Khám phá sở thích, cùng nhau

Deal thật, đánh giá chân thực và câu chuyện mua sắm từ những người cùng sở thích với bạn — mỗi ngày trên Sammfy.

Khám phá sở thích, cùng nhauDeal thật, đánh giá chân thực và câu chuyện mua sắm từ những người cùng sở thích với bạn — mỗi ngày trên Sammfy.

Thị trường carbon có thể mở cửa dòng vốn xanh quốc tế ra sao?

Thị trường carbon có thể mở cửa dòng vốn xanh quốc tế ra sao?
Sở thích|Đông Nam Á

Định giá carbon biến mục tiêu khí hậu thành quyết định đầu tư

Thị trường carbon là cơ chế định giá và giao dịch hạn ngạch phát thải hoặc tín chỉ carbon, qua đó tạo động lực tài chính để doanh nghiệp cắt giảm khí nhà kính và giúp các dự án giảm phát thải tiếp cận nguồn lực. Tại sự kiện bên lề COP31 ngày 13/11/2026, ông John Robert Cotton, Giám đốc Chương trình Đối tác Chuyển dịch Năng lượng Đông Nam Á thuộc UNOPS, nhận định cơ chế này có thể bổ trợ mục tiêu phát thải ròng bằng 0 của Việt Nam. Điểm đáng chú ý không nằm ở việc tạo thêm một nghĩa vụ tuân thủ, mà ở cách đưa chi phí phát thải vào bảng cân đối kế toán. Khi phát thải có giá, giảm phát thải doanh nghiệp có thể trở thành lựa chọn đầu tư gắn với hiệu quả năng lượng và đổi mới công nghệ. Đây là bước chuyển cần thiết: cam kết khí hậu chỉ có sức nặng khi doanh nghiệp nhìn thấy lý do kinh tế để hành động.

Bài toán vốn khiến cơ chế này trở nên cấp thiết. Lộ trình hướng tới phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 đòi hỏi nguồn đầu tư lớn hơn khả năng ngân sách, nên tài chính carbon có thể bổ sung kênh huy động ngoài nhà nước. Theo ông Cotton, thị trường có thể vừa khuyến khích doanh nghiệp đầu tư giảm phát thải, vừa tạo nguồn thu ngân sách khi đấu giá hạn ngạch được áp dụng, dự kiến từ năm 2029; nguồn thu đó có thể quay lại hỗ trợ giảm phát thải trong công nghiệp. Với Điều 6 của Thỏa thuận Paris, các dự án còn có cơ hội tiếp cận vốn xanh quốc tế. Nhưng cơ hội này không tự động thành dòng vốn: nhà đầu tư cần thấy quy tắc rõ ràng, kết quả giảm phát thải đáng tin cậy và khả năng theo dõi được.

Thị trường carbon có thể mở cửa dòng vốn xanh quốc tế ra sao?

Nền móng đã có, nhưng giao dịch còn hạn chế

Việt Nam đã chuyển từ xây dựng khung pháp lý sang thiết lập hạ tầng giao dịch. Sàn giao dịch carbon trong nước khai trương ngày 29/6/2026; hệ thống thí điểm phân bổ tổng hạn ngạch khoảng 511 triệu tấn CO₂ tương đương cho 110 cơ sở thuộc ba ngành nhiệt điện, sắt thép và xi măng trong giai đoạn 2025–2026. Các cơ sở này chiếm khoảng 40% tổng phát thải khí nhà kính quốc gia. Quy mô thí điểm cho thấy đây không phải một chương trình bên lề, mà là phép thử với những ngành phát thải đáng kể. Tuy vậy, số lượng hạn ngạch được phân bổ chưa đồng nghĩa thị trường đã sâu hay thanh khoản. Sau gần năm tháng vận hành, lượng giao dịch được ghi nhận chỉ là 1.310 tấn CO₂ tương đương. Khoảng cách giữa quy mô phát thải thuộc diện quản lý và lượng giao dịch cho thấy điều kiện để biến hạ tầng thành thị trường thực chất vẫn cần được hoàn thiện.

Thời gian thí điểm dự kiến kéo dài đến hết năm 2028, trước mục tiêu vận hành chính thức từ năm 2029. Hai đến ba năm tới vì thế là giai đoạn quyết định: quy định, hệ thống dữ liệu và cách doanh nghiệp tham gia phải đủ rõ để thị trường không chỉ tồn tại trên sàn. Nhận định của đại diện UNDP rằng ngày càng nhiều quốc gia dùng thị trường carbon để giảm phát thải với chi phí hiệu quả và huy động tài chính khí hậu cũng đặt Việt Nam trước yêu cầu kết nối với chuẩn mực quốc tế. Nếu thiếu khả năng so sánh và kiểm chứng, tín chỉ hay kết quả giảm phát thải sẽ khó thuyết phục bên mua và nhà đầu tư. Tốc độ xây dựng thị trường là lợi thế ban đầu; chất lượng vận hành mới quyết định lợi thế ấy có chuyển thành vốn hay không.

