Quy hoạch Nghệ An 2030: Tuyên ngôn trở thành cực tăng trưởng mới
Quy hoạch Nghệ An 2030 là bản kế hoạch phát triển không gian kinh tế – xã hội đến năm 2030 và tầm nhìn 2050, đặt mục tiêu biến Nghệ An từ một tỉnh trung bình của vùng thành cực tăng trưởng năng động, có sức lan tỏa cấp vùng Bắc Trung Bộ và tầm quốc gia, gắn phát triển kinh tế với biển, công nghiệp, dịch vụ và chất lượng sống của người dân.
Sáng 31/7, Nghệ An tổ chức hội nghị công bố điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2050 đồng thời xúc tiến đầu tư với chủ đề “Nghệ An - hiện thực hoá khát vọng phát triển”. Về bản chất, đây không phải một nghi lễ hành chính, mà là tuyên ngôn chính trị - kinh tế: tỉnh muốn bước ra khỏi vị thế “vùng đệm” để cạnh tranh ngang hàng với các địa phương láng giềng. Quy hoạch mới nhắm rõ: đến năm 2030, Nghệ An phải trở thành tỉnh khá của cả nước, là cực tăng trưởng, động lực của vùng Bắc Trung Bộ, phát triển nhanh nhưng bền vững và mạnh về kinh tế biển. Tầm nhìn 2050, tỉnh đặt tham vọng thu nhập cao, hạ tầng hiện đại, cạnh tranh quốc tế. Đặt mục tiêu đã táo bạo, câu hỏi không tránh khỏi là: Nghệ An có đủ công cụ để biến khát vọng thành hiện thực hay không?
110 nghìn tỷ đồng: Gói đầu tư để biến quy hoạch thành dự án thật
Nếu quy hoạch là “bản vẽ”, thì gói đầu tư hơn 110 nghìn tỷ đồng là thử nghiệm đầu tiên xem bản vẽ đó có thể đứng vững trong đời sống kinh tế hay không. Nghệ An không giấu tham vọng: dùng làn sóng đầu tư này để bước vào cuộc đua hạ tầng – công nghiệp với những tỉnh đã đi trước như Thanh Hóa, Hà Tĩnh.
Ngay tại hội nghị, tỉnh tổ chức lễ trao quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư, giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và biên bản ghi nhớ, thỏa thuận hợp tác cho 25 dự án với tổng vốn đăng ký khoảng 110.450 tỷ đồng. Đây là thông điệp rất rõ với nhà đầu tư: quy hoạch Nghệ An 2030 không dừng ở khẩu hiệu. Quy hoạch điều chỉnh xác định ba đột phá chiến lược: hoàn thiện thể chế, môi trường kinh doanh; phát triển nguồn nhân lực gắn khoa học – công nghệ, chuyển đổi số; và hạ tầng đồng bộ, hiện đại. Điểm đáng chú ý là không gian phát triển được thiết kế theo cấu trúc “1 trung tâm động lực, 2 cực tăng trưởng, 3 vùng không gian, 4 trụ cột, 5 hành lang kinh tế, 6 vùng đô thị động lực”. Đây là cách tiếp cận giống các tỉnh đi nhanh, nhưng Nghệ An sẽ phải tránh căn bệnh “vẽ nhiều, làm ít” vốn từng làm nản lòng không ít nhà đầu tư.
Phát triển tỉnh Nghệ An: Từ GRDP 9,65% đến bài toán cạnh tranh vùng
Không phải ngẫu nhiên mà Nghệ An lựa chọn thời điểm này để công bố điều chỉnh quy hoạch và mở chiến dịch xúc tiến đầu tư. Sáu tháng đầu năm, GRDP của tỉnh ước tăng 9,65%, sản xuất công nghiệp tăng hơn 23%, nhiều dự án FDI điện tử, công nghệ cao đã vận hành và kéo nhu cầu lao động tăng mạnh. Đây là nền tảng hiếm có để đẩy mạnh phát triển tỉnh Nghệ An theo hướng công nghiệp – dịch vụ.
