Ba dự án 15.000 tỷ đồng: cú phát pháo mở màn cho chiến lược hạ tầng mới
Làn sóng Nghệ An hạ tầng đầu tư mới là quá trình tỉnh đồng loạt khởi công các dự án đô thị, du lịch nghỉ dưỡng và điện rác quy mô lớn, gắn chặt với điều chỉnh quy hoạch tỉnh 2021-2030, nhằm tái cấu trúc không gian phát triển, nâng chất lượng sống người dân và tăng sức cạnh tranh thu hút vốn đầu tư trong và ngoài nước.
Ngày 19/8, UBND tỉnh Nghệ An cùng các nhà đầu tư khởi công 3 dự án về đô thị, du lịch nghỉ dưỡng và điện rác với tổng vốn đầu tư 14.929 tỷ đồng. Đây không phải những công trình đơn lẻ, mà là bước đi cụ thể hóa tầm nhìn mới trong quy hoạch tỉnh 2021-2030, tầm nhìn đến 2050. Việc chọn thời điểm khởi công gắn với dịp kỷ niệm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh cho thấy thông điệp chính trị rõ ràng: Nghệ An muốn tự định vị lại mình như một cực tăng trưởng mới, chứ không còn chấp nhận vai trò "tỉnh cửa ngõ" đứng bên lề.
Quan trọng hơn, ba dự án đồng thời tập trung vào ba nút thắt lớn của phát triển địa phương: không gian đô thị hiện đại, du lịch chất lượng cao và xử lý rác thải bằng công nghệ điện rác Nghệ An. Cách cấu trúc này cho thấy tỉnh đã lựa chọn chiến lược tấn công vào cả hạ tầng cứng lẫn hạ tầng môi trường, thay vì phát triển tự phát, manh mún như trước.
Quy hoạch tỉnh 2021-2030: từ bản vẽ đến kế hoạch tấn công đầu tư 110.000 tỷ đồng
Điều làm nên sự khác biệt của Nghệ An lần này không chỉ là các công trình khởi công, mà là cách tỉnh gắn mọi dự án vào một khung quy hoạch tỉnh 2021-2030 đã được điều chỉnh và công bố công khai. Sáng 31/7, tỉnh tổ chức hội nghị công bố điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2050 và xúc tiến đầu tư năm 2026. Đây không còn là bản quy hoạch treo, mà được thiết kế như "bản đồ chiến tranh" cho cuộc đua mới ở Bắc Trung Bộ.
Theo quy hoạch điều chỉnh, mục tiêu đến 2030 là đưa Nghệ An trở thành tỉnh khá, giữ vai trò cực tăng trưởng động lực của vùng Bắc Trung Bộ ở tầm quốc gia, phát triển nhanh, bền vững và mạnh về kinh tế biển. Cấu trúc không gian phát triển được tổ chức theo mô hình 1 trung tâm động lực, 2 cực tăng trưởng, 3 vùng không gian, 4 trụ cột phát triển, 5 hành lang kinh tế và 6 vùng đô thị động lực. Đây là cách tiếp cận phân lớp, tạo trục ưu tiên rõ ràng thay vì trải mỏng nguồn lực.
Điểm nhấn quan trọng là tỉnh đã trao quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư, giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và thỏa thuận hợp tác cho 25 dự án tiêu biểu với tổng mức đăng ký đầu tư khoảng 110.450 tỷ đồng. Câu nói mang tính trích dẫn ở đây là: "Điểm nhấn quan trọng của hội nghị là Lễ trao quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư... với tổng mức đăng ký đầu tư khoảng 110.450 tỷ đồng". Nếu Nghệ An thực sự biến danh mục này thành dự án đang thi công, cán cân cạnh tranh vùng sẽ bị đảo chiều theo hướng có lợi cho tỉnh.
Tổ hợp đô thị Trường Vinh và du lịch nghỉ dưỡng: dựng lại bộ mặt đô thị để giữ chân nhà đầu tư
Trong ba dự án mới, Tổ hợp nhà ở, thương mại, dịch vụ Trường Vinh là biểu tượng cho tham vọng tái thiết diện mạo đô thị Vinh. Dự án được Sun Group đầu tư trên diện tích hơn 3,7ha tại khu đất HH-01, phường Trường Vinh, với tổng mức đầu tư hơn 8.723 tỷ đồng. Vị trí dự án nằm ngay bùng binh Hải quan, giáp bốn mặt đường lớn, cách sân bay Vinh khoảng 7km và gần trụ sở UBND tỉnh cùng Quảng trường Hồ Chí Minh.