Thị trường carbon có thể mở cửa dòng vốn xanh quốc tế ra sao?

Minh bạch và năng lực đo lường là điều kiện tạo niềm tin

Muốn hút vốn xanh quốc tế, Việt Nam cần ưu tiên độ tin cậy của dữ liệu, không chỉ mở rộng quy mô giao dịch. Phó cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu Bùi Đức Hiếu cho biết cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống đo đạc, báo cáo và thẩm định (MRV), đồng thời nâng năng lực và mức độ sẵn sàng của doanh nghiệp tham gia. Đây là nền tảng để xác định lượng phát thải và mức giảm thải một cách nhất quán, hạn chế nghi ngờ về chất lượng kết quả. UNDP đã hỗ trợ xây dựng Hệ thống đăng ký quốc gia về hạn ngạch phát thải và tín chỉ carbon, kết nối hệ thống này với Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội và Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam. Hạ tầng số giúp theo dõi hạn ngạch, tín chỉ và giao dịch; nhưng hiệu quả sau cùng vẫn phụ thuộc vào dữ liệu chính xác và quy trình được thực hiện nghiêm.

Minh bạch thông tin cũng cần đi cùng kỷ luật thị trường. UNDP và Cục Biến đổi khí hậu đã ra mắt Cổng thông tin thị trường carbon để công khai những thông tin quan trọng, trong khi chương trình hỗ trợ năng lực hướng tới 110 đơn vị tư nhân thuộc hệ thống ETS thí điểm. Công bố quy tắc, phân bổ hạn ngạch và kết quả giao dịch theo cách dễ tiếp cận sẽ giúp doanh nghiệp hiểu nghĩa vụ, còn nhà đầu tư có cơ sở đánh giá rủi ro. Điều này quan trọng hơn những tuyên bố chung về tiềm năng: vốn chỉ tìm đến khi người mua tin rằng một đơn vị giảm phát thải là có thật, được ghi nhận đúng và không bị tính trùng. Vì vậy, hoàn thiện MRV, dữ liệu đăng ký và năng lực doanh nghiệp phải được xem là một gói điều kiện gắn kết, không phải các hạng mục kỹ thuật rời rạc.

Thị trường carbon có thể mở cửa dòng vốn xanh quốc tế ra sao?

Hỗ trợ quốc tế có giá trị khi giúp thị trường vận hành

Tại sự kiện COP31 ngày 13/11/2026, các đối tác quốc tế ghi nhận tiến triển của Việt Nam và cam kết tiếp tục hỗ trợ về chính sách, hạ tầng kỹ thuật, chuyên môn và nguồn lực nhằm thúc đẩy một thị trường minh bạch, hiệu quả, có khả năng kết nối quốc tế. UNDP cho biết đã đồng hành từ khâu xây dựng thể chế, lộ trình và cấu trúc thị trường đến chuẩn bị tham gia hợp tác theo Điều 6 của Thỏa thuận Paris; UNOPS thông qua ETP cũng bày tỏ sẵn sàng tiếp tục hỗ trợ. Sự hỗ trợ này có thể rút ngắn quá trình học hỏi, nhưng không thay thế trách nhiệm thiết kế và thực thi chính sách trong nước. Giá trị của hợp tác nằm ở việc chuyển kinh nghiệm và chuyên môn thành quy tắc nhất quán, dữ liệu có thể kiểm chứng và năng lực thực hành cho doanh nghiệp.

Thị trường carbon có thể mở thêm cửa cho dòng vốn xanh quốc tế, nhưng không nên được xem như chiếc van tự động bơm vốn vào các dự án. Cơ chế định giá chỉ phát huy tác dụng khi doanh nghiệp thấy lợi ích của đầu tư giảm phát thải, hệ thống MRV bảo đảm chất lượng dữ liệu, còn nhà đầu tư hiểu rõ cách hạn ngạch và tín chỉ được ghi nhận. Việt Nam đã có những bước khởi đầu đáng kể, song lượng giao dịch còn hạn chế nhắc rằng vận hành đáng tin cậy quan trọng hơn tuyên bố về quy mô. Kết luận rất rõ: muốn biến cam kết khí hậu thành cơ hội kinh tế, Việt Nam phải xây dựng một thị trường mà mỗi kết quả giảm phát thải đều minh bạch, có thể kiểm chứng và đủ sức thuyết phục người cấp vốn.

Sammfy nhận hoa hồng khi bạn mua sắm qua liên kết của chúng tôi, bạn không phải trả thêm chi phí.

You May Also Like

Comments
Viết gì đó...
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên chia sẻ suy nghĩ!