Tuần lễ Công trình xanh và Giao thông xanh: điểm hẹn của tham vọng Net Zero
Tuần lễ Công trình xanh và Giao thông xanh Việt Nam là diễn đàn thường niên quy tụ các cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế, chuyên gia, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và nhà đầu tư để thảo luận, kết nối công nghệ, chính sách và nguồn lực tài chính nhằm thúc đẩy chuyển đổi xanh trong ngành xây dựng, giao thông và hạ tầng đô thị, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) ở Việt Nam. Điểm nổi bật của kỳ Tuần lễ năm nay là thái độ rất rõ ràng: hoặc Việt Nam coi công trình xanh Việt Nam và giao thông xanh là trục phát triển chính, hoặc mục tiêu Net Zero Việt Nam sẽ chỉ dừng ở khẩu hiệu. Diễn ra trong hai ngày 8–9/12 tại Hà Nội, sự kiện tập trung vào quy hoạch đô thị xanh, giảm phát thải trong xây dựng, phát triển giao thông bền vững và huy động nguồn lực đầu tư xanh. Theo ban tổ chức, chương trình dự kiến quy tụ hơn 1.200 đại biểu và 30 diễn giả đến từ cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế, viện nghiên cứu, trường đại học và cộng đồng doanh nghiệp – một quy mô đủ lớn để biến thảo luận thành cam kết hành động.
Công nghệ số: nền tảng không thể thiếu cho chuyển đổi xanh hạ tầng
Nếu phải chọn một từ khóa cho chuyển đổi xanh hạ tầng, đó phải là “điện hóa và số hóa”. Không có dữ liệu thời gian thực, mô hình mô phỏng và nền tảng số, mọi cam kết Net Zero đều mơ hồ. Nghị quyết 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đang tạo khung chính sách để công nghệ số trở thành trục chính trong quy hoạch, xây dựng và vận hành công trình cũng như hệ thống giao thông. Tại Tuần lễ, chuyên đề “Hạ tầng và giao thông xanh: Kết nối đồng bộ, thông minh và phát thải thấp” cho thấy cách điện hóa, số hóa hạ tầng, phát triển vận tải đa phương thức, quản lý phương tiện phát thải thấp và tổ chức giao thông thông minh không còn là ý tưởng mà là yêu cầu thực tế. Khi hệ sinh thái số được xây dựng đúng, mỗi tòa nhà, mỗi tuyến đường trở thành một nút thông minh trong mạng lưới giảm phát thải quốc gia. Một câu nói đáng trích dẫn từ chương trình là: “Ngành Xây dựng Việt Nam hướng tới Net Zero đòi hỏi tái định hình toàn bộ hệ sinh thái đô thị, công trình, hạ tầng và giao thông xanh chứ không chỉ vài dự án thí điểm”.
Giải bài toán vốn cho công trình xanh và giao thông xanh
Không có dòng vốn ổn định, mọi công nghệ xanh đều dừng lại ở slide thuyết trình. Ban tổ chức Tuần lễ thẳng thắn đặt bài toán huy động vốn ngang hàng với bài toán công nghệ: các giải pháp huy động vốn, ứng dụng công nghệ giảm phát thải trong xây dựng và giao thông là trọng tâm thảo luận của chương trình. Phiên chuyên đề “Việt Nam – điểm đến của đầu tư xanh: Kết nối nguồn lực quốc tế với các dự án xây dựng và giao thông” cho thấy cách nhìn mới: công trình xanh Việt Nam và giao thông xanh 2026 không chỉ là trách nhiệm môi trường, mà là cơ hội đầu tư dài hạn. Phiên tọa đàm về huy động nguồn lực cho phát triển đô thị, nhà ở và hạ tầng giao thông – từ ODA, PPP đến đầu tư tư nhân – tạo không gian đối thoại thẳng giữa cơ quan quản lý, địa phương, chủ đầu tư, ngân hàng, quỹ đầu tư và doanh nghiệp. Tòa nhà Grand Terra đạt chứng nhận LEED Gold hay các dự án xanh khác cho thấy một thực tế: thị trường đã sẵn sàng thưởng cho những dự án biết biến chuẩn mực môi trường thành giá trị tài sản dài hạn.
Từ quy hoạch đô thị xanh đến giảm phát thải trong vật liệu và vận hành
Điểm mạnh của Tuần lễ là không tách rời quy hoạch, thiết kế, vật liệu và vận hành – bốn mắt xích quyết định thành bại của Net Zero Việt Nam. Chuyên đề “Quy hoạch đô thị và công trình xanh: Từ cấu trúc không gian đến hiệu quả thực thi” bàn về mô hình đô thị đa trung tâm, kết nối quy hoạch với hiệu quả năng lượng và chất lượng môi trường trong nhà, cùng quản trị dữ liệu cho đô thị thông minh. Ở lớp vật liệu và vận hành, các giải pháp tiết kiệm năng lượng, công nghệ sơn hiệu suất cao, phụ gia khoáng thay thế clinker trong sản xuất xi măng, hệ thống thông gió thông minh và điều hòa không khí hiệu suất cao được giới thiệu như những “đòn bẩy carbon” cụ thể. Kinh nghiệm từ Daikin về công trình hiệu suất cao hướng tới Net Zero và từ Fico-YTL về giảm phát thải trong sản xuất xi măng cho thấy doanh nghiệp Việt hoàn toàn có thể đi cùng chuẩn quốc tế nếu chính sách và tín dụng xanh hỗ trợ đúng chỗ. Thực tế một trường học như Genesis School nhận chứng chỉ Lotus Vàng là minh chứng rằng tiêu chuẩn công trình xanh không còn xa lạ, mà đã đi vào các không gian sống hàng ngày.
Kết nối công nghệ, giải pháp và nguồn lực: điều kiện để chuyển đổi xanh toàn ngành
Thông điệp quan trọng nhất của Tuần lễ là: chuyển đổi xanh hạ tầng chỉ xảy ra khi chính sách, công nghệ và vốn nói cùng một ngôn ngữ. Phiên toàn thể với chủ đề “Ngành Xây dựng Việt Nam hướng tới Net Zero: Kiến tạo hệ sinh thái đô thị, công trình, hạ tầng và giao thông xanh” đặt ra yêu cầu phối hợp đa bên và liên kết quốc tế để tạo động lực cho toàn ngành, thay vì những nỗ lực đơn lẻ. Triển lãm quốc tế Công trình xanh và Giao thông xanh 2026 với hơn 40 gian hàng là phần “thực chiến” của thông điệp đó: doanh nghiệp giới thiệu sản phẩm, công nghệ và mô hình phục vụ quá trình xanh hóa ngành xây dựng và giao thông, tạo cơ hội kết nối xu hướng công nghệ xanh với ứng dụng thực tế trong sản xuất và vận hành công trình. Theo ban tổ chức, Tuần lễ hướng tới tăng cường kết nối giữa chính sách, công nghệ và nguồn lực đầu tư, thúc đẩy ứng dụng các giải pháp xanh trong thực tiễn xây dựng, phát triển đô thị và giao thông. Nếu các cam kết tại đây được biến thành cơ chế cụ thể, giao thông xanh 2026 và xa hơn sẽ không còn là khẩu hiệu, mà là tiêu chuẩn mới của phát triển.
