất từ đợt khai giảng này – không chỉ bằng trải nghiệm lễ khai giảng mới lạ, mà bằng cả một năm học được thiết kế tốt hơn cho việc học và trưởng thành.