Nhìn dưới góc độ cạnh tranh vùng, đây là cách Nghệ An nâng cấp "mặt tiền" đô thị để tương xứng với tham vọng thu hút dòng vốn mới, đặc biệt là FDI. Dự án được quy hoạch như khu phức hợp đô thị hiện đại với 5 tòa tháp tối đa 39 tầng, tích hợp nhà ở, thương mại, dịch vụ và tiện ích giải trí. Lãnh đạo tỉnh nhận định, sau khi hoàn thành, dự án sẽ tạo điểm nhấn trên trục giao thông huyết mạch, kiến tạo không gian đô thị văn minh, xanh và bền vững, góp phần nâng tầm diện mạo đô thị và tạo động lực mới cho phát triển.
Quan điểm đáng bàn là Nghệ An đã chấp nhận đặt dự án cao tầng, đậm tính thương mại vào vị trí trung tâm, thay vì quá thận trọng với chiều cao và mật độ. Điều này thể hiện lựa chọn ưu tiên xây dựng một trung tâm đô thị hiện đại để đủ sức cạnh tranh với các thành phố ven biển miền Trung, đồng thời tạo nền tảng hạ tầng dịch vụ cho nhà đầu tư công nghiệp và logistics, chứ không chỉ phục vụ nhu cầu ở đơn thuần.
Điện rác Nghệ An: hạ tầng môi trường thành vũ khí cạnh tranh mới
Nếu Trường Vinh giải bài toán không gian đô thị, thì Nhà máy điện rác Nghệ An giải một trong những điểm nghẽn lớn nhất: rác thải và áp lực môi trường. Dự án do Tập đoàn Amaccao và Công ty CP Galax đầu tư tại Khu Liên hợp xử lý chất thải rắn Nghi Yên, xã Hải Lộc. Nhà máy có quy mô gần 7,2ha, tổng mức đầu tư 4.056 tỷ đồng, công suất xử lý 1.500 tấn rác/ngày đêm và công suất phát điện 30 MW.
Nhà máy điện rác Nghệ An sử dụng công nghệ đốt rác phát điện Martin của Đức cùng tiêu chuẩn vận hành khắt khe của Mỹ, được đánh giá thuộc nhóm công nghệ hiện đại bậc nhất. Khi đi vào vận hành, nhà máy được kỳ vọng giải bài toán rác thải sinh hoạt, giảm chôn lấp và chuyển chất thải thành năng lượng sạch. Dự kiến, nhà đầu tư sẽ hoàn thành xây dựng, lắp đặt thiết bị và bắt đầu vận hành trong quý IV/2027.
Ở tầm chiến lược, việc ưu tiên cảng điện rác Nghệ An không chỉ để xử lý rác mà còn gửi tín hiệu tới nhà đầu tư công nghiệp: tỉnh sẵn sàng đầu tư hạ tầng môi trường đạt chuẩn quốc tế. Đây là lợi thế mà không phải địa phương miền Trung nào cũng có, đặc biệt trong bối cảnh các tập đoàn FDI ngày càng đặt tiêu chí xanh và bền vững lên hàng đầu khi lựa chọn địa điểm sản xuất.
Từ hạ tầng đến cực tăng trưởng: Nghệ An có đủ lực để trở thành trung tâm miền Trung?
Mục tiêu đến 2050 của Nghệ An là trở thành tỉnh thu nhập cao, phát triển toàn diện, hiện đại, với hạ tầng đồng bộ, thông minh và chất lượng sống cao cho người dân. Để tiệm cận mục tiêu đó, tỉnh xác định ba đột phá: hoàn thiện thể chế và môi trường kinh doanh, phát triển nguồn nhân lực gắn với khoa học – công nghệ và chuyển đổi số, cùng hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại. Đây là bộ ba trụ cột mà bất kỳ cực tăng trưởng nào cũng phải có.
Quan trọng hơn, tỉnh cam kết xây dựng chính quyền kiến tạo, hành động, cải cách mạnh thủ tục hành chính và đồng hành cùng doanh nghiệp trong toàn bộ vòng đời dự án. Phó Thủ tướng đánh giá lợi thế của Nghệ An là vị trí địa chiến lược, truyền thống văn hóa, nguồn nhân lực và dư địa phát triển, cộng với sự quan tâm đặc biệt của Trung ương. Nếu tỉnh biến những cam kết này thành cải cách cụ thể, khả năng thu hút dự án công nghiệp miền Trung và dòng FDI chất lượng cao là hoàn toàn thực tế.
Tuy vậy, để biến 110.000 tỷ đồng cam kết đầu tư thành công trình vận hành, Nghệ An phải tránh bẫy "khởi công rầm rộ, thi công cầm chừng". Tỉnh đã được yêu cầu cụ thể hóa quy hoạch thành kế hoạch hành động với tinh thần “6 rõ” và ban hành ngay trong tháng 8/2026, xác định rõ danh mục nhiệm vụ, công trình ưu tiên và phân công trách nhiệm từng lãnh đạo. Đây sẽ là bài kiểm tra thực chất cho tham vọng trở thành cực tăng trưởng mới của miền Trung.
