Đèn ABS báo lỗi có thể khiến xe không đạt kiểm định
Đèn cảnh báo ABS là tín hiệu trên bảng điều khiển cho biết hệ thống chống bó cứng phanh đang gặp trục trặc, giúp chủ xe nhận ra nguy cơ trước khi đưa phương tiện đi kiểm định. Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến về dự thảo quy chuẩn kiểm định xe cơ giới, trong đó đề xuất xếp lỗi đèn ABS vào nhóm hư hỏng, khiếm khuyết quan trọng (MaD). Nếu đề xuất được thông qua, ô tô bật cảnh báo này sẽ không đạt kiểm định và phải khắc phục rồi mới được kiểm định lại. Đây là thay đổi đáng lưu ý so với quy định hiện hành: đèn cảnh báo màu vàng, gồm đèn ABS, đang thuộc nhóm lỗi không quan trọng (MiD), nên xe vẫn có thể đạt kiểm định.
Vì vậy, chủ xe không nên coi đèn ABS báo lỗi là một cảnh báo có thể để dành xử lý sau. Việc siết phân loại trong dự thảo biến tín hiệu vốn dễ bị bỏ qua thành điều kiện trực tiếp ảnh hưởng kết quả kiểm định xe. Tuy nhiên, đây vẫn là đề xuất đang được lấy ý kiến, chưa phải căn cứ để khẳng định quy định đã có hiệu lực. Chủ xe nên theo dõi quy định chính thức, đồng thời kiểm tra xe sớm thay vì chờ sát ngày hẹn đăng kiểm.
Vì sao lỗi ABS được xem là vấn đề an toàn?
Hệ thống ABS hạn chế bánh xe bị bó cứng khi phanh gấp, giúp giảm nguy cơ trượt bánh và duy trì khả năng điều khiển hướng lái; hệ thống cũng góp phần giữ xe ổn định khi phanh khẩn cấp. Bởi vậy, đèn cảnh báo không chỉ là lỗi hiển thị cần xóa khỏi bảng điều khiển. Khi ABS gặp sự cố, phanh thông thường vẫn có thể hoạt động, nhưng khả năng chống bó cứng không còn được bảo đảm như thiết kế, khiến việc kiểm soát xe khó hơn trong tình huống cần phanh gấp.
Tầm quan trọng của thiết bị này cũng giải thích vì sao dự thảo song song đề xuất mở rộng diện xe phải trang bị ABS. Đề xuất áp dụng cho ô tô chở người nhóm M và ô tô chở hàng nhóm N, trừ xe có từ năm trục trở lên. Nhóm M trải từ M1, xe tối đa 9 chỗ kể cả ghế lái, đến M3, xe trên 9 chỗ và khối lượng toàn bộ trên 5 tấn; nhóm N trải từ N1, khối lượng toàn bộ không quá 3,5 tấn, đến N3, trên 12 tấn. Hiện nay, xe khách giường nằm thuộc diện bắt buộc trang bị ABS.
Cục Đăng kiểm Việt Nam cho rằng phạm vi bắt buộc hiện nay chưa còn phù hợp khi hạ tầng, tốc độ khai thác và mật độ phương tiện tăng, đồng thời quy định cần theo kịp xu hướng nâng cao an toàn trên thế giới. Nếu được thông qua, việc mở rộng sẽ nâng yêu cầu an toàn kỹ thuật cho nhiều dòng xe đang lưu thông.
Chủ xe nên làm gì trước ngày đăng kiểm?
Việc cần làm đầu tiên là chú ý đèn cảnh báo trên bảng điều khiển. Đèn vàng ABS sáng báo hệ thống đang gặp trục trặc; chủ xe nên đưa xe đi kiểm tra, sửa chữa kịp thời thay vì chờ đến khi bị từ chối kiểm định. Một quy trình thận trọng là ghi nhận cảnh báo, đặt lịch kiểm tra tại cơ sở sửa chữa phù hợp, yêu cầu xử lý nguyên nhân và xác nhận tình trạng hệ thống trước khi đưa xe đi kiểm định. Đây là cách giảm nguy cơ mất thêm thời gian vì phải quay lại sau khi khắc phục lỗi.
Nếu đèn cảnh báo hệ thống phanh cũng sáng, mức độ đáng lo cao hơn: cần dừng xe ở nơi an toàn, không tiếp tục di chuyển và gọi cứu hộ đưa xe đến gara. Lỗi ABS có thể ảnh hưởng cả hệ thống cân bằng điện tử ESP trên những xe có liên kết giữa hai hệ thống, làm tăng nguy cơ mất ổn định khi phanh gấp hoặc đánh lái đột ngột. Kết luận thực tế rất rõ: đừng đợi quy định mới có hiệu lực mới xử lý. Khi đèn ABS báo lỗi, ưu tiên kiểm tra và sửa chữa trước; đó vừa là cách chuẩn bị để tránh trượt đăng kiểm, vừa là bước bảo vệ khả năng kiểm soát xe.
