Khi phim công sở Hàn thôi kể lại những câu chuyện cũ
Winning the Lottery Doesn’t Mean Quitting Work là một phim truyền hình Hàn Quốc về công sở đặt câu hỏi lại ý nghĩa của việc đi làm bằng cách kết hợp mô típ giả tưởng trúng số với đời sống văn phòng đầy mệt mỏi, qua đó mở rộng cách kể chuyện quen thuộc của dòng phim này và gợi suy nghĩ cho người xem về giá trị công việc lẫn đồng nghiệp.
Trong nhiều năm, phim Hàn Quốc công sở thường bị kẹt trong hai mô típ: hoặc là câu chuyện anh hùng, nơi một nhân viên xuất sắc dám đối đầu ban lãnh đạo để vạch trần tham nhũng và bất công; hoặc là lát cắt đời thường về những người âm thầm làm tốt việc giữa bất hợp lý tổ chức và đấu đá nội bộ, chủ yếu để khán giả tìm thấy đồng cảm và an ủi. Nói cách khác, phim truyền hình Hàn Quốc về đề tài này thường bị chia đôi thành “giả tưởng” và “hiện thực”. Vấn đề là, cả hai kiểu đều đã bắt đầu nhàm: hoặc quá lý tưởng, hoặc quá cam chịu. Đó là chỗ Winning the Lottery Doesn’t Mean Quitting Work bước vào, và thẳng tay phá khung.
Một tấm vé số và cú xoay trục của mô típ giả tưởng – hiện thực
Loạt phim gốc dài 10 tập của TVING mang tên Winning the Lottery Doesn’t Mean Quitting Work được chuyển thể từ tiểu thuyết mạng cùng tên và là màn ra mắt trên sóng truyền hình của đạo diễn Yoon Young Bin, người từng chỉ đạo phim điện ảnh Gangneung. Điều đáng nói không phải ở xuất thân mà ở lựa chọn thẩm mỹ: đây là phim Hàn Quốc công sở hiếm hoi kết hợp đầy khéo léo cả hai mô típ giả tưởng và hiện thực trong cùng một câu chuyện.
Yếu tố giả tưởng nằm ở cú trúng số bất ngờ của nhân vật Gong Eun Tae (Lee Jun Yuk), một nhân viên văn phòng bình thường đang kiệt quệ vì công việc lẫn các mối quan hệ. Thay vì dùng vé số như chiếc đũa thần giúp nhân vật thoát khỏi công ty, bộ phim biến nó thành ẩn dụ: trong bối cảnh giá nhà đất tăng vọt, trúng số không còn đủ sức thay đổi đời người, nhưng vẫn là một “chỗ dựa an toàn”. Còn yếu tố hiện thực nằm ở chỗ: Eun Tae không bỏ việc, không bùng nổ anh hùng, mà tiếp tục đi làm – chỉ khác là lần này anh có đủ an toàn để sống thành thật hơn với chính mình và đồng nghiệp.
Hành trình của Eun Tae: khi ý nghĩa công việc quan trọng hơn tiền
Điểm sắc sảo nhất của Winning the Lottery Doesn’t Mean Quitting Work là cách phim dùng hành trình của Eun Tae để hỏi lại: công việc có thể mang lại hạnh phúc hay không, nếu ta bớt sợ hãi? Bộ phim miêu tả ý nghĩa thực sự của công việc và giá trị của đồng nghiệp thông qua ẩn dụ trúng xổ số, rồi đặt nhân vật vào tình huống phải lựa chọn lại cách sống nơi công sở.
Trước khi trúng số, Eun Tae bất lực tuân theo logic tổ chức, chấp nhận cô đơn và im lặng. Sau khi có “chỗ dựa an toàn”, anh bắt đầu chia sẻ ý kiến và cảm xúc trung thực với đồng nghiệp, từ đó tìm thấy sự thỏa mãn trong chính công việc từng khiến mình kiệt sức. Phim không tô hồng văn hóa làm việc, nhưng cũng không cổ vũ bỏ việc như lối thoát duy nhất. Thay vào đó, nó gợi ra những câu hỏi rất đời: “Liệu tôi có thể sống như thế này ngay cả khi tôi không có số tiền này không?”; “Liệu bạn có thể có được hạnh phúc thông qua công việc nếu bạn có thêm một chút can đảm?” Đây là những câu hỏi mà bất kỳ nhân viên văn phòng nào cũng có thể soi chiếu.
Tại sao bộ phim chạm tới nhân viên văn phòng hôm nay
Winning the Lottery Doesn’t Mean Quitting Work không chỉ là một câu chuyện giải trí; nó là phản ứng trước cảm giác bị xem nhẹ của cả một thế hệ nhân viên văn phòng. Đạo diễn Yoon Young Bin thẳng thắn nói ông cảm thấy chúng ta đang sống trong một thế giới mà giá trị của việc hoàn thành tốt nhiệm vụ và nỗ lực làm việc tại công ty thường bị xem nhẹ. Khi phim truyền hình Hàn Quốc lâu nay hoặc thần tượng hóa “anh hùng công sở”, hoặc ru ngủ người xem bằng sự cam chịu, bộ phim này chọn cách tôn vinh nỗ lực bình thường nhưng không đánh mất bản sắc cá nhân.
Chính vì thế, phim mang đến sự thoải mái, đồng cảm và cả niềm vui tưởng tượng cho nhân viên văn phòng ngoài đời thực. Thay vì hô hào “hãy nghỉ việc để được sống”, phim đặt một giả định táo bạo hơn: nếu có thêm một chút an toàn và can đảm, liệu chúng ta có thể tìm thấy ý nghĩa ngay trong công việc hiện tại? Trong bối cảnh văn hóa làm việc Đông Á thường đề cao hy sinh và kỷ luật, lựa chọn kể chuyện này là một lời nhắc nhẹ nhưng sắc: cân bằng không phải lúc nào cũng đến từ việc rời bỏ, đôi khi nó bắt đầu từ việc dám nói thật và dám sống khác đi ngay trong chính văn phòng của mình.
