Khám phá sở thích, cùng nhau

Deal thật, đánh giá chân thực và câu chuyện mua sắm từ những người cùng sở thích với bạn — mỗi ngày trên Sammfy.

Khám phá sở thích, cùng nhauDeal thật, đánh giá chân thực và câu chuyện mua sắm từ những người cùng sở thích với bạn — mỗi ngày trên Sammfy.

Thị trường carbon có thể mở lối cho dòng vốn xanh vào Việt Nam như thế nào?

Thị trường carbon có thể mở lối cho dòng vốn xanh vào Việt Nam như thế nào?
Sở thích|Đông Nam Á

Định giá carbon để biến mục tiêu khí hậu thành quyết định đầu tư

Thị trường carbon là cơ chế giao dịch hạn ngạch phát thải và tín chỉ carbon, giúp đưa lượng khí nhà kính giảm được vào các quyết định kinh tế của doanh nghiệp và dự án. Tại sự kiện thúc đẩy thị trường carbon Việt Nam ngày 13/11, John Robert Cotton, Giám đốc Chương trình đối tác chuyển dịch năng lượng Đông Nam Á thuộc UNOPS, nhận định cơ chế này có thể bổ trợ mục tiêu phát thải ròng bằng 0 của Việt Nam. Đây là hướng đi đáng chú ý: thay vì xem giảm phát thải chỉ là nghĩa vụ tuân thủ, doanh nghiệp có thể tính chi phí carbon vào kế hoạch đầu tư, từ đó có động lực đổi mới công nghệ và dùng năng lượng hiệu quả hơn. Định giá phát thải không tự tạo ra vốn, nhưng có thể làm rõ dự án nào giảm được khí nhà kính và biến kết quả ấy thành giá trị có thể giao dịch. Đó là nền tảng để dòng vốn xanh tìm đến.

Cơ hội hút vốn lớn, nhưng giao dịch còn ở bước khởi đầu

Lộ trình hướng tới phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 cần lượng vốn đầu tư lớn, vượt khả năng chỉ dựa vào ngân sách. Theo ông Cotton, thị trường carbon có thể huy động nguồn lực ngoài ngân sách; cơ chế tại Điều 6 của Thỏa thuận Paris còn mở cơ hội tiếp cận vốn xanh quốc tế cho các dự án. Tuy nhiên, khoảng cách giữa tiềm năng và thực tế vẫn đáng kể. Sàn giao dịch carbon Việt Nam vận hành từ ngày 29/6; hạn ngạch giai đoạn 2025–2026 được phê duyệt ở mức 511 triệu tấn CO2e, phân bổ cho 110 cơ sở trong các ngành nhiệt điện, sắt thép và xi măng. Sau gần năm tháng, giao dịch mới đạt 1.310 tấn CO2e. Những con số này cho thấy hạ tầng đã hình thành, nhưng thanh khoản và mức độ tham gia chưa đủ để coi thị trường là kênh vốn trưởng thành.

Giai đoạn thí điểm hệ thống trao đổi hạn ngạch phát thải dự kiến kéo dài đến hết năm 2028; đấu giá hạn ngạch được dự kiến áp dụng từ năm 2029, tạo thêm nguồn thu ngân sách có thể tái đầu tư cho giảm phát thải trong công nghiệp. Trước mắt, Việt Nam cần hoàn thiện hệ thống đo đạc, báo cáo và thẩm định (MRV), đồng thời giúp doanh nghiệp nâng năng lực tham gia. Nếu dữ liệu phát thải thiếu nhất quán hoặc tín chỉ khó xác minh, nhà đầu tư sẽ khó phân biệt dự án có tác động thật với tuyên bố xanh. Vì vậy, quy mô hạn ngạch là điểm xuất phát, không phải bằng chứng cho thấy vốn đã chảy vào.

Luật rõ, quyền lợi minh bạch mới tạo niềm tin

Dòng vốn quốc tế chỉ đến bền vững khi kết quả giảm phát thải có thể kiểm chứng và quyền sở hữu được xác định rành mạch. Trong thảo luận về dự án sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường, đại biểu Thạch Phước Bình đề nghị làm rõ điều kiện chuyển giao quốc tế kết quả giảm phát thải và tín chỉ carbon; việc chuyển giao cần được cơ quan nhà nước có thẩm quyền chấp thuận trước. Khung pháp lý cũng cần quy định cụ thể trình tự, thủ tục, điều kiện chấp thuận cùng cơ chế điều chỉnh, đình chỉ hoặc thu hồi. Những yêu cầu ấy không nên bị xem là rào cản hành chính: chúng bảo vệ mục tiêu quốc gia và ngăn một kết quả giảm phát thải bị tính trùng cho nhiều bên.

Quyền sở hữu cũng không thể mặc nhiên trao toàn bộ cho chủ dự án nếu tín chỉ được tạo ra từ rừng tự nhiên, tài sản công, ngân sách nhà nước hoặc đóng góp của cộng đồng. Luật cần gắn quyền hưởng lợi với nguồn lực đầu tư, quyền sử dụng hợp pháp và thỏa thuận giữa các bên; nếu không, tranh chấp sẽ làm suy giảm niềm tin của cả người dân lẫn nhà đầu tư. Tác động của minh bạch không chỉ nằm trên sàn giao dịch. Trong chính sách môi trường nói chung, đại biểu Lê Thị Ngọc Linh lưu ý việc người dân phân loại rác nhưng rác vẫn bị thu gom chung sẽ lãng phí công sức, chi phí và làm giảm niềm tin; chính sách hỗ trợ hộ khó khăn cũng cần tránh đẩy thêm gánh nặng cho người dân. Bài học rộng hơn rất rõ: quy tắc chỉ có giá trị khi thực thi công bằng và người đóng góp được bảo đảm quyền lợi.

Điều kiện để biến tiềm năng thành dòng vốn thật

Thị trường carbon có thể trở thành cầu nối giữa cam kết khí hậu và vốn đầu tư, nhưng không phải lối tắt. Muốn vốn xanh quốc tế đến với dự án trong nước, Việt Nam cần đồng thời hoàn thiện MRV, bảo đảm tín chỉ có chất lượng, tránh tính trùng, công khai quyền sở hữu và phân chia lợi ích hợp lý. Doanh nghiệp cũng cần nhìn thấy lợi ích kinh tế cụ thể từ giảm phát thải, thay vì chỉ đối phó với quy định. Khi các điều kiện ấy được đáp ứng, tín chỉ carbon mới là tài sản đáng tin cậy, còn giao dịch mới có thể hỗ trợ đổi mới công nghệ và huy động thêm nguồn lực ngoài ngân sách. Kết luận quan trọng không nằm ở việc mở sàn thật nhanh, mà ở việc xây dựng một thị trường đủ minh bạch để nhà đầu tư tin và người dân không bị gạt khỏi lợi ích.

Sammfy nhận hoa hồng khi bạn mua sắm qua liên kết của chúng tôi, bạn không phải trả thêm chi phí.

You May Also Like

Comments
Viết gì đó...
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên chia sẻ suy nghĩ!