Một ngôi nhà chung để văn hóa gặp gỡ
Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam là không gian tôn vinh và kết nối những sắc thái văn hóa dân tộc, nơi tiếng nói, trang phục, phong tục cùng nghệ thuật truyền thống được giới thiệu trong một cuộc gặp gỡ sống động. Giá trị của nơi này không nằm ở việc trưng bày bản sắc như những hiện vật tách rời, mà ở cơ hội để cộng đồng và khách tham quan cùng trải nghiệm, lắng nghe, chia sẻ. Dịp hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam, chương trình giao lưu “Sắc màu văn hóa các dân tộc” quy tụ hàng trăm nghệ nhân và đồng bào từ nhiều miền, khiến Làng Văn hóa hiện lên đúng nghĩa là ngôi nhà chung: đa dạng mà không chia cắt, khác biệt mà vẫn gần gũi. Đây là cách làm đáng quý, bởi di sản chỉ tiếp tục sống khi được gặp công chúng và được trao truyền qua tương tác.

Hàng trăm nghệ nhân đưa di sản vào cuộc đối thoại
Chương trình có đoàn nghệ nhân dân tộc Dao tỉnh Quảng Ninh, đoàn nghệ nhân dân tộc Chăm tỉnh Khánh Hòa cùng hơn 100 đồng bào thuộc 16 nhóm dân tộc đang sinh hoạt tại Làng. Các tiếng chiêng, tiếng khèn, đàn tính, làn điệu dân ca và dân vũ hòa cùng sắc áo chàm, bình gốm, nghề thủ công truyền thống. Điều đáng chú ý không chỉ là số lượng người tham dự, mà là cách nghệ nhân đưa văn hóa ra khỏi khuôn khổ trình diễn một chiều: người xem có thể gặp gỡ những thực hành văn hóa, còn các cộng đồng có dịp giới thiệu bản sắc bằng chính tiếng nói của mình. Sự hiện diện của nghệ nhân dân tộc Dao và Chăm bên các nhóm dân tộc khác giúp công chúng hình dung cụ thể hơn về một nền văn hóa thống nhất trong đa dạng, thay vì chỉ nghe đó như một khẩu hiệu.

Ngày Văn hóa Việt Nam mở rộng cánh cửa tiếp cận
Năm nay, lần đầu tiên ngày 24.11 trở thành Ngày Văn hóa Việt Nam trên toàn quốc, nối với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc 18.11 thành một tuần sinh hoạt văn hóa. Mốc thời gian ấy càng có ý nghĩa khi năm 2026 đánh dấu 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất. Tại chương trình, ông Phạm Tuấn Long, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, kỳ vọng người dân Thủ đô và du khách có thêm cơ hội tiếp cận, trải nghiệm và yêu thích văn hóa các dân tộc. Kỳ vọng này chỉ thành hiện thực nếu hoạt động không dừng ở sân khấu; Làng Văn hóa có lợi thế tạo trải nghiệm trực tiếp, nơi khách có thể quan sát, lắng nghe và trò chuyện. Đó là hướng quảng bá thuyết phục hơn việc chỉ giới thiệu di sản bằng lời.

Bản sắc bền lâu nhờ được nuôi dưỡng trong đời sống
Giao lưu tại Làng gợi nhắc rằng bảo tồn văn hóa dân tộc không thể chỉ trông chờ vào những ngày hội. Ở ấp Đồng Tranh, xã Vĩnh Bình, ngày 14/11, người Kinh, Hoa và Khmer cùng gặp gỡ qua nhạc Ngũ âm, múa Khmer, đờn ca tài tử và bánh dân gian. Toàn ấp có 704 hộ, gồm 158 hộ Khmer và 29 hộ Hoa; các hoạt động tại chùa Đồng Tranh còn duy trì nhạc, múa, ca hát, góp phần trao truyền tiếng nói, chữ viết và nghệ thuật truyền thống cho lớp trẻ. Hai bối cảnh khác nhau cùng cho thấy một điều: văn hóa được giữ bền khi cộng đồng thực hành và chia sẻ nó trong sinh hoạt thường nhật. Làng Văn hóa mở cánh cửa để công chúng đến gần những sắc màu ấy; trách nhiệm tiếp nối thuộc về cả nghệ nhân, cộng đồng và người thưởng thức.







