World Cup, quỹ “Legacy” và bước ngoặt World Cup 2026 tài chính
Cuộc tranh cãi giữa các thành phố đăng cai Mỹ và FIFA về khoản hỗ trợ từ quỹ “Legacy” là cuộc đối đầu quanh câu hỏi: World Cup là một lễ hội bóng đá ngắn hạn, hay là công cụ tài chính dài hạn để đầu tư cho cộng đồng khi sự kiện đã kết thúc, và ai phải chịu trách nhiệm chi trả cho lời hứa phát triển đó.
Theo một báo cáo, lãnh đạo nhiều thành phố đăng cai cho biết FIFA từng nhiều lần cam kết mỗi địa phương sẽ nhận hỗ trợ từ quỹ “Legacy” để đầu tư hạ tầng bóng đá và các dự án xã hội sau giải đấu, nhưng đến nay tiền vẫn chưa được chuyển. Chính sự chậm trễ này đã biến World Cup 2026 tài chính thành một cuộc đàm phán căng thẳng: các thành phố không còn chấp nhận vai trò “bên chịu chi phí” mà muốn trở thành đối tác bình đẳng. Đây không chỉ là câu chuyện nợ – trả, mà là tranh luận về mô hình World Cup kiểu mới, nơi FIFA hỗ trợ cộng đồng phải gắn với cam kết cụ thể chứ không chỉ là khẩu hiệu.
Thành phố đăng cai Mỹ: từ “chủ nhà chịu chi” thành nhà đàm phán sự kiện thể thao
Danh sách các thành phố đăng cai Mỹ trải dài từ Seattle, San Francisco, Los Angeles, Dallas, Kansas City, Atlanta, Philadelphia, Miami, Boston đến khu vực New York/New Jersey. Đây đều là những đô thị lớn, có sức mạnh tài chính và chính trị, nên họ không nhìn World Cup chỉ như một vinh dự biểu tượng. Khi các địa phương này đồng loạt thúc giục FIFA giải ngân, đó là tín hiệu rõ ràng rằng họ đang dùng World Cup như công cụ đàm phán sự kiện thể thao để yêu cầu phần “di sản” tương xứng với công sức và nguồn lực bỏ ra.
Báo cáo cho biết nhiều thành phố đã chủ động liên hệ FIFA để yêu cầu cập nhật tiến độ giải ngân khoản hỗ trợ. Ở đây, sự chủ động quan trọng không kém con số tiền hỗ trợ: các đô thị Mỹ coi mình là bên đồng kiến tạo sản phẩm World Cup, chứ không phải nhà cung cấp dịch vụ hậu cần miễn phí. Họ đang gửi đi thông điệp: nếu FIFA có thể đạt doanh thu kỷ lục trong chu kỳ 2023-2026, thì cộng đồng địa phương cũng phải được nhận lại lợi ích rõ ràng, có thể đo đếm.
Chiến lược “chi phí xây dựng bằng không” và cách các thành phố tận dụng World Cup
Khác với mô hình xây mới ồ ạt, Mỹ cùng Mexico và Canada theo đuổi chiến lược “chi phí xây dựng bằng không” cho hạng mục thi đấu chính, tận dụng hệ thống sân vận động và hạ tầng thể thao hiện đại đã có sẵn. Điều này giảm đáng kể gánh nặng tài sản bỏ hoang sau giải, cho phép nguồn lực chuyển sang nâng cấp quản lý, giao thông kết nối và trải nghiệm du khách. Từ góc nhìn của các thành phố đăng cai Mỹ, đây là cơ hội độc đáo: khi không phải dồn quá nhiều cho xây mới, họ có thể đòi hỏi các khoản đầu tư mềm vào cộng đồng, trường học, sân bóng cơ sở, chương trình xã hội.
World Cup được mô tả như một “công trường” tạo việc làm, hạ tầng và dịch vụ mà tác động của nó kéo dài cả sau khi giải đấu khép lại. Đó là khi tình yêu bóng đá toàn cầu được đặt vào một hệ sinh thái thương mại vận hành chặt chẽ. Các thành phố Mỹ hiểu rõ điều này: nếu không gắn FIFA hỗ trợ cộng đồng vào các cam kết cụ thể, dòng tiền sẽ chỉ chảy một chiều về phía tổ chức điều hành, trong khi nơi gánh áp lực hạ tầng và dân số lại chính là địa phương.
FIFA kỷ lục doanh thu, địa phương đòi phần công bằng từ World Cup 2026 tài chính
Ở cấp độ quản lý, FIFA đang bước vào chu kỳ kinh doanh được đánh giá là thành công nhất lịch sử, với doanh thu dự kiến rất lớn cho giai đoạn 2023–2026 nhờ mở rộng giải lên 48 đội và tăng số trận đấu. Một báo cáo cho rằng giải đấu kéo dài 39 ngày này góp phần đưa tổng doanh thu chu kỳ lên mức kỷ lục khoảng 15 tỷ USD. Càng nhiều trận, càng nhiều gói tài trợ, bản quyền, thì câu hỏi “di sản cho cộng đồng ở đâu?” càng trở nên gay gắt.
Trong bối cảnh đó, việc các thành phố đăng cai Mỹ tập trung vào quỹ “Legacy” không phải chi tiết phụ, mà là phép thử niềm tin. Nếu khoản hỗ trợ FIFA hỗ trợ cộng đồng tiếp tục chỉ tồn tại trong những lời nói miệng, các địa phương sẽ coi đây là tín hiệu rằng mô hình World Cup hiện tại ưu ái trung ương, bỏ quên cơ sở. Ngược lại, nếu yêu cầu thanh toán được đáp ứng đầy đủ, chúng ta đang chứng kiến một bước chỉnh lại cán cân quyền lực: World Cup không chỉ là sân khấu của FIFA, mà là thỏa thuận tài chính nhiều bên, trong đó thành phố là tác nhân biết đòi hỏi phần công bằng.
