Quy định mới chính thức đổi cách đánh giá học sinh
Học bạ số là hồ sơ điện tử chính thức ghi nhận nhận xét, kết quả đánh giá và thành tích của học sinh, đồng thời là thành phần hồ sơ đánh giá từ tiểu học đến THPT. Bộ GD&ĐT đã ban hành Thông tư 89/2026/TT-BGDĐT, sửa đổi quy định đánh giá ở cả ba cấp học. Văn bản điều chỉnh các quy định ban hành theo Thông tư 27/2020 và Thông tư 22/2021. Quy định Bộ GD&ĐT có hiệu lực từ ngày 1/12/2026. Mục tiêu được nêu là thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý kết quả, phù hợp mô hình chính quyền địa phương hai cấp và tăng tính khách quan, công bằng, thực chất trong kiểm tra. Đây không chỉ là đổi từ giấy sang màn hình: trách nhiệm cập nhật, xác nhận dữ liệu và tổ chức đánh giá cũng được quy định rõ hơn. Vì vậy, trường học cần xem thời gian trước ngày hiệu lực là giai đoạn chuẩn bị quy trình, không phải lúc chờ phát sinh vướng mắc mới xử lý.
Học bạ số trở thành một phần chính thức của hồ sơ
Ở tiểu học, hồ sơ đánh giá mỗi năm gồm Học bạ số và Bảng tổng hợp kết quả đánh giá giáo dục của lớp. Nhận xét, kết quả tổng hợp và thành tích khen thưởng được cập nhật vào học bạ; học sinh hoàn thành lớp 5 được xác nhận hoàn thành chương trình tiểu học trên hệ thống. Trách nhiệm ký xác nhận cũng được phân định: giáo viên môn học chịu trách nhiệm về dữ liệu môn mình phụ trách và ký số trước, sau đó giáo viên chủ nhiệm ký xác nhận học bạ của lớp. Với THCS và THPT, nội dung chuyên môn của Học bạ số căn cứ vào thông tin, nội dung đánh giá trong mẫu học bạ. Trong thời gian chuyển tiếp, hướng dẫn ghi bằng bút, sửa mực đỏ, ký và đóng dấu trực tiếp vẫn áp dụng cho học bạ giấy còn được sử dụng. Học bạ số vì thế cần được hiểu là hồ sơ học sinh số có quy trình kiểm tra dữ liệu, không phải bản quét giấy đơn thuần.
Kiểm tra máy tính có điều kiện, không phải áp dụng đại trà ngay
Thông tư cho phép trường THCS và THPT tổ chức kiểm tra, đánh giá định kì trên máy tính khi đáp ứng điều kiện về cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin, phần mềm và vận hành theo hướng dẫn của Bộ. Đây là quyền lựa chọn có điều kiện, không phải yêu cầu mọi trường chuyển toàn bộ bài kiểm tra sang máy tính. Bài làm và kết quả có giá trị pháp lý tương đương bài trên giấy nếu bảo đảm tính toàn vẹn, xác thực, bảo mật, lưu trữ và khả năng truy xuất. Quy định cũng đưa vào kiểm tra chung ở một số môn do sở giáo dục lựa chọn: lớp 5 làm vào cuối học kì I và cuối năm học; lớp 9, lớp 12 làm vào cuối học kì I và học kì II. Trường vẫn tổ chức coi, chấm và tổng hợp kết quả; các môn, thời điểm và khối lớp còn lại tiếp tục do trường chủ động. Với học sinh khuyết tật, cần điều chỉnh phù hợp; nếu không thể tham gia dù đã điều chỉnh, có thể kiểm tra bằng giấy hoặc hình thức khác có giá trị tương đương.
Chuẩn bị hạ tầng và kỹ năng trước ngày áp dụng
Trường học nên rà soát số lượng máy, kết nối mạng, phần mềm, phương án lưu trữ và bảo mật dữ liệu; đồng thời thử quy trình đăng nhập, làm bài, nộp bài và xử lý sự cố trước khi tổ chức kiểm tra thật. Giáo viên cần thống nhất cách đối chiếu kết quả, sửa sai dữ liệu và hoàn tất ký số đúng thứ tự. Đây là bước thiết yếu để kiểm tra máy tính không làm tăng chênh lệch giữa lớp học có điều kiện công nghệ khác nhau. Nhà trường phải thông báo trước cho học sinh và cha mẹ học sinh về yêu cầu kỹ thuật. Phụ huynh nên theo dõi thông báo, hỏi rõ thiết bị và hình thức kiểm tra, đồng thời giúp con làm quen với thao tác cơ bản nếu trường tổ chức thi thử; không nên tự suy đoán rằng gia đình phải mua thiết bị riêng. Cũng cần giữ liên lạc với giáo viên về việc cập nhật hồ sơ và các điều chỉnh hỗ trợ học sinh. Chuẩn bị sớm sẽ giúp quá trình đánh giá học sinh chuyển đổi có trật tự, minh bạch và công bằng hơn.
