Một cuộc gặp đáng chú ý, chưa phải bước ngoặt
Đàm phán Nga Ukraine tại Abu Dhabi là vòng thương lượng ba bên do Mỹ làm trung gian, nơi các phái đoàn Nga và Ukraine dự kiến bàn cách chấm dứt giao tranh cùng những sắp xếp an ninh sau chiến tranh. Cuộc gặp dự kiến diễn ra trong hai ngày 10 và 11-11, với Steve Witkoff và Jared Kushner đại diện Washington. Đây là tín hiệu ngoại giao đáng kể sau nhiều tháng tiến trình đình trệ, nhưng không nên nhầm việc ngồi cùng bàn với dấu hiệu các bên đã tiến gần thỏa thuận. Xung đột đã bước sang năm thứ năm, gây tổn thất lớn về người và tài sản. Trong bối cảnh ấy, việc nối lại đối thoại có giá trị vì nó tạo kênh để thử các bước giảm leo thang; giá trị ấy chỉ được chứng minh nếu những cam kết trên bàn đàm phán chuyển thành hành động có thể kiểm chứng.
Chương trình nghị sự rộng, nhưng mục tiêu trước mắt có thể hẹp hơn
Washington đưa vào chương trình bốn trọng tâm: chấm dứt giao tranh, bảo đảm an ninh sau xung đột, phục hồi kinh tế Ukraine và xử lý vấn đề nhân đạo. Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff cũng nêu giảm leo thang và các thỏa thuận an ninh hậu chiến trong nội dung thảo luận. Phạm vi này cho thấy Mỹ trung gian hòa bình không chỉ tìm một lệnh ngừng bắn trên giấy mà còn muốn dựng khung cho giai đoạn tiếp theo. Tuy nhiên, cố giải quyết mọi vấn đề cùng lúc có thể khiến đàm phán mắc kẹt ở những bất đồng lớn nhất. Một lộ trình từng bước — bắt đầu bằng trao đổi tù binh hay đình chỉ các cuộc tấn công vào hạ tầng dân sự và năng lượng, rồi mới bàn sâu hơn về an ninh và lãnh thổ — có thể thực tế hơn. Các cuộc họp cấp chuyên viên tại Brussels với đại diện châu Âu, EU và NATO được dự kiến nhằm chuẩn bị những nội dung bảo đảm an ninh và hỗ trợ tái thiết.
Bất đồng cốt lõi khiến thỏa thuận ngừng bắn mong manh
Trở ngại lớn nhất không nằm ở việc thiếu chủ đề để thảo luận, mà ở khoảng cách giữa lập trường hai bên. Nga giữ yêu cầu về Donbas, phản đối Ukraine gia nhập NATO và muốn một thỏa thuận toàn diện thay vì đình chiến tạm thời; Kiev bác bỏ thông tin cho rằng mình đang cân nhắc nhượng bộ lãnh thổ, đồng thời đòi bảo đảm an ninh đủ sức ngăn chiến sự tái diễn. Vì vậy, thỏa thuận ngừng bắn nếu đạt được vẫn có thể chỉ là khoảng lặng dễ vỡ nếu không đi kèm cơ chế giám sát và cam kết hậu chiến đáng tin cậy. Thực địa cũng không tạo nền tảng thuận lợi: Nga tiếp tục tập kích lưới điện và hệ thống sưởi của Ukraine, còn Kiev đáp trả bằng các cuộc tấn công vào cơ sở lọc dầu và xuất khẩu của Nga. Khi giao tranh vẫn tiếp diễn, thiện chí ngoại giao chưa đủ để bảo đảm các bên sẽ tuân thủ một thỏa thuận.
Lịch sử đàm phán nhắc rằng kỳ vọng cần được kiểm chứng
Đàm phán Abu Dhabi không bắt đầu từ con số không: đầu năm 2026, ba nước đã có ba vòng kỹ thuật, gồm hai cuộc tại Abu Dhabi trong tháng 1 và 2, cùng một cuộc tại Geneva vào tháng 2; sau đó tiến trình gần như đình trệ. Vòng gặp mới vì thế vừa là cơ hội khôi phục đối thoại, vừa là phép thử xem các bên có thể biến tuyên bố thành biện pháp cụ thể hay không. Washington đang thúc đẩy một bước đột phá trước khi mùa đông đến, nhưng sức ép thời gian không thể tự xóa bất đồng về lãnh thổ hay kiến trúc an ninh. Kết quả đáng kể nhất trước mắt có thể không phải một thỏa thuận hòa bình toàn diện, mà là các bước giảm leo thang nhân đạo có thể kiểm chứng. Abu Dhabi mở được cánh cửa ngoại giao; để cánh cửa ấy dẫn tới ngừng chiến, Nga, Ukraine và các bên bảo trợ phải thỏa hiệp về trình tự thực hiện, bảo đảm an ninh và cách giám sát. Cho đến khi có dấu hiệu thực tế, triển vọng ngừng bắn vẫn mong manh.