Theo định hướng quy hoạch, Nghệ An muốn trở thành trung tâm vùng về công nghiệp, nông nghiệp công nghệ cao, y tế, giáo dục, khoa học – công nghệ, logistics và du lịch, đồng thời là đầu mối giao thương Đông – Tây với Lào và tiểu vùng Mê Kông mở rộng. Nói cách khác, tỉnh đang tự đặt mình vào “bản đồ lớn” chứ không chỉ phục vụ nhu cầu nội tỉnh. Một phát biểu đáng chú ý tại hội nghị là nhấn mạnh: quy hoạch giờ không chỉ là công cụ phân bổ không gian mà phải trở thành công cụ kiến tạo phát triển. Nghĩa là mọi dự án hạ tầng, mọi khu công nghiệp, mọi hành lang kinh tế phải được đo bằng hiệu quả cạnh tranh thực sự: thu hút được doanh nghiệp nào, tạo ra bao nhiêu việc làm, đóng góp thế nào vào ngân sách, thay vì chỉ đếm số khu, số dự án trên giấy.
Tạo việc làm Nghệ An: Thị trường lao động bền vững hay di cư quay vòng?
Một chiến lược phát triển nếu không giải quyết việc làm tại chỗ sẽ sớm mất tính chính danh. Nghệ An dường như hiểu rõ điều này khi đặt “tạo việc làm Nghệ An” thành một trụ cột của phát triển bền vững, thay vì chấp nhận tình trạng thanh niên rời quê đi làm thuê khắp nơi.
Từ đầu năm, tỉnh đã tổ chức 3 ngày hội việc làm tại các khu công nghiệp VSIP, WHA và Hoàng Mai I, với gần 20 doanh nghiệp lần đầu tuyển hơn 20.000 lao động tại VSIP, 15 doanh nghiệp tuyển trên 1.400 lao động tại WHA, và khoảng 1.500 vị trí tại Hoàng Mai. Sáu tháng đầu năm, toàn tỉnh giải quyết việc làm mới cho khoảng 24.800 lao động. Điều đáng nói là những chương trình này không dừng ở “chợ lao động” ngắn hạn. Mục tiêu được nêu rõ là xây dựng cầu nối bền vững giữa doanh nghiệp và người lao động. Người lao động hiện có thể tìm việc với thu nhập tốt, môi trường làm việc chuyên nghiệp ngay tại địa phương, thay vì phải rời quê như trước. Mỗi vị trí việc làm mới vừa giúp doanh nghiệp ổn định sản xuất, vừa là cơ hội ổn định cuộc sống cho người dân trên chính mảnh đất của mình.
Đầu tư lớn, quy hoạch hay: Nghệ An cần làm gì để không “hụt hơi”?
Một quy hoạch bài bản, một gói đầu tư hơn 110 nghìn tỷ và loạt chương trình việc làm tại chỗ mới chỉ là bước khởi đầu. Điều quyết định thành công là cách tổ chức thực thi: Nghệ An phải chứng minh mình không “nói cho hay” rồi để nhà đầu tư và người lao động tự xoay xở.
Theo chỉ đạo, tỉnh phải khẩn trương cụ thể hóa quy hoạch thành kế hoạch hành động với tinh thần “6 rõ”, ban hành ngay trong tháng 8, xác định danh mục nhiệm vụ, công trình ưu tiên theo giai đoạn và phân công rõ trách nhiệm từng lãnh đạo. Đồng thời, nội dung quy hoạch cần được tuyên truyền rộng, để người dân và doanh nghiệp hiểu mình đang đứng ở đâu trong bức tranh phát triển mới. Ở chiều an sinh, Nghệ An đang triển khai các dự án nhà ở xã hội với mục tiêu hoàn thành khoảng 2.000 căn trong năm, ưu tiên gần khu công nghiệp; đồng thời đầu tư trường học, y tế, thiết chế văn hóa – thể thao để nâng chất lượng sống của công nhân và gia đình. Nếu tỉnh giữ được cân bằng: tăng trưởng nhanh nhưng không đánh đổi môi trường, an ninh, chất lượng sống, thì cơ hội trở thành cực tăng trưởng mới không còn là khẩu hiệu.
