Phán quyết cho đường dây lừa đảo quy mô lớn
Lừa đảo cắt đá tìm ngọc là thủ đoạn dụ người xem livestream chuyển tiền mua đá hoặc góp vốn, trong khi kết quả “trúng ngọc” được dàn dựng để chiếm đoạt tài sản. Đây là cách thức phạm tội có tổ chức, tận dụng niềm tin và tương tác trực tuyến để biến nhiều khoản chuyển nhỏ thành thiệt hại lớn.
Tòa tuyên án 36 bị cáo trong vụ án lừa đảo qua livestream trên Facebook; các bị cáo cùng bị kết tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Theo cáo buộc, đường dây chiếm đoạt hơn 263 tỷ đồng của hơn 32.000 người qua hơn 114.200 giao dịch vào 25 tài khoản ngân hàng. Quy mô này khiến án vụ livestream trở thành lời cảnh báo rõ ràng: một phiên phát trực tiếp được dàn dựng có thể tạo ra thiệt hại trên diện rộng, dù từng người tham gia chỉ chuyển số tiền riêng lẻ.

Ba bị cáo giữ vai trò chính nhận án nặng nhất
Trần Thị Chi, trú phường Móng Cái 2, bị tuyên 17 năm tù; Vũ Văn Hải, trú phường Móng Cái 3, nhận 14 năm; Dương Văn Cảnh, trú phường Móng Cái 1, nhận 13 năm tù. Cả ba bị kết án về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản và được xác định là những người giữ vai trò chính trong vụ án. Các bị cáo còn lại lĩnh án từ 7 đến 13 năm tù.
Bản án cho thấy trách nhiệm hình sự được phân hóa, nhưng không xóa đi khoảng cách đáng kể giữa khoản lợi một số người nhận và tổng số tiền bị cáo buộc chiếm đoạt trong thời gian họ tham gia. Trước đó, hồ sơ nêu một số người làm bình luận hoặc chăm sóc khách hàng chỉ hưởng lợi vài triệu đồng nhưng bị cáo buộc cùng đồng phạm chiếm đoạt nhiều tỷ đồng. Sự chênh lệch ấy là điểm cần được cân nhắc khi nhìn vào vai trò từng người, song không làm nhẹ đi hậu quả của việc tiếp tay cho một kịch bản lừa đảo.

Kịch bản livestream và tranh luận tại phiên tòa
Theo hồ sơ, từ tháng 8/2024, một nhóm người Trung Quốc tuyển người Việt ở khu vực biên giới sang Đông Hưng, tỉnh Quảng Tây, để tham gia hoạt động phạm tội. Các phòng livestream phân công người dẫn giới thiệu cách chơi, tài khoản ảo bình luận tạo lòng tin và nhân viên hướng dẫn khách chuyển tiền. Nhóm tổ chức dùng đá đã xử lý màu, dàn dựng kết quả tìm thấy ngọc rồi yêu cầu người chơi trả tiền mua đá, thuế hoặc phí.
Trong phần tranh tụng trước khi nghị án kéo dài, luật sư và các bị cáo đề nghị không áp dụng một số tình tiết tăng nặng, đồng thời nêu các tình tiết giảm nhẹ để xin xem xét hình phạt. Cáo trạng xác định có tình tiết phạm tội có tổ chức và phạm tội từ hai lần trở lên; một số bị cáo thành khẩn khai báo, phần lớn đã đầu thú, và có người nộp lại một phần tiền để khắc phục hậu quả. Cuộc tranh luận này cho thấy việc xác định mức án không chỉ dựa vào tổng thiệt hại mà còn vào hành vi và tình tiết của từng bị cáo.

Bồi thường chưa khép lại toàn bộ thiệt hại
Hội đồng xét xử buộc các bị cáo liên đới hoàn trả gần 6 tỷ đồng cho 211 bị hại. Tuy nhiên, phần trách nhiệm dân sự liên quan đến hơn 257 tỷ đồng của những người chuyển tiền chưa xác định được nhân thân, lai lịch và chưa yêu cầu bồi thường được tách để giải quyết bằng vụ án khác khi đủ điều kiện. Vì vậy, bản án hình sự đã tuyên nhưng việc xử lý hậu quả đối với nhiều người bị hại vẫn chưa hoàn tất.
Những người từng chuyển tiền vào các buổi phát trực tiếp là nhóm chịu ảnh hưởng trực tiếp, còn việc nhận diện người tổ chức và điều hành ở Trung Quốc vẫn tiếp tục được điều tra trong phần vụ án đã tách. Phán quyết với 36 bị cáo là bước xử lý cần thiết, nhưng quy mô hơn 32.000 bị hại đòi hỏi cả việc truy trách nhiệm lẫn giải quyết bồi thường phải được theo đuổi đến cùng. Livestream không biến một lời hứa trúng thưởng thành cơ hội đáng tin; trong vụ này, đó là lớp vỏ của một đường dây chiếm đoạt tài sản.






