Từ công trình sân bay đến tuyên ngôn ngoại giao mới
Nhà ga VIP Phú Quốc là công trình chuyên biệt trong dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc, được xây dựng trên khuôn viên khoảng 5,3 ha với diện tích sàn 8.500m2, sở hữu mái nhôm uốn cong mang hình tượng “đại bàng biển” nhằm phục vụ đón nguyên thủ, khách cấp cao tại Tuần lễ Cấp cao APEC và các sự kiện quốc tế quan trọng, đồng thời khẳng định vai trò cửa ngõ ngoại giao mới của đảo Ngọc. Ngay từ bây giờ, điều rõ ràng là nhà ga này không chỉ là một hạng mục kỹ thuật mà là bước đi chiến lược: sân bay Phú Quốc APEC được định vị như điểm đến tầm khu vực, nơi Việt Nam gửi gắm hình ảnh quốc gia thông qua kiến trúc, nghi lễ và trải nghiệm không gian. Việc tập trung đầu tư vào nhà ga VIP Phú Quốc cho thấy nước chủ nhà muốn kể câu chuyện khác hẳn những nhà ga đón khách cấp cao quen thuộc: ít tính hình thức, nhiều chất bản địa.
Tiến độ 80% phần thô: cuộc chạy đua ngầm trước APEC
Điểm đáng chú ý nhất lúc này là nhịp thi công: đến cuối tháng 8, phần thô nhà ga đạt khoảng 80%, kết cấu thép mái hơn 90%, với mục tiêu hoàn thiện toàn bộ công trình vào tháng 3. Theo ông Mai Đình Khoa, đại diện giám sát dự án, toàn bộ phần mái dự kiến hoàn thành trong tháng 9, công tác xây và trát cơ bản kết thúc vào tháng 10, trong khi nội thất và hệ thống kỹ thuật sẽ hoàn thiện vào tháng 3 để kịp phục vụ APEC 2027 Việt Nam. Con số 400–500 lao động mỗi ngày trên công trường cho thấy đây là một cuộc chạy đua có tổ chức, không phải bù khối lượng vào phút cuối. Sân bay Phú Quốc APEC muốn bước vào cuộc chơi 24 triệu hành khách/năm ở giai đoạn đầu thì nhà ga VIP phải về đích đúng hẹn, vì đây chính là nơi các đoàn nguyên thủ chạm tới đầu tiên. Tiến độ vì thế mang ý nghĩa chính trị không kém kỹ thuật.
Kiến trúc ‘đại bàng biển’: lựa chọn táo bạo hay tính toán khôn ngoan?
Nhìn từ trên cao, mái nhà ga VIP Phú Quốc đã thành hình với hai cánh vươn rộng, thân mái uốn cong thu nhỏ dần về phía sau – hình ảnh một “đại bàng biển dựng bằng thép” giữa sân bay. Tác giả kiến trúc, Marco Casamonti, không chọn hình khối phẳng, đối xứng quen thuộc mà theo đuổi đường cong tự do: mái mở rộng rồi hạ thấp, không có mặt tiền đúng nghĩa. Đó là lựa chọn táo bạo, nhưng không phải phiêu lưu. Biên dạng mái thay đổi liên tục, đòi hỏi hệ kết cấu thép chính xác cao và lớp vỏ nhôm chịu gió biển, muối mặn. Theo số liệu nhà cung cấp vật liệu, riêng tấm nhôm hoàn thiện dày 3mm đã lên tới hơn 19.000m2, quy đổi tương đương trên 150 tấn, cho thấy mức đầu tư nghiêm túc vào lớp da công trình. Khi khách đặt chân lên thảm đỏ dưới mái “kiến trúc đại bàng biển”, họ thấy một hình tượng tự do và sức mạnh hơn là một khối bê tông hành chính.
Không gian bên trong: kể câu chuyện đảo Ngọc cho thế giới
Nếu lớp vỏ ngoài kể câu chuyện đại dương, thì bên trong nhà ga VIP Phú Quốc lại kể câu chuyện của đảo Ngọc. EDSA tư vấn cảnh quan, biến hồ tiêu, ngọc trai, vỏ sò, thùng nước mắm thành ngôn ngữ vật liệu và trang trí – lựa chọn thể hiện một quan điểm rõ ràng: tiếp đón cấp cao không đồng nghĩa với cắt bỏ bản địa. Nội thất do Aedas Interiors thiết kế theo hành trình của cá đại bàng biển từ mặt nước xuống đáy biển; ánh sáng, màu sắc, độ mở thay đổi theo từng bước chân. Đích đến là sảnh chính tổ chức nghi thức trải thảm đỏ, với hệ mái và hàng cột gợi nhớ đình làng Việt, nhưng bằng vật liệu hiện đại. Phòng khánh tiết rộng khoảng 385m2, đủ chỗ cho hai đoàn khoảng 50 người và 50 phóng viên, cùng phòng nghỉ khép kín cho lãnh đạo. Tất cả tạo nên một sân bay Phú Quốc APEC vừa trang trọng, vừa gần gũi văn hóa.
Nhà ga VIP và tham vọng vị thế mới cho Phú Quốc
Điều quan trọng không nằm ở việc nhà ga VIP có đẹp hay không, mà ở cách nó được dùng để định nghĩa vị thế mới của Phú Quốc và của APEC 2027 Việt Nam. Khi sân bay được nâng cấp hướng tới công suất 20–24 triệu khách/năm trong giai đoạn đầu, nhà ga VIP trở thành lời khẳng định: đảo Ngọc không còn là điểm đến nghỉ dưỡng đơn thuần, mà là sân khấu ngoại giao và kinh tế khu vực. Kiến trúc đại bàng biển, vật liệu nhôm hơn 150 tấn, tiến độ gấp rút dưới nắng gió biển và sự hậu thuẫn tài chính từ ngân hàng cho nhà thầu đều cho thấy sự chuẩn bị có chiều sâu. Thành công hay thất bại của công trình sẽ được đo bằng ánh nhìn đầu tiên của nguyên thủ khi bước xuống chuyên cơ. Nếu ấn tượng là một Việt Nam hiện đại, bản sắc, chuyên nghiệp, nhà ga VIP Phú Quốc sẽ xứng đáng với vai trò biểu tượng cửa ngõ mới của quốc gia.
