Nhà ga VIP Phú Quốc: không chỉ là lối đi riêng cho nguyên thủ
Nhà ga VIP Phú Quốc là nhà ga hành khách cao cấp độc lập trong khu mở rộng sân bay Phú Quốc, có diện tích sàn khoảng 8.500 m2, được xây dựng để phục vụ nguyên thủ, đoàn khách cấp cao và các nghi lễ trọng thể gắn với Tuần lễ Cấp cao APEC 2027, đồng thời trở thành một biểu tượng kiến trúc mới với mái hình ‘đại bàng biển’ bằng thép và nhôm.
Điểm đáng nói là công trình này không chỉ nhằm tạo một “lối đi riêng” cho các đoàn nguyên thủ, mà là lời khẳng định rằng hạ tầng đón khách cấp cao của Việt Nam hoàn toàn có thể mang ngôn ngữ kiến trúc bản sắc, thay vì những khối hộp kính vô danh. Nhìn từ trên cao, hai cánh mái vươn rộng, thân mái uốn cong thu nhỏ dần về phía đuôi, tạo nên hình hài một “đại bàng biển dựng bằng thép” nằm giữa khuôn viên 5,3 ha. Đây là lựa chọn đầy chủ ý: biến công trình hạ tầng thành hình ảnh đầu tiên về một Việt Nam tự tin, sáng tạo trong mắt lãnh đạo APEC.
Tiến độ 80% phần thô: cuộc chạy đua với mốc APEC 2027
Nhà ga VIP sân bay Phú Quốc hiện đã đi qua giai đoạn quan trọng nhất: phần thô đạt khoảng 80%, kết cấu thép mái đạt hơn 90%. Cuối tháng 8/2026, hình khối mái đã cơ bản thành hình, đủ để nhìn thấy rõ “đại bàng biển” đang dang cánh trên nền công trường. Theo ông Mai Đình Khoa, công tác xây, trát dự kiến cơ bản hoàn thành trong tháng 10, toàn bộ phần mái sẽ xong vào tháng 9, và mốc hoàn thiện nội thất, hệ thống kỹ thuật, thiết bị vận hành được đặt vào tháng 3/2027 để kịp trước Hội nghị APEC 2027.
Tiến độ này không tự nhiên mà có. Mỗi ngày, công trường huy động 400–500 lao động, nhiều hạng mục chạy song song, thi công theo ca để nhịp việc không đứt quãng. Trong điều kiện nắng gắt, gió mạnh, độ ẩm cao của khu vực sát biển, việc duy trì cường độ đó là một bài kiểm tra ý chí hơn là bài toán kỹ thuật. Từ góc độ hạ tầng quốc gia, việc đặt mục tiêu “về đích” trước APEC 2027 là lựa chọn dám cam kết, buộc cả bộ máy thiết kế, thi công, tài chính phải hoạt động như một khối, thay vì cách làm cầm chừng, chậm chạp vẫn thấy ở nhiều công trình hạ tầng khác.
Mái ‘đại bàng biển’: bài toán nhôm 150 tấn và kết cấu tự do
Tâm điểm của nhà ga VIP Phú Quốc là mái ‘đại bàng biển’, nơi kiến trúc sư người Italy Marco Casamonti chọn hình tượng cá đại bàng biển – loài cá đuối lớn với đôi vây như cánh – để tạo nên một khối mái không góc cạnh, không đối xứng, vươn rộng rồi hạ thấp dần ở rìa. Đây không phải kiểu mái dễ thi công, càng không phải lựa chọn an toàn cho một công trình hạ tầng, nhưng đó chính là tuyên bố rằng sân bay có thể là nơi kể chuyện về biển đảo, chứ không chỉ là nhà xưởng kỹ thuật khô cứng.
Để hiện thực hóa hình khối tự do này, nhà ga dùng hơn 19.000 m2 tấm nhôm hoàn thiện dày 3 mm, quy đổi tương đương hơn 150 tấn nhôm, kết hợp với “bộ xương” kết cấu thép phía dưới. Tấm nhôm đặc với bề mặt phủ PPG PVDF ba lớp màu metallic phải đối mặt trực tiếp với nắng, gió, hơi muối biển, nên mỗi chi tiết thi công đều là bài thử về hiểu biết vật liệu. Việc dám chi mật độ vật liệu như vậy cho phần mái – thay vì cắt giảm để tiết kiệm – cho thấy công trình hạ tầng này được đặt cùng “đẳng cấp kiến trúc” với các biểu tượng đô thị, chứ không phải hạng mục phụ.
Từ 8.500 m2 sàn đến công suất 24 triệu khách: hạ tầng như lời hứa
Với diện tích sàn khoảng 8.500 m2, nhà ga VIP được bố trí độc lập, có lối tiếp cận riêng nối thẳng ra sân đỗ tàu bay, không giao cắt với luồng khách thương mại. Về chức năng, đây là trục nghi lễ dành cho nguyên thủ và khách cấp cao, gắn trực tiếp với Tuần lễ Cấp cao APEC 2027. Nhưng về tầm nhìn, nó là phần nổi bật trong tổ hợp mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc hơn 1.050 ha, dự kiến nâng công suất sân bay lên khoảng 20–24 triệu hành khách mỗi năm trước thềm APEC.
Nhà ga VIP Phú Quốc cho thấy một cách nghĩ khác về công trình hạ tầng: không chỉ giải quyết nhu cầu trước mắt mà phải tạo được hình ảnh dài hạn. Khi “đại bàng biển” rộng 8.500 m2 hoàn thiện nội thất, hệ thống kỹ thuật và lắp đặt thiết bị vận hành vào tháng 3/2027, đây sẽ là một trong những cửa ngõ đầu tiên đón các đoàn lãnh đạo tới APEC 2027. Trong bối cảnh cạnh tranh hình ảnh quốc gia ngày càng khốc liệt, việc dám biến một nhà ga VIP thành biểu tượng kiến trúc là lời hứa rằng Việt Nam coi trọng cả trải nghiệm lẫn thông điệp gửi đến thế giới. Câu hỏi còn lại là: chúng ta có đủ nhất quán để áp dụng tinh thần đó cho các công trình hạ tầng khác, hay để nó dừng lại ở vài “điểm sáng” đơn lẻ?
