Ngày đầu thông xe: con số 1,8 tỷ đồng nói gì về nhu cầu đi lại?
Cao tốc Bến Lức Long Thành là tuyến cao tốc gần 58km kết nối Đồng bằng sông Cửu Long với TP.HCM, Đồng Nai và khu vực Đông Nam Bộ, cho phép phương tiện cơ giới di chuyển liên tục theo trục Đông – Tây, tránh đi sâu vào các tuyến đường đô thị trung tâm, qua đó rút ngắn thời gian hành trình và giảm áp lực giao thông cho toàn vùng. Nếu chỉ nhìn vào con số 1,8 tỷ đồng phí đường bộ Việt Nam thu được trong 24 giờ đầu tiên, nhiều người sẽ cho rằng đây là kết quả tất yếu của một dự án trọng điểm mới được mở cửa. Nhưng bản chất, gần 25.000 lượt phương tiện lưu thông trong khung thời gian từ 0h ngày 1.10 đến 0h ngày 2.10 lại phản ánh một điều sâu hơn: khu vực miền Tây và miền Đông Nam Bộ đã “khát” một trục cao tốc đúng nghĩa từ lâu. Lần này, người dân và doanh nghiệp ngay lập tức chọn cao tốc thay vì đường cũ, chứng tỏ nhu cầu kết nối vùng đã đủ lớn để chuyển hóa thành lưu lượng phương tiện cao tốc đáng kể.
Lưu lượng tăng 30%, doanh thu tăng 140%: dấu hiệu của một nền kinh tế đang chuyển động
Theo đơn vị vận hành, so với thời điểm chưa thông xe toàn tuyến, lưu lượng phương tiện trên cao tốc Bến Lức Long Thành tăng khoảng 30%, trong khi doanh thu tăng tới 140% chỉ sau ngày đầu khai thác. Đây không chỉ là kết quả của việc kéo dài quãng đường thu phí, mà còn cho thấy dòng phương tiện – vốn là dòng hàng hóa, dịch vụ và lao động – đang dịch chuyển theo hướng mới. Trong bài toán giao thông Đông Nam Bộ, mỗi phần trăm tăng lưu lượng phản ánh sự thay đổi về cách doanh nghiệp tính toán chi phí vận tải, thời gian giao hàng và cả chiến lược đặt nhà máy, kho bãi. Khi một tuyến đường có quy mô 4 làn xe cơ giới và 2 làn dừng khẩn cấp nhanh chóng đạt mức doanh thu 1,8 tỷ đồng phí đường bộ Việt Nam trong 24 giờ, đó là tín hiệu của một trục kinh tế đang hình thành quanh hạ tầng giao thông mới.
Tác động thực tế: từ tài xế miền Tây đến chuỗi logistics vùng Đông Nam Bộ
Trên thực tế, những người cảm nhận rõ nhất sự thay đổi là tài xế và doanh nghiệp vận tải. Trước đây, hành trình từ miền Tây đi Đồng Nai hoặc các tỉnh phía Đông Nam Bộ phải len lỏi qua Nguyễn Văn Linh, Quốc lộ 1, Võ Văn Kiệt, Mai Chí Thọ, cầu Phú Mỹ, Võ Chí Công, cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây… với rủi ro kẹt xe ở nhiều điểm. Một tài xế tuyến miền Tây – Đồng Nai cho biết hành trình có thể rút ngắn hơn 1 giờ so với lộ trình cũ, nghĩa là xe quay vòng nhanh hơn, hàng hóa đến sớm hơn. Về phía doanh nghiệp, khả năng kết nối trực tiếp với cao tốc TP.HCM – Trung Lương, Vành đai 3, cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu, cảng Phước An, cảng Hiệp Phước và các khu công nghiệp, trung tâm logistics biến tuyến đường này thành một "xương sống" mới của mạng lưới vận tải vùng. Lưu lượng phương tiện cao tốc không chỉ là xe cá nhân đi thử đường mới, mà là dòng xe tải, xe khách, xe container đang tái cấu trúc luồng di chuyển quanh hạ tầng hiệu quả hơn.
Thu phí kín, mức giá theo quãng đường: bài test về khả năng chi trả và thói quen sử dụng cao tốc
Từ 0h ngày 1.10, việc thu phí được triển khai đồng bộ trên toàn tuyến theo phương thức thu phí kín, sử dụng hệ thống ETC, với đơn giá dịch vụ 2.000 đồng/PCU/km và mức thu được xác định theo nhóm phương tiện, quãng đường thực tế lưu thông. Ô tô đi hết cao tốc Bến Lức Long Thành phải trả từ gần 112.000 đến hơn 446.000 đồng, tùy loại xe. Dù không phải là con số nhỏ với nhiều tài xế, ngày đầu thông xe vẫn đạt hơn 1,8 tỷ đồng doanh thu, cho thấy người dùng chấp nhận trả tiền để đổi lấy thời gian, độ an toàn và tính chắc chắn. Điều đáng chú ý là nguồn thu tăng mạnh trong bối cảnh các phương tiện không phải đi qua các tuyến đường đô thị trung tâm TP.HCM, giúp giảm chi phí gián tiếp như nhiên liệu tiêu hao do tắc đường, hao mòn phương tiện và thời gian nghỉ của lái xe. Dữ liệu thu phí vì vậy trở thành "bản đồ" tài chính, cho thấy mức độ sẵn sàng sử dụng cao tốc của từng nhóm khách hàng và là cơ sở để hoạch định chính sách phí đường bộ Việt Nam trong tương lai.
Từ cầu Bình Khánh đến sân bay Long Thành: tương lai giao thông Đông Nam Bộ sau cú xuất phát mạnh
Các nút giao quan trọng như Mỹ Yên, Quốc lộ 1, Nguyễn Văn Tạo, Phước An, Quốc lộ 51 cùng cầu Bình Khánh, cầu Phước Khánh đã tạo nên trục kết nối liên hoàn giữa miền Tây, khu Nam TP.HCM, Nhơn Trạch, Đồng Nai và Bà Rịa – Vũng Tàu. Khi đoạn nối với cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu và sân bay quốc tế Long Thành tại nút Tân Hiệp được khai thác, tuyến này sẽ trở thành cửa ngõ chiến lược cho cả hàng không lẫn hàng hải vùng. Trong thời gian đầu, đơn vị vận hành khuyến cáo tài xế làm quen tuyến, tuân thủ tốc độ, giữ khoảng cách an toàn, đặc biệt trên các cầu có kết cấu đặc thù, gió lớn như Phước Khánh, Bình Khánh. Nhưng về dài hạn, câu hỏi không còn là "có nên đi cao tốc hay không" mà là "hệ thống giao thông Đông Nam Bộ sẽ thích nghi thế nào với một trục cao tốc đang hút lưu lượng mạnh". Ngày đầu với gần 25.000 lượt xe và 1,8 tỷ đồng thu phí cho thấy động lực kinh tế đủ lớn, vấn đề còn lại là quy hoạch đồng bộ để biến tuyến cao tốc Bến Lức Long Thành thành hạ tầng nền tảng cho liên kết vùng thực chất.
