Đề xuất camera là một phần của kế hoạch phòng ngừa
Camera phòng thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT là phương án Bộ Giáo dục và Đào tạo đang nghiên cứu nhằm hỗ trợ theo dõi diễn biến tại điểm thi, kiểm tra sau kỳ thi và xác minh vi phạm khi cần thiết. Đây chưa phải quy định bắt buộc đã được ban hành. Ngày 29/10, tại hội nghị tổng kết kỳ thi năm 2026 và chuẩn bị cho kỳ thi năm 2027 ở Đà Nẵng, Bộ nêu một loạt giải pháp nhằm khắc phục hạn chế và ngăn ngừa gian lận. Kỳ thi năm 2027 dự kiến diễn ra ngày 11 và 12/6. Đặt camera vào khuôn khổ một kế hoạch phòng ngừa là hướng đi đáng cân nhắc, nhưng cần phân biệt rõ đề xuất với yêu cầu chính thức để tránh khiến thí sinh, phụ huynh hiểu nhầm rằng mọi phòng thi chắc chắn sẽ được lắp thiết bị.
Kỳ thi năm 2026 có 1.223.776 thí sinh, tăng 61.642 so với năm trước và là kỳ thi có quy mô lớn nhất từ trước đến nay. Trong bối cảnh ấy, giám sát kỳ thi cần được chuẩn bị từ sớm, vận hành liên tục và tập trung vào những khâu, địa điểm có nguy cơ sai sót cao, thay vì kiểm tra hình thức.
Sai phạm năm 2026 đặt sức ép lên khâu giám sát
Đề xuất tăng camera xuất hiện sau những sự cố khiến tính nghiêm túc của kỳ thi bị ảnh hưởng. Tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang, sai phạm buộc cơ quan chức năng vào cuộc và tổ chức thi lại cho các thí sinh bị ảnh hưởng. Số thí sinh bị đình chỉ cũng tăng từ 41 trường hợp năm 2025 lên 89 trường hợp năm 2026. Những con số này không tự chứng minh camera sẽ ngăn được gian lận, nhưng cho thấy việc chỉ xử lý sau khi sự việc xảy ra là chưa đủ.
Mục tiêu có ý nghĩa với thí sinh là giảm nguy cơ vi phạm ngay từ đầu, để mọi người làm bài trong môi trường công bằng và nghiêm túc. Camera có thể tạo thêm dữ liệu phục vụ kiểm tra, đối chiếu và xử lý sau kỳ thi; song hiệu quả còn tùy vào quy trình lưu trữ, quyền truy cập và cách sử dụng dữ liệu. Nếu những điểm này chưa rõ, việc lắp thiết bị có thể tạo cảm giác bị theo dõi mà chưa chắc cải thiện được chất lượng coi thi.
Camera không thay thế trách nhiệm của giám thị
Các phương án đang được xem xét không chỉ dừng ở camera phòng thi. Bộ cũng đề cập việc tăng kiểm tra chéo, đổi mới phương thức giám sát, cân nhắc sử dụng thiết bị rà soát an ninh cầm tay, đồng thời siết khâu lựa chọn, phân công và quản lý nhân sự tổ chức kỳ thi. Với giám thị phòng thi, trách nhiệm cần được giao rõ theo nhiệm vụ; người vi phạm phải bị xử lý theo tính chất, mức độ và quy định pháp luật.
Đây là trọng tâm đúng: công nghệ có thể ghi nhận sự việc, nhưng không thể thay thế sự liêm chính và năng lực của người coi thi, cũng không thể tự khắc phục lỗ hổng trong tổ chức. Cần giám sát toàn bộ quy trình — từ chuẩn bị, in sao và bảo quản đề đến coi thi, chấm bài và xác minh sau kỳ thi. Nếu trách nhiệm cá nhân mờ nhạt, thêm camera có nguy cơ trở thành lớp thiết bị mới mà không giải quyết tận gốc nguyên nhân sai phạm.
Chờ quy định chính thức trước khi kết luận
Điểm cần nói rõ là phương án lắp thêm camera vẫn đang được xem xét, chưa phải quy định bắt buộc. Vì vậy, hiện chưa thể khẳng định tất cả phòng thi năm 2027 sẽ phải có camera. Bộ cho biết sẽ tiếp tục rà soát, bổ sung quy chế và chuẩn bị các biện pháp phòng ngừa; hướng chỉ đạo là tăng quản trị rủi ro, kiểm soát chặt các khâu tổ chức và chuẩn bị kiểm tra, giám sát trước, trong, sau kỳ thi.
Kết luận hợp lý lúc này không phải là kỳ thi đã chốt lắp camera, mà là cơ quan quản lý đang tìm cách củng cố giám sát sau những sai phạm gây tổn hại niềm tin. Khi có văn bản chính thức, thí sinh và gia đình mới có căn cứ xác định yêu cầu cụ thể. Camera có thể hỗ trợ bảo vệ tính công bằng, nhưng chỉ phát huy giá trị khi đi cùng quy trình minh bạch, kiểm tra thực chất và trách nhiệm rõ ràng của từng cán bộ coi thi.
