Nhà ga VIP Phú Quốc: không chỉ là hạ tầng mà là lời chào quốc gia
Nhà ga VIP Phú Quốc là nhà ga chuyên biệt trong khu mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc, được xây dựng với kiến trúc hình đại bàng biển, tích hợp công nghệ nhận diện sinh trắc học và quy trình làm thủ tục không chạm, nhằm đón tiếp nguyên thủ, đoàn khách cấp cao và chuyên cơ một cách riêng tư, an toàn, hiệu quả, đồng thời trở thành điểm nhấn biểu tượng ở cửa ngõ hàng không của đảo ngọc.
Điểm quan trọng nhất lúc này không phải là nhà ga VIP Phú Quốc có được xây hay không, mà là nó đang được đẩy tiến độ để kịp trở thành “bộ mặt” khi đảo ngọc đăng cai Tuần lễ Cấp cao APEC. Cuối tháng 8, công trình đã đạt khoảng 80% phần thô, với kết cấu thép mái hoàn thành hơn 90%, cho thấy sự chủ động về thời gian và quyết tâm về chất lượng của chủ đầu tư và các nhà thầu. Trong bối cảnh nhiều dự án hạ tầng chậm tiến độ, nhịp thi công này là thông điệp rõ ràng: Phú Quốc muốn bước vào sân chơi APEC bằng một chuẩn mực mới về cửa ngõ hàng không, thay vì chỉ nâng cấp nhỏ giọt như trước đây.
Tiến độ xây dựng công trình: cuộc chạy đua ngược nắng gió để kịp APEC
Về con số, tiến độ xây dựng công trình khá ấn tượng: 80% phần thô, mái thép hơn 90%, mái dự kiến hoàn thiện trong tháng 9, các hạng mục xây, trát cơ bản hoàn tất trong tháng 10, sau đó chuyển sang nội thất, hệ thống kỹ thuật và lắp đặt thiết bị để về đích vào tháng 3, ngay trước tuần lễ Cấp cao APEC. Mỗi ngày, 400–500 lao động được huy động, thi công theo ca để không gián đoạn tiến độ.
Tuy nhiên, tốc độ không phải là may mắn, mà là lựa chọn. Công trường nằm sát biển, nắng gắt, gió mạnh, độ ẩm cao gây áp lực lên cả vật liệu lẫn con người; mọi kế hoạch nhân lực và thời gian phải điều chỉnh linh hoạt từng ngày, đặc biệt với các hạng mục trên cao. Ở chiều hậu trường, ngân hàng thương mại cổ phần Quốc Dân cung cấp tài trợ vốn, bảo lãnh, thư tín dụng và bao thanh toán cho nhà thầu, giúp nguồn lực tài chính không bị đứt gãy và tiến độ được giữ vững. Tiến độ này nói lên một điều: Việt Nam ý thức rằng sân bay Phú Quốc phục vụ APEC 2027 không thể gặp sự cố chậm trễ.
Kiến trúc đại bàng biển: tham vọng biến sân bay thành biểu tượng
Nhìn từ trên cao, mái nhà ga VIP Phú Quốc giống như một con cá đại bàng biển bằng thép: hai cánh mái vươn rộng sang hai bên, thân mái uốn cong rồi thu nhỏ dần về phía đuôi, tạo nên một khối kiến trúc không đối xứng đầy chuyển động. Tác giả của thiết kế là kiến trúc sư người Italy Marco Casamonti, người từng tạo ra một biểu tượng thị giác khác cho Phú Quốc. Ông lấy cảm hứng từ loài cá đuối lớn có đôi vây như cánh, biểu trưng cho tự do và sức mạnh bền bỉ của đại dương.
Điều đáng nói là kiến trúc đại bàng biển không chỉ để “lạ mắt”. Khi mái vươn rộng, hạ thấp dần, người đứng dưới không thấy một mặt tiền cứng nhắc mà là cảm giác đang nép vào dưới một cánh vây mở rộng chào đón. Với diện tích sàn khoảng 8.500 m² trong khuôn viên 5,3 ha, nhà ga VIP được bố trí độc lập, có lối tiếp cận riêng nối thẳng ra sân đỗ tàu bay, không giao cắt với luồng khách thương mại. Đây là cách thiết kế biến một hạ tầng cần thiết thành một trải nghiệm không gian mang câu chuyện về biển và đảo, thay vì chỉ là một khối bê tông vô danh.
Không gian và công nghệ: từ câu chuyện đảo ngọc tới trải nghiệm nguyên thủ
Bên trong lớp vỏ đại dương là câu chuyện rất Phú Quốc. Đơn vị tư vấn cảnh quan đã chuyển hóa hồ tiêu, ngọc trai, vỏ sò, thùng nước mắm thành chất liệu và họa tiết, trong khi nội thất được thiết kế như hành trình của cá đại bàng biển từ mặt nước xuống đáy đại dương, với ánh sáng và màu sắc thay đổi theo bước chân khách. Đích đến là sảnh chính – nơi diễn ra nghi thức trải thảm đỏ – với hệ mái, hàng cột và chiều cao thông tầng gợi nhắc hình ảnh đình làng Việt, được diễn giải bằng vật liệu đương đại. Ở đây, kiến trúc gửi một thông điệp rõ ràng: Việt Nam muốn nguyên thủ APEC thấy mình bước vào một không gian vừa hiện đại vừa có cội rễ văn hóa.
Để nghi thức đón tiếp không bị tắc nghẽn bởi thủ tục, nhà ga VIP Phú Quốc dự kiến tích hợp nhận diện sinh trắc học và quy trình làm thủ tục không chạm; dữ liệu hộ chiếu được xử lý trước với cơ quan chức năng để rút ngắn thời gian kiểm soát nhưng vẫn bảo đảm an ninh. Theo phương án khai thác, nhà ga có thể phục vụ một chuyến bay A320 với khoảng 185–230 hành khách hoặc một chuyến chuyên cơ cùng đoàn tháp tùng tối đa 300 người. Nói cách khác, đây không phải là một “phòng chờ sang chảnh” mà là một hạ tầng vận hành được tính toán từng phút cho các lịch trình bận rộn nhất thế giới.
Vai trò trong bức tranh mở rộng sân bay Phú Quốc và lời kết
Nhà ga VIP chỉ là một mảnh ghép, nhưng là mảnh ghép biểu tượng trong dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc quy mô hơn 1.050 ha do một tập đoàn tư nhân đầu tư, với mục tiêu nâng công suất sân bay lên khoảng 20–24 triệu hành khách mỗi năm trước thềm APEC. Khi hoàn thiện, nhà ga VIP sẽ là cửa ngõ đón các nguyên thủ và đoàn khách cấp cao, trong khi phần mở rộng phía sau giúp sân bay đáp ứng nhu cầu du lịch tăng tốc của đảo ngọc.
Theo kế hoạch, đến tháng 3, khi những thiết bị cuối cùng được lắp đặt, “đại bàng biển” sẽ hoàn thiện và sẵn sàng đón những vị khách đặc biệt đầu tiên trong dịp APEC. Câu hỏi đặt ra không phải là liệu công trình có kịp tiến độ, mà là liệu chúng ta có giữ được tinh thần kiến trúc giàu bản sắc và tư duy vận hành thông minh này cho các dự án hạ tầng khác hay không. Nếu câu trả lời là có, nhà ga VIP Phú Quốc có thể sẽ được nhớ không chỉ như cánh cổng của APEC, mà như bước ngoặt trong cách Việt Nam xây dựng những cửa ngõ bước ra thế giới.
